Zbliżanie się do ognia w ciężarówce zasilanej bateriami dla wielu osób może brzmieć początkowo przerażająco. A jednak, jeden z najbardziej renomowanych producentów wozów strażackich na świecie - austriacki Rosenbauer - właśnie rozpoczyna szeroką elektryfikację swoich pojazdów. Wdrażanie pojazdów z napędem elektrycznym do służby ratowniczej staje się globalnym trendem, oferując szereg korzyści, ale stawiając także nowe wyzwania.
Rosenbauer Concept Fire Truck (CFT) / RT: Pionier Elektrycznych Wozów Bojowych
Producent Rosenbauer przygotował prototyp o nazwie Concept Fire Truck (CFT), zapowiadając jego eksploatację w kilku pierwszych krajach. Nowy Rosenbauer, znany również jako model RT (Revolutionary Technology), będzie wyposażony w ośmioosobową kabinę, zabudowę z elektryczną pompą, a także układ napędowy składający się z baterii oraz dwóch silników.
Specyfikacja i Konstrukcja Rosenbauer RT
Za napędzanie kół będzie odpowiadał wyłącznie elektryk, rozwijając przy tym moc 476 KM. Wiadomo też, że dostawcą elektrycznego napędu będzie koncern Volvo. Baterie będzie można ładować także z sieci, co umożliwia stałe uzupełnianie zapasu prądu, gdy wóz stoi na terenie remizy.
Prezentowany samochód ratowniczy wykorzystywany jest w służbie m.in. w Berlinie, Amsterdamie czy Dubaju. Jego napęd to dwie jednostki o łącznej mocy 272 KM, przekazujące napęd na wszystkie cztery koła. Jedno ładowanie baterii pozwala na 100 kilometrów jazdy lub na godzinę pracy pompy stacjonarnej. Po tym czasie wymagane jest ładowanie, które w zależności od źródła zasilania trwa od 45 minut do 4,5 godziny.
W pojeździe Rosenbauer RT jest również możliwość wykorzystania trzeciego silnika, już spalinowego. Jest to 3-litrowa jednostka turbodiesel marki BMW, pełniąca rolę pokładowego generatora prądu. Silnik ten, w momencie osiągnięcia przez baterie poziomu 20% naładowania, załącza się w pełni automatycznie w celu bieżącego doładowywania akumulatorów, z których napędzany jest samochód oraz autopompa. Dzięki temu zasięg zwiększa się do 600 km bądź do 6 godzin nieprzerwanej pracy podczas postoju.
Wśród głównych zalet pojazdu Rosenbauer RT wymienia się wspomniane już przyspieszenie oraz układ skrętny wszystkich kół. Ten ostatni ograniczył średnicę zawracania do zaledwie 12,5 metra. Ponadto wszystkie koła mają niezależne zawieszenie o całkowicie pneumatycznym układzie. W efekcie prześwit między podwoziem a nawierzchnią drogi można regulować w czterech poziomach: od 17,5 do 47 centymetrów.
W opcjach produkowanego pojazdu znajduje się zbiornik wodny o pojemności od 1 tysiąca do 4 tysięcy litrów wody. W elektrycznym Rosenbauerze znajduje się również zbiornik na środek pianotwórczy. W kabinie połączonej z przedziałem dla ratowników znajdują się miejsca dla kierowcy, dowódcy, trzech rot oraz dodatkowego pomocnika, co umożliwia transport licznej załogi. Z tyłu wozu na próżno szukać autopompy, gdyż jest ona zamontowana wewnątrz pojazdu, co powoduje zmniejszenie hałasu i dodatkowe miejsce na sprzęt ratowniczy.
Zestaw drabin znajdujący się na dachu pojazdu jest opuszczany do poziomu terenu za pomocą elektrycznych siłowników, dzięki czemu ratownik nie musi wchodzić na dach w celu ich wykorzystania podczas akcji. Także skrzynia na sprzęt (zlokalizowana na dachu) może być opuszczana w sposób podobny do drabin, tj. siłownikami napędzanymi elektrycznie.
