Artykuł poświęcony jest dwóm głównym aspektom życia i działalności Edwarda Kozaka: jego wybitnej karierze dziennikarskiej, która naznaczyła media PRL-u i początków transformacji, a także jego zaangażowaniu w struktury Ochotniczej Straży Pożarnej na ziemi rychtalskiej, w tym w Drożkach.
Ochotnicze Straże Pożarne na Ziemi Rychtalskiej i Zaangażowanie Edwarda Kozaka
Misja i Działalność OSP
Prezes zarządu reprezentuje OSP na zewnątrz i kieruje całokształtem prac zarządu. Działalność Ochotniczych Straży Pożarnych obejmuje szereg kluczowych zadań:
- Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z instytucjami i stowarzyszeniami.
- Branięcie udziału w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
- Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Rozwijanie wśród członków ochotniczych straży pożarnych kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej.
- Uczestniczenie i reprezentowanie OSP w organach samorządowych i przedstawicielskich.
Uroczyste Przekazanie Wozu Bojowego w Drożkach (2022)
Ważnym wydarzeniem dla lokalnej społeczności strażackiej było uroczyste przekazanie i poświęcenie pojazdu bojowego GLM Ford Transit. W sobotę 7 maja 2022 roku w Drożkach odbyła się ceremonia, która rozpoczęła się mszą świętą w intencji wszystkich strażaków Gminy Rychtal.
Podczas dalszej części, która miała miejsce na placu przy Domu Seniora, dotychczasowi właściciele - OSP Miechów - przekazali kluczyki do nowo pozyskanego samochodu na ręce Prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w Drożkach, dha Adama Ziułkowskiego. Tego dnia wręczono także brązowy Medal „Za Zasługi dla Pożarnictwa” dla Wojciecha Stryczka oraz odznaczenia dla członków Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej. W stopniu srebrnym uhonorowano Kamila Szyszkę, Miłosza Czekaja, Annę Pochodzałę i Darię Kozak, natomiast w stopniu brązowym: Lenę Głąbowską, Amelię Burchot, Jessicę Otrembę, Mateusza Kozaka, Krystiana Stryczka, Kacpra Tabaczuka, Natalię Harwes, Jana Barczoka oraz Igora Ferdynusa.
Podczas uroczystości włączono także nowych druhów w zastępy jednostki OSP: Nikolę Kozak, Mateusza Mielczarka, Roksanę Mejzę. Przyjęto również członków do młodzieżowej drużyny pożarniczej: Igora Stryczka, Arkadiusza Witka, Michała Ostrysza i Zbigniewa Tabaczuka. Uroczystość uświetnił występ artystyczny uczniów Szkoły Podstawowej w Drożkach. W przekazaniu udział wzięli liczni goście, w tym Starosta Kępiński Robert Kieruzal oraz Wicestarosta Powiatu Kępińskiego Alicja Śniegocka, Prezes Zarządu Oddziału Powiatowego ZOSP RP w Kępnie i członek Prezydium Zarządu Oddziału Wojewódzkiego ZOSP RP dh Michał Błażejewski, przedstawiciel Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Kępnie kpt. Paweł Michalski, a także Wójt Adam Staszczyk, radni oraz członkowie wszystkich jednostek OSP z terenu gminy Rychtal i powiatu kępińskiego. Uroczystością dowodził Komendant Gminny Rafał Wodnik.
XIII Zjazd Oddziału Miejsko-Gminnego ZOSP RP w Rychtalu
W sobotę 18 kwietnia w Gminnym Centrum Biblioteczno-Kulturalnym w Rychtalu odbył się XIII Zjazd Oddziału Miejsko-Gminnego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej w Rychtalu. Zjazd został otwarty przez dha Jerzego Szymalę, który powitał zaproszonych gości, wśród których znaleźli się m.in. prezes Zarządu Oddziału Powiatowego ZOSP RP w Kępnie - dh Michał Błażejewski, prezes Honorowy Zarządu Oddziału Powiatowego ZOSP RP w Kępnie - dh Eugeniusz Grzesiak, przedstawiciel Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Kępnie - mł. bryg. Mateusz Grzesiak, przedstawiciele władz samorządowych, w tym przewodniczący Rady Powiatu Kępińskiego Roman Wojtysiak, burmistrz gminy Rychtal Adam Staszczyk oraz przewodnicząca Rady Gminy Rychtal Aleksandra Olejnik.
W trakcie obrad przedstawiono sprawozdanie, w którym omówiono najważniejsze osiągnięcia i wydarzenia OSP z ostatnich 5 lat. Dokonano również wyboru nowych władz Zarządu Oddziału Miejsko-Gminnego Związku OSP RP w Rychtalu na lata 2026-2031, który ukonstytuował się następująco:
- Prezes - Jerzy Szymala
- Wiceprezes - Jan Olejnik
- Wiceprezes - Łukasz Barczok
- Komendant - Rafał Wodnik
- Skarbnik - Marian Mrugała
- Sekretarz - Dawid Biszczanik
- Członkowie Prezydium - Edward Kozak, Krzysztof Rorat, Tomasz Banaszczyk, Marek Przybyła, Andrzej Szymański, Marcin Nowak, Wojciech Stryczek, Cezary Głąbowski, Dominik Ostrysz
Na zjeździe wybrano także Komisję Rewizyjną w składzie: Przewodniczący - Marek Kubiak, Wiceprzewodniczący - Zuzanna Łubieńska, Sekretarz - Łukasz Wawrzynek. Przedstawicielami do Zarządu Oddziału Powiatowego ZOSP Gminy Rychtal zostali Jerzy Szymala oraz Jan Olejnik, natomiast delegatami na Zjazd Powiatowy: Stanisław Rodak, Aldona Witomska-Liebner i Małgorzata Wrotnowska.
