Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) odgrywają kluczową rolę w systemie bezpieczeństwa kraju, reagując na pożary, wypadki drogowe, lokalne podtopienia oraz inne zagrożenia. Aby skutecznie wykonywać swoje zadania, jednostki OSP muszą dysponować nowoczesnym i sprawnym sprzętem. Samochody ratowniczo-gaśnicze są podstawowym narzędziem pracy strażaków - zarówno przy gaszeniu pożarów, jak i podczas interwencji drogowych, lokalnych podtopień czy innych zagrożeń. W związku z tym, Ochotnicze Straże Pożarne mogą liczyć na znaczące wsparcie finansowe z budżetu państwa w zakresie zakupu nowych pojazdów.
Program dotacji na nowe wozy bojowe dla OSP
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) we współpracy z Komendą Główną PSP co roku planuje dotacje dla OSP na realizację zadań ratowniczych zgodnie z ustawą o OSP z 2021 r. Dotacje to montaż finansowy pieniędzy z części budżetu państwa dla jednostek z Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) i spoza systemu, Komendy Głównej PSP, MSWiA oraz funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
Te środki trafiają do straży w formie dotacji celowych na wyposażenie, szkolenia i inne potrzeby wynikające z ich działalności ratowniczej. Co istotne, dotacje z MSWiA przysługują zarówno jednostkom w KSRG (które otrzymują stałe ryczałty na gotowość i mogą wnioskować o większy sprzęt), jak i OSP spoza KSRG (dla nich przeznacza się odrębną pulę na „przygotowanie do działań ratowniczo-gaśniczych”).
Finansowanie zakupu samochodów ratowniczo-gaśniczych
Zakup nowych samochodów ratowniczo-gaśniczych jest finansowany w ramach odrębnych programów tworzonych z montażu kilku źródeł. Taki zakup finansowany jest wspólnie przez MSWiA/PSP, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), samorządy lokalne, a nawet fundusz prewencyjny zakładów ubezpieczeniowych.
Przykładowo, średni wóz za około 900 tys. zł może być pokryty w ten sposób:
- 400 tys. zł z PSP/MSWiA
- 200 tys. zł z NFOŚiGW
- 250 tys. zł od gminy
- 50 tys. zł z funduszu ubezpieczeniowego
Dzięki temu poszczególne jednostki OSP otrzymują pojazdy niemal w całości sfinansowane ze źródeł zewnętrznych.
Co znajdziemy w wozie strażackim? #strażpożarna #dzieństrażaka / Film dla dzieci
Szczegóły programu dotacji na 2025 rok
W budżecie państwa na 2024 rok przewidziano około 262 mln zł na rozwój OSP - w tym 73 mln zł dla jednostek włączonych do KSRG oraz 189 mln zł na wsparcie pozostałych OSP. W 2025 roku rządowy program przewidział do przekazania 262 nowych wozów dla OSP w całej Polsce wraz z dofinansowaniem ich zakupu. W sumie do druhów i druhen z całego kraju trafią nowoczesne pojazdy, w tym:
- 34 ciężkie samochody ratowniczo-gaśnicze
- 134 średnie samochody ratowniczo-gaśnicze
- 94 lekkie samochody ratowniczo-gaśnicze
Poznaliśmy zestawienie jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych, które w 2025 roku otrzymają dofinansowanie na zakup nowych samochodów ratowniczo-gaśniczych. Decyzja o przyznaniu dotacji to efekt przeprowadzonego przez Komendę Główną PSP zobiektywizowanego procesu, opartego na analizie 10 jasno określonych kryteriów.
Wysokość dotacji i szacowane koszty pojazdów
W ramach tegorocznego naboru ustalono, że maksymalna ‘rządowa’ dotacja dla jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej na zakup ciężkiego lub średniego samochodu wyniesie 500 tysięcy złotych. Szacowane koszty pojazdów kształtują się następująco:
- ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy: 1,6 miliona złotych
- średni samochód ratowniczo-gaśniczy: 1 milion 250 tysięcy złotych
- lekki samochód ratowniczo-gaśniczy: 480 tysięcy złotych
- mikrobus: 300 tysięcy złotych
Kryteria oceny wniosków i proces aplikacyjny
Ochotnicze Straże Pożarne mogą już składać wnioski o dofinansowanie na zakup nowych samochodów ratowniczo-gaśniczych w 2025 roku. Środki pochodzą z budżetu państwa oraz funduszy ochrony środowiska, a ich rozdysponowanie odbywa się w ramach współpracy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z Ministerstwem Klimatu i Środowiska.
Aby skorzystać z dotacji MSWiA, OSP musi złożyć wniosek - zazwyczaj na początku roku, za pośrednictwem właściwego komendanta (np. gminnego OSP) lub bezpośrednio do komendy powiatowej PSP. Jednostki OSP zainteresowane uzyskaniem dofinansowania powinny zgłosić się do właściwej komendy powiatowej lub miejskiej PSP, gdzie wnioski składane są poprzez aplikację „Wielokryterialny Model Rankingowy”.
We wniosku wymienia się potrzebny sprzęt lub wyposażenie (zgodnie z oficjalnym katalogiem kwalifikującym się do dofinansowania) oraz uzasadnia te potrzeby. Następnie Komenda Główna PSP dzieli dostępne środki według ustalonych kryteriów, takich jak:
- liczba wyjazdów jednostki
- stopień zagrożenia w danej gminie
- braki w wyposażeniu
- liczba wyszkolonych strażaków
- wiek posiadanego sprzętu
- udział w akcjach
- liczba uprawnionych kierowców
- wysokość dotychczasowego dofinansowania z innych źródeł
Po pozytywnej decyzji OSP podpisuje umowę dotacyjną i otrzymuje środki, które musi wydać na wskazany cel i rozliczyć w określonym terminie.
Ważne terminy i wskazówki dla OSP
W tamtym roku Komenda Główna PSP i Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przyznawały dotację na wozy według przyjętych kryteriów. W ubiegłym roku wygasło Porozumienie z Funduszami Ochrony Środowiska na dofinansowanie zakupów wozów dla jednostek OSP. W odpowiedzi otrzymano informację, że Porozumienie wygasło 31 grudnia, a nowego jeszcze nie ma - trwają rozmowy. Kiedy się zakończą - nie wiadomo. Nabór również się nie rozpoczął.
Wnioski na 2025 rok można składać wyłącznie do 25 marca 2025 roku. Dotacje rządowe z MSWiA i PSP to podstawowe źródło finansowania OSP. Obejmują one zarówno bieżące utrzymanie gotowości bojowej (zwłaszcza dla jednostek KSRG), jak i zakupy sprzętu oraz pojazdów. Warto co roku składać wnioski o dostępne dotacje i utrzymywać kontakt z lokalnymi strukturami PSP, by nie przegapić żadnej możliwości wsparcia.