Nasza drabina strażacka to Drabina Szczerbowskiego - uniwersalna drabina pożarnicza skonstruowana przez polskiego wynalazcę Antoniego Szczerbowskiego. Prozaiczna drabina ma długą i bogatą historię w pożarnictwie. Przez długie lata była wykorzystywana podczas akcji gaśniczych i ratowniczych przez ochotnicze i zawodowe straże pożarne, stając się jednym z najbardziej rozpowszechnionych sprzętów pod koniec XIX i niemal do lat 70. XX wieku. Bez drabin praca strażaka w niektórych sytuacjach byłaby niemal niewykonalna. Generalnie, straże pożarne wykorzystują różne typy drabin, takie jak dachowe, przystawne, dwuprzęsłowe, nasadkowe, hakowe i mechaniczne. Wśród nich, szczególne miejsce zajmuje Drabina Szczerbowskiego, której konstrukcja umożliwiała używanie jej w rozmaitych kombinacjach.
Konstrukcja i Wszechstronność Drabiny Szczerbowskiego
Drabina Szczerbowskiego wyróżniała się przemyślaną konstrukcją, która umożliwiała używanie jej w rozmaitych kombinacjach, co czyniło ją niezwykle wszechstronną. Drabina zbudowana była z dwóch przęseł o długości 5,25 m każde. Mogła być zestawiona do łącznej długości 10 m, łącząc dwie części za pomocą specjalnego zamka. Rozłożona mierzyła 10 metrów, podczas gdy każde z przęseł mogło być używane oddzielnie.
Konstrukcja drabiny wykonana była z drewna, z wyjątkiem górnego szczebla sekcji dolnej i dolnego szczebla sekcji górnej, które zrobiono ze stalowych ramek umożliwiających sczepianie elementów. Boczne podpory również były wykonywane ze stalowych ramek.
Masa całkowita drabiny wynosiła 50 kg. W zależności od konfiguracji, obsługa drabiny wymagała różnej liczby osób: w wersji zestawionej obsługiwały ją 4 osoby, w wersji przystawnej 1 osoba, a w wersji wolnostojącej (ustawionej w piramidkę) 2 osoby.
Umożliwiało to jej uniwersalność, sprawdzając się jako drabina przystawna, np. do płonącego budynku, drabina dachowa czy też drabina wolno stojąca (ustawiona w piramidkę). Niejedno pokolenie strażaków spędziło wiele godzin ćwiczeń na drabinie Szczerbowskiego, która była po prostu wszechstronna.
Antoni Szczerbowski - Życie i Działalność Pioniera Pożarnictwa
Antoni Szczerbowski, urodzony w Kętach w 1859 roku, był postacią znaną wszystkim działaczom pożarnictwa okresu zaborów. Swoje zainteresowania pożarnictwem wyniósł z rodzinnych Kęt, gdzie był nauczycielem. W 1882 roku wstąpił do miejscowej Ochotniczej Straży Pożarnej i wkrótce został dowódcą jednego z jej oddziałów.
Jego praca wywarła znaczący wpływ na rozwój pożarnictwa w Polsce, mimo że początkowo działał głównie w Małopolsce. Region ten, pod rządami monarchii austriackiej, był do 1863 roku zaniedbywany pod względem ochrony przeciwpożarowej. W miastach często wybuchały pożary, paliły się całe wsie, a nie istniała tu ani jedna straż ogniowa. Sytuację łagodziło „Towarzystwo Ubezpieczeń od Ognia” w Krakowie, zwane potocznie „Florianką”, działające od listopada 1860 roku. Kiedy okazało się, że na pomoc władz nie bardzo można liczyć, podjęto próby organizowania ochotniczych straży ogniowych; pierwsza taka straż powstała w 1865 roku w Krakowie.
Szczerbowski kontynuował swoją strażacką służbę w tym klimacie. Fachowe przeszkolenie odbył w 1886 roku w krakowskiej zawodowej straży pożarnej, uzyskując stopień inspektora straży pożarnych. W latach 1885-1893 pracował w magistracie w Oświęcimiu i tamtejszej OSP. Następnie został naczelnikiem Miejskiej Straży Pożarnej (zawodowej) w Jarosławiu (1893-1896).
W ostatnim kwartale 1895 roku, równocześnie ze stanowiskiem naczelnika straży zawodowej, pełnił funkcję zastępcy sekretarza Krajowego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych (KZ OSP) we Lwowie, rozwijając swoje talenty organizacyjne. Po śmierci inż. Aleksandra Piotrowskiego w grudniu 1895 roku, Szczerbowski został sekretarzem Związku, a od 1907 roku jego dyrektorem (po zmianie nazwy funkcji). Przyczynił się do reorganizacji biura Związku, budowy jego prestiżu oraz do utworzenia kasy zapomogowej dla strażaków i ich rodzin.