W czasie uroczystości uhonorowano również laureatów Ogólnopolskiego Strażackiego Konkursu Plastycznego na etapie wojewódzkim. Nagrody odebrała zwyciężczyni w kategorii osób dorosłych - Natalia Wabnic-Maryniak oraz Kazimierz Maryniak - zdobywca III miejsca w kategorii klas I-IV szkół podstawowych. W imieniu starosty kępińskiego Alicji Śniegockiej podziękowania dla ustępującego i gratulacje dla nowo wybranego prezesa złożył przewodniczący Roman Wojtysiak. Na ręce prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w Rychtalu Łukasza Barczoka dowódca Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej w Kępnie mł. bryg. Grzesiak złożył Dyplom Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z okazji jubileuszu 30-lecia Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.
Edward Kozak - Portret Wybitnego Dziennikarza i Społecznika
Odejście i Kariera Medialna
Edward Kozak, słynny dziennikarz TVP Katowice z czasów PRL-u i gwiazda pierwszej prywatnej telewizji na Górnym Śląsku PTV Rondo, zmarł w wieku 77 lat. W ostatnich latach swojej kariery pracował w Info&Tips - tygodniku i serwisie internetowym dla Polaków mieszkających w Niemczech.
Edukacja i Początki w Mediach
Edward Kozak urodził się w 1946 roku. Posiadał wszechstronne wykształcenie, które objęło polonistykę na Uniwersytecie Śląskim, reżyserię filmową na Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi oraz dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1970-1975 pracował w Radiu Katowice, a następnie w TVP Katowice, gdzie od roku 1985 prowadził Program Regionalny. Była to, jak sam wspominał, pierwsza w Polsce telewizja śniadaniowa, emitowana zawsze w sobotę o godzinie 9 rano. „Młodzież uciekała z lekcji, żeby go zobaczyć, pacjenci odwoływali wizyty u lekarzy” - wspominał Kozak. Program ten był adresowany do niepracujących gospodyń domowych i robotników drugozmianowych. Kozak wielokrotnie był wzywany do radiokomitetu z powodu zarzutów o zbyt „lekki” poziom i brak ideologii, na co odpowiadał: „Robotnik ogląda go przed pójściem do huty czy kopalni, musimy dać mu trochę rozrywki, żeby nastroić go optymistycznie do pracy”.
Legenda PRL i Niepokorny Duch
Barwne życie Edwarda Kozaka obfitowało we wzloty i upadki. Był uczestnikiem najważniejszych wydarzeń społecznych i politycznych przełomu lat 80. Sławę i rozpoznawalność zdobył w latach 80., gdy przeprowadził wywiad z seryjnym mordercą Joachimem Knychałą, zwanym wampirem ze Śląska. Na podstawie tego wywiadu napisał książkę „Pamiętnik wampira” i nakręcił dokument „Wampir”. Lata później telewizja Discovery Historia przypomniała tę sprawę w serialu pt. „Seryjni mordercy”.
Dr M. Couroucli "The 1940s as metaphor: memory wars and archival practices"
Telewizja Rondo nadała swój pierwszy program 16 grudnia 1992 roku. Edward Kozak, jako redaktor naczelny, prowadził autorski nocny program „Videopiraci”, składający się głównie z przebitek i fragmentów programów z zagranicy. Po jednym z takich programów, w którym, jak twierdzono, „pokazano za dużo”, sprawą zajęła się Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Od tego czasu Edward Kozak imał się różnych zajęć. Był postacią niebanalną, autorem liczących się na dziennikarskim rynku reportaży i filmów dokumentalnych. Przez lata był członkiem władz śląskiego oddziału Stowarzyszenia Dziennikarzy RP.
Osobiste Refleksje i Filozofia Życia
Edward Kozak, urodzony w Bytomiu syn Lwowiaka i Ślązaczki, w wieku 24 lat przeprowadził się za żoną do Tychów i mieszkał tam do końca życia, choć w latach 90. objechał pół świata. Nosił długie włosy i brodę, a jego biografia obfitowała w paradoksy - zapisał się do PZPR, a równocześnie należał do „Solidarności”. Mimo, że w tamtych czasach zarabiał na tyle, że za miesięczną pensję mógł kupić dwa Maluchy, mieszkał w bloku. Jego ojciec wpajał mu wstręt do państwowej firmy, powtarzając: „Synu, nigdy nie wstawaj na głos pańskiej trąby”, wspominając ze zgrozą pracę w fabryce tuż po wojnie.
Edward Kozak śmiał się, mówiąc: „Za wcześnie się urodziłem. Gdybym tę popularność z lat 80. i 90. posiadał dzisiaj, byłbym jak Durczok co najmniej”, dodając zaraz: „Żartuję”. Powtarzał też: „Musi być fun, zabawa”. Kilka lat przed śmiercią rzucił palenie i picie. Sam Kozak twierdził, że nigdy nie pasował do środowiska, od małego trzymając z dziećmi prywaciarzy, którzy mieli pieniądze i ubrania, ale byli poza nawiasem. W telewizji publicznej przeżył trzy „przełomy”, zawsze w tej samej sali, przy stole nakrytym tym samym zielonym suknem, z tymi samymi hasłami. „Gdyby nie było Jałty, nie byłoby mnie, bo moi rodzice by się nie spotkali” - śmiał się. Do końca myślał jak taoista: „Płynę z biegiem wydarzeń i nie wierzgam za bardzo w nurcie, żeby nie wpaść na mieliznę albo rafę”.