Zalety Użytkowania Elektrycznego Rosenbauera
Wywiadu na ten temat udzielił komendant straży pożarnej z Los Angeles, który miał okazję pokierować omawianą ciężarówką. Zwracał przy tym uwagę na świetną dynamikę, ekologiczny charakter, a także możliwość obniżenia kosztów eksploatacji. W tej ostatniej kwestii wskazał na małą ilość elementów ruchomych w napędzie, co przekłada się na mniejsze zużycie i rzadsze awarie. Niższy poziom hałasu w trakcie jazdy ma ogromne znaczenie, ponieważ ułatwia komunikację pomiędzy strażakami i eliminuje problemy podczas korzystania z radiostacji. Nawet z włączoną pompą, elektryczny wóz strażacki był cichszy niż pojazd napędzany dieslem.
Wyzwania: Koszt Zakupu
Jak podają amerykańskie media, elektryczny Rosenbauer ma być nawet sześciokrotnie droższy od wozów strażackich z silnikami diesla. Klasyczny wóz strażacki z napędem dieslowskim kosztuje około 750 tysięcy euro (około 3,2 miliona złotych), podczas gdy elektryczny model marki Rosenbauer jest dwukrotnie droższy, kosztując około 600 000 euro (2,83 miliona złotych), co stanowi o 80 procent więcej niż jego konwencjonalny odpowiednik.
Pierwsze Wdrożenia i Plany na Przyszłość
Mimo wysokiej ceny, chętnych do przetestowania nie brakuje. Elektryczne wozy Rosenbauera trafią do strażaków z Amsterdamu oraz Berlina. Krótko później podobny pojazd otrzymają też strażacy z Canberry, stolicy Australii. W kolejnych latach mają nastąpić premiery w innych krajach.
Doświadczenia z Testów i Wdrożeń: Przykład Berlina
Berlińska Straż Zawodowa, po pomyślnej fazie testów z pojazdem typu RT (Revolutionary Technology), zdecydowała się na zakup pięciu wozów strażackich o napędzie elektrycznym. Decyzja ta stanowi znaczący krok w kierunku modernizacji floty i zwiększenia ekologiczności działań ratowniczych w niemieckiej stolicy.
Faza Testów Prototypu
Od lutego 2021 roku berlińska straż pożarna intensywnie testowała prototypowy elektryczny wóz strażacki. W ciągu okresu próbnego pojazd pokonał 14 000 kilometrów i uczestniczył w 1 600 akcjach ratowniczo-gaśniczych. Prace nad tym innowacyjnym pojazdem rozpoczęto w 2018 roku, z założeniem, że będzie on zasilany prądem pobieranym z baterii, który zasilałby również wszystkie znajdujące się na nim urządzenia. Opracowanie prototypu pochłonęło 1,8 miliona euro (równowartość 8,5 miliona złotych).
Zdając sobie sprawę z potrzeby niezawodności wozów strażackich, nie zapomniano o zintegrowaniu generatora Diesla, który w razie potrzeby doładowuje baterię. Bez jego pomocy, samochód jest w stanie jechać przez półtorej godziny, a na miejscu akcji może pracować do ośmiu godzin.
Wyniki Testów Przedseryjnych i Wnioski
Testy, prowadzone przez jedną z berlińskich komend straży pożarnej od lutego 2021 roku, nie wykazały żadnych awarii. Co istotne, w 91 procentach akcji pojazd mógł operować wyłącznie na prądzie. W dziesięciu przypadkach konieczne było uruchomienie generatora spalinowego.
