Doposażenie Ochotniczych Straży Pożarnych w ubrania specjalne

Zapewnienie odpowiedniego wyposażenia ochronnego dla strażaków-ochotników jest kluczowe dla ich bezpieczeństwa podczas akcji ratowniczych i gaśniczych. Proces doposażania jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) w ubrania specjalne jest złożony i obejmuje różne źródła finansowania oraz szczegółowe regulacje prawne.

Źródła finansowania doposażenia OSP

Jednostki OSP mogą ubiegać się o dofinansowanie na zakup ubrań specjalnych z różnych źródeł, co ma na celu wsparcie strażaków-ochotników w zapewnieniu odpowiedniego wyposażenia ochronnego. Jest to kluczowe dla bezpieczeństwa podczas akcji ratowniczych i gaśniczych.

Programy krajowe i wojewódzkie

• Ogólnopolski Program Finansowania Służb Ratowniczych: Jednostki OSP często otrzymują dofinansowanie z Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Przykładem jest dofinansowanie dla OSP w Woli Wadowskiej z WFOŚiGW w Rzeszowie na realizację zadania pod nazwą „Doposażenie Ochotniczej Straży Pożarnej w miejscowości Wola Wadowska w ramach Programu Priorytetowego NFOŚiGW „Ogólnopolskiego programu finansowania służb ratowniczych. Część 2) Dofinansowanie zakupu sprzętu i wyposażenia jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych”. Zgodnie z zawartą umową jednostka zakupiła między innymi obuwie specjalne skórzane, kominiarki strażackie oraz rękawice specjalne.

• Dofinansowanie dla OSP w Miłoradzu: Ochotnicza Straż Pożarna w Miłoradzu złożyła wniosek do WFOŚiGW w Gdańsku o udzielenie dofinansowania na zadanie pn.: „Zakup sprzętu i wyposażenia jednostek Ochotniczych Straży Pożarnej - podniesienie gotowości bojowej poprzez doposażenie OSP Miłoradz” w ramach konkursu pt.: „Ogólnopolski program finansowania służb ratowniczych”. WFOŚiGW w Gdańsku zakwalifikował złożony wniosek do dofinansowania w formie dotacji do kwoty 12 250,00 zł. Zadanie to polegało na zakupie ubrań specjalnych (3 szt.), butów specjalnych strażackich skórzanych (4 pary), rękawic specjalnych (6 par) oraz kominiarek niepalnych strażackich (6 szt.). Koszt kwalifikowany zadania wyniósł 12 750,00 zł, a planowany efekt rzeczowy osiągnięto poprzez zakup wyżej wymienionego sprzętu oraz stojaków hydrantowych w zaplanowanym terminie do 15.12.2020 r.

Dotacje związane z COVID-19 i gotowością bojową

W związku z licznymi pytaniami ze strony jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych dotyczącymi rozliczenia dotacji na zakup ubrań specjalnych, uruchomiono środki z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19. Dotyczy to jednostek OSP zaangażowanych w udzielanie pomocy w transporcie osób mających trudności z samodzielnym dotarciem do punktów szczepień przeciwko wirusowi SARS-CoV-2. Zakup ubrań specjalnych w ramach tego wsparcia stanowi uzupełnienie działań związanych z przeciwdziałaniem skutkom pandemii.

Dodatkowo, dostępne są dotacje w ramach realizacji zadań publicznych, w tym programu „Zapewnienie gotowości bojowej jednostki ochrony przeciwpożarowej włączonej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego” (tzw. dotacje KSRG) oraz programu „Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych”. Programy te mają na celu podniesienie poziomu bezpieczeństwa i efektywności działań podejmowanych przez OSP, a dofinansowanie zakupu ubrań specjalnych jest jednym z elementów ich realizacji.

Inne źródła wsparcia

Dodatkowe zakupy wyposażenia są możliwe także ze środków pozyskanych z Funduszu Pracy oraz Urzędu Gminy. Na przykład, w 2020 roku OSP w Woli Wadowskiej dokonała zakupu koszulek strażackich, koszarówek MDP oraz butów koszarowych.

W styczniu 2020 r. jednostka OSP Wola Wadowska zakupiła także 6 sztuk kamizelek koszarowych oraz 2 kamizelki odblaskowe, co przyczynia się do poprawy widoczności i bezpieczeństwa strażaków.

Definicja i wymagania dla ubrań specjalnych w OSP

Istnieje istotna różnica między ubraniem specjalnym a mundurem. Ubranie specjalne jest środkiem ochrony indywidualnej, przeznaczonym do działań ratowniczych, podczas gdy mundur służy do celów reprezentacyjnych i służbowych.

Regulacje prawne i Techniczno-Użytkowe

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. 1991 Nr 81 poz. 351 z późniejszymi zmianami) jest podstawowym aktem prawnym. Aktem wykonawczym do powyższego ustawowego zapisu jest Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 czerwca 2007 (Dz.U. 2007 nr 143 poz. 1002) z późniejszymi zmianami (27.04.2010 - Dz.U. 2010 nr 85 poz. 553), w którym zawarte są m.in. Wymagania Techniczno-Użytkowe (WTU), jakie powinny spełniać ubrania specjalne.