W tym okresie, w 1872 r., powstał Krajowy Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Galicji i Lodomerii z siedzibą w Krakowie. W 1875 roku odbył się zjazd, na którym powołano Krajowy Związek Ochotniczych Straży Pożarnych w Królestwie Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim. Związek wydawał własne pismo - miesięcznik „Przewodnik Pożarniczy - Związek”, którego tytuł zmieniono w 1896 roku na „Przewodnik Pożarniczy”. Pod kierunkiem inżyniera Aleksandra Piotrowskiego, pierwszego szefa Związku i naczelnego redaktora pisma, Związek OSP Galicji i Lodomerii rozkwitał. Antoni Szczerbowski był jednym z „wielkiej miary pracowników pożarniczych”, który wespół z druhem Alfredem Zgórskim, jako naczelnikiem Związku od roku 1903, doprowadził strażactwo małopolskie do kwitnącego stanu, jak pisał Adam Biedroń Kalinowski w „Zarysie historycznym organizacji pożarniczej województwa krakowskiego”.
Systematyczna akcja wyszkoleniowa techniczna, organizacyjna, propagandowa i piśmiennicza prowadzona przez Szczerbowskiego rozpoczęła się w tym okresie, co świadczy o jego roli jako „mistrza strażactwa”.
Antoni Szczerbowski jako Wynalazca
Antoni Szczerbowski zajmował się z dużą pasją techniką pożarniczą i był bardzo pomysłowym wynalazcą. Skonstruował składającą się z dwóch przęseł uniwersalną drabinę pożarniczą, nazwaną później drabiną Szczerbowskiego, która sprawdzała się w akcjach przez 80 lat. Drabiny typu Szczerbowskiego były bardzo rozpowszechnione, bo były po prostu wszechstronne i do końca lat 70. XX wieku cieszyły się dużą popularnością w ochotniczych strażach pożarnych.
TUSK W PANICE! CENCKIEWICZ UJAWNIŁ DOKUMENT KTÓRY WSTRZĄŚNIE RZĄDEM!
Dorobek Literacki i Etyczny
Antoni Szczerbowski działał z powodzeniem również na niwie literatury pożarniczej. Od 1895 roku wydawał „Bibliotekę Strażacką KZ OSP”. W jej obrębie, w okresie zaboru austriackiego i pierwszych latach niepodległej Polski, ukazało się 78 popularnych broszur (liczących od 7 do 44 stron) oraz 5 książek z zakresu pożarnictwa. Publikacje te poświęcone były szerokiemu spektrum tematów, od organizacji pożarnictwa, taktyki i techniki pożarniczej, akcji gaśniczych i ratowniczych (przeciwpowodziowych i innych), chemii w pożarnictwie, budownictwa ogniotrwałego, po zapobieganie pożarom i szkolenie pożarnicze.
W latach 1896-1912 pełnił funkcję redaktora naczelnego „Przewodnika Pożarniczego”, który w tym czasie osiągnął wysoki poziom merytoryczny i dużą popularność. Działo się tak dzięki podejmowaniu wielu tematów związanych z budownictwem, zapobieganiem pożarom, taktyką i techniką pożarniczą oraz szkoleniem pożarniczym. Na łamach pisma, oprócz wielu własnych artykułów o problematyce ściśle fachowej, Szczerbowski często wypowiadał się na temat etyki służby pożarniczej. Uczył cenić honor strażacki i godność osobistą. Propagował również dziesięć przykazań prawego strażaka:
- Szacunek dla munduru pożarniczego
- Trzeźwość
- Gotowość do poświęceń dla ogółu
- Rozwagę i odwagę
- Karność, porządek i dyscyplinę
- Dumę z przynależności do organizacji
- Koleżeństwo
- Poczucie potrzeby społecznego działania
- Troskę o rodzinę
Dziedzictwo Antoniego Szczerbowskiego
Na ziemiach polskich w monarchii austro-węgierskiej Antoni Szczerbowski był jednym z głównych twórców fundamentów polskiego pożarnictwa. Stworzył podstawy teoretyczne i rozwijał praktykę polskiej ochrony przeciwpożarowej w tej dzielnicy. Zmarł 24 września 1912 roku we Lwowie, pozostawiając po sobie bogaty dorobek w dziedzinie ochrony przeciwpożarowej oraz wdzięczną pamięć współpracowników i wielu pokoleń strażackich. Jego wynalazek, Drabina Szczerbowskiego, do dziś pozostaje symbolem innowacyjności i poświęcenia w polskim pożarnictwie.
tags: #drabina #szczerbowskiego #osp #domaszewnica