W środowisku ochotniczych straży pożarnych często pojawiają się wątpliwości dotyczące samodzielnego podejmowania działań ratowniczych w sytuacji, gdy jednostka nie otrzymała formalnego zadysponowania przez Stanowisko Kierowania (SK). Problem ten dotyczy szczególnie jednostek spoza KSRG, które posiadają odpowiednie wyszkolenie (np. KPP) i sprzęt, a stają się świadkami zdarzenia lub otrzymują zgłoszenie od osób trzecich.
Zasady zgłaszania zdarzeń przez OSP
Kluczową zasadą, która powinna przyświecać każdemu dowódcy OSP, jest bezwzględna informacja przekazywana do SK. Nawet jeśli jednostka znajduje się w pobliżu zdarzenia (lub na nie najechała), nie należy podejmować działań "na własną rękę" bez wcześniejszego kontaktu z dyżurnym.
- Zgłoszenie telefoniczne lub radiowe: Każde zdarzenie, o którym dowiaduje się jednostka, musi zostać przekazane na numer 998 lub kanał powiatowy.
- Wniosek o dyspozycję: Zamiast informować „jedziemy”, należy przekazać informację: „jesteśmy w pobliżu zdarzenia, prosimy o decyzję o wyjeździe”.
- Odpowiedzialność: Dyspozytor SK posiada pełny obraz sytuacji w powiecie, wie, jakie siły są w drodze oraz czy inne służby (Policja, ZRM) są już na miejscu. To on bierze na siebie odpowiedzialność za decyzję o zadysponowaniu lub wstrzymaniu sił.
Dlaczego samowolny wyjazd bywa problematyczny?
Wyjazd bez zgody SK może zostać potraktowany jako naruszenie procedur. Dyżurny nie zawsze dysponuje pełnymi informacjami w momencie zgłoszenia, a niekiedy dysponowanie jednostek OSP do błahych zdarzeń (np. plamy oleju, połamane drzewa nieblokujące drogi) jest niezasadne ekonomicznie i logistycznie.
| Sytuacja | Zalecane działanie |
|---|---|
| Najechanie na wypadek | Zgłoszenie do SK, ocena zagrożenia życia, oczekiwanie na decyzję. |
| Zgłoszenie od mieszkańca | Przekazanie informacji na 998, niepodejmowanie działań bez wiedzy PSK. |
| Realne zagrożenie życia | Natychmiastowy wyjazd i równoległe powiadomienie SK - ratowanie życia ma priorytet. |
Zadania dowódcy na miejscu zdarzenia
W sytuacjach, gdy strażacy OSP już znajdują się na miejscu, obowiązuje 22 zasady profesjonalnego dowodzenia, które pomagają utrzymać porządek:
- Rozpoznanie: Wykorzystaj czas oczekiwania na przybycie innych służb na dokładne rozpoznanie sytuacji (tzw. 360 stopni).
- Komunikacja: Selekcjonuj informacje i przekazuj tylko te kluczowe dla działań.
- Współpraca: Dowódca nie powinien zajmować się "drobiazgami" (np. obsługą węży), lecz zarządzać akcją.
- Bezpieczeństwo: Pamiętaj o zabezpieczeniu terenu i zapewnieniu opieki osobom poszkodowanym.
Rola dyspozytora a procedury KSRG
Istnieje dyskusja dotycząca dysponowania najbliższych jednostek OSP. Zgodnie z wytycznymi KG PSP, procedury powinny uwzględniać jednostki zlokalizowane w miejscowości zdarzenia. Jednak to dyżurny ocenia potencjał ratowniczy - jeśli jednostka jest "słaba" pod kątem sprzętowym, dyżurny może podjąć decyzję o wysłaniu jednostki PSP z dalszej odległości, co dla ochotników bywa frustrujące. W takich przypadkach warto dążyć do dialogu z Komendą Powiatową, aby wyjaśnić potencjał swojej jednostki i poprawić wzajemną komunikację.
Pamiętaj: Odwaga jest ważna, ale musi iść w parze z procedurami. Straż Pożarna to system naczyń połączonych, a skuteczność zależy od koordynacji, a nie od indywidualnych inicjatyw.
tags: #dzialania #ratownicze #osp #zadysponowuje #psp