Wspomniane rozporządzenie w obecnej formie nie wskazuje żadnego wzoru wyglądu. Wskazuje natomiast jedynie konieczność spełniania normy EN 469, metodę badania na przesiąkliwość wody oraz maksymalną masę ubrania wynoszącą 3,8 kg. Każde ubranie poddawane procesowi uzyskania Świadectwa Dopuszczenia CNBOP jest sprawdzane jedynie pod kątem zapisów w wyżej wymienionym rozporządzeniu.

Efektem tego jest możliwość uzyskania przez producenta ubrań specjalnych Świadectwa Dopuszczenia nawet na ubranie w niestandardowym kolorze, co później Jednostki Ochrony Przeciwpożarowej (m.in. OSP, ZSP itp.) mogą kupić i wdrażać do użytkowania. Jest to istotna informacja dla jednostek OSP, które nie muszą ograniczać się do klasycznych wzorów i kolorów, aby ich sprzęt spełniał normy bezpieczeństwa.

Rozbieżności między PSP a OSP

Pierwszym w hierarchii aktem prawnym, który wyznacza wzór wyglądu stosowanego ubrania, jest Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 listopada 2005 r. w sprawie umundurowania strażaków Państwowej Straży Pożarnej z późniejszymi zmianami. W rozdziale 3, pkt 26, czytamy, że ubranie specjalne Państwowej Straży Pożarnej (PSP) o konstrukcji wielowarstwowej składa się z kurtki długości 3/4 i spodni, a tkanina zewnętrzna powinna być w kolorze czarnym lub ciemnogranatowym, z określonym układem kieszeni i taśm ostrzegawczych.

Nowelizacja tego rozporządzenia, wprowadzająca ubrania w kolorze piaskowym czy nowym układem taśm, dotyczy jedynie funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej. Brak jest natomiast informacji o tym, jak będzie wyglądało nowe rozporządzenie z Wymaganiami Techniczno-Użytkowymi dla OSP.

Statut OSP (odnosząc się do statutu wzorcowego) nie zawiera ani wzoru Ubrania Specjalnego, ani zapisu mówiącego o użytkowaniu Środków Ochrony Indywidualnej (ŚOI) zgodnych z tymi funkcjonującymi w PSP. Nie ma tam też zapisu, który upoważniałby Zarząd Główny OSP RP do narzucenia Ochotniczej Straży Pożarnej - jako stowarzyszeniu o własnej osobowej prawnej - wzoru ŚOI. Istniejące porozumienie pomiędzy Komendantem Głównym PSP a Prezesem ZG OSP RP jest jedynie niezobowiązującym zaleceniem, mogącym wskazywać minimalne wymagania. Ochronę Ochotników opisuje zatem jedynie Ustawa o Ochronie Przeciwpożarowej oraz jej akt wykonawczy, którego efektem jest konieczność uzyskania przez producenta Świadectwa Dopuszczenia CNBOP.

Świadectwa Dopuszczenia CNBOP a różnorodność wzorów

Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego (CNBOP) na swojej stronie internetowej (www.cnbop.pl) prowadzi wykaz wydanych dokumentów, w tym wykaz wydanych Świadectw Dopuszczenia. W chwili obecnej posiada je kilkanaście modeli Ubrań Specjalnych.

Zdecydowana większość to ubrania w klasycznym - starym - wzorze. Część z nich posiada wbudowane nowinki techniczne, które poprawiają bezpieczeństwo, a które producenci sprytnie ukryli w ramach wzoru narzuconego przez PSP, aby również strażacy zawodowi mieli do nich dostęp. Znajdziemy tam też modele różniące się diametralnie od innych, takie jak Rosenbauer Fire Max II, Fire Max III oraz rodzina ubrań Lion V-Force. Są to ubrania o zupełnie innym wzorze, w innych kolorach (żółty, piaskowy, czerwony, niebieski) i zupełnie innym stopniu ochrony oraz ergonomii. Ważne jest, że ubrania te posiadają Świadectwa Dopuszczenia CNBOP, co oznacza, że strażacy OSP nie muszą nosić wyłącznie czarnego ubrania w klasycznym wzorze, aby zapewnić sobie bezpieczeństwo i prawo do odszkodowania w razie wypadku.

Rozliczenie dotacji na ubrania specjalne

Rozliczenie dotacji na zakup ubrań specjalnych dla jednostek OSP wymaga spełnienia określonych procedur i przedstawienia stosownych dokumentów potwierdzających poniesione wydatki. Szczegółowe informacje dotyczące wymogów rozliczeniowych są zazwyczaj dostępne w regulaminach przyznawania poszczególnych dotacji. Jednostki powinny dokładnie zapoznać się z tymi wymogami, aby zapewnić prawidłowe wykorzystanie i rozliczenie środków.

tags: #doposazenie #osp #w #ubrania #specjanle