Testy przedseryjnego modelu w Berlinie trwały od stycznia 2021 roku do lutego 2022 roku. W tym czasie pojazd obsłużył 1400 zdarzeń, zarejestrowano ponad 770 godzin pracy i przejechano nim ponad 13 000 kilometrów. Wnioski Berlińskiej straży pożarnej są jednoznacznie pozytywne: ponad 90% operacji wykonano w trybie w pełni elektrycznym. Dzięki szybkiemu czasowi ładowania pojazd był błyskawicznie gotowy do ponownego użycia. Doświadczenia potwierdziły, że pojazd może być w pełni sprawny nawet w przypadku katastrofy, takiej jak powszechna przerwa w dostawie prądu. Zintegrowany zapasowy silnik zasilany paliwem, działający jako generator, umożliwia zasilenie w energię elektryczną układu wysokiego napięcia.
Decyzja o Zakupie i Specjalistyczne Konfiguracje
Berlińska Straż Zawodowa, po pomyślnej fazie testów z pojazdem typu RT, zdecydowała się na zakup pięciu wozów strażackich o napędzie elektrycznym. Zabudowa oraz wyposażenie zamawianych pojazdów będą bazować na specjalnej konfiguracji, przyjętej przez Berlińską Straż. Piątym elektrycznym pojazdem w tej partii będzie innowacyjny wóz typu „higiena operacyjna”. Ten specjalistyczny pojazd jest opracowywany na potrzeby Berlińskiej Straży Pożarnej i ma umożliwiać prowadzenie procedury zmiany zabrudzonej odzieży na czystą, szczególnie podczas akcji gaśniczych. W opracowywanym pojeździe przewidziano podział na dwie strefy: brudną i czystą, co zapewni odpowiednie warunki higieniczne dla strażaków.
Szczegółowa Specyfikacja Techniczna Rosenbauer RT
- Moc: powyżej 100 kW (dla ładowania), 476 KM (silnik elektryczny), 272 KM (dwie jednostki napędowe), 490 KM (testowane w Monachium).
- Ładowanie: do 80 procent w zaledwie 40 minut.
- Pojemność załogi: oferuje 7 miejsc dla załogi.
- Zbiornik na wodę: o pojemności 1 200 litrów (opcjonalnie od 1 000 do 4 000 litrów).
- Zbiornik na środek pianotwórczy: obecny.
- Zdolność holowania: przyczepy o masie do 2 ton.
- Autopompa: zamontowana wewnątrz pojazdu, co zmniejsza hałas i zwiększa miejsce na sprzęt.
- Drabiny i skrzynia na sprzęt: opuszczane elektrycznymi siłownikami z dachu do poziomu terenu.
- Zawieszenie: niezależne, pneumatyczne, z regulacją prześwitu od 17,5 do 47 cm.
- Układ skrętny: wszystkich kół, średnica zawracania 12,5 metra.
Proces Przygotowania i Standardy Bezpieczeństwa
Dostawca podkreśla elastyczność w dostosowywaniu pojazdów do indywidualnych potrzeb klienta. Na życzenie możliwe jest dodanie dodatkowego wyposażenia lub zamontowanie posiadanych przez klienta urządzeń w wybranych miejscach. Istniejące koncepcje załadunku również mogą zostać dostosowane do specyfiki nowego pojazdu.
Przed przekazaniem klientowi, wszystkie pojazdy strażackie przechodzą kompleksowy przegląd. Obejmuje on wymianę oleju i filtrów, kontrolę pomp oraz aktualne kontrole TÜV i SP. Wszystkie prace serwisowe wykonywane są zgodnie z obowiązującymi przepisami UVV, StVZO oraz innymi normami i przepisami. Firma oferuje pełne wsparcie w zakresie pytań, uzgodnień lub indywidualnych życzeń klienta. Jazda próbna i oglądanie pojazdu są możliwe po wcześniejszym umówieniu terminu, co pozwala potencjalnym nabywcom na dokładne zapoznanie się z ofertą.
Miniaturowe Elektryczne Wozy Strażackie: Rozwiązanie dla Trudno Dostępnych Miejsc
W akcji gaśniczej i ratowniczej duże wozy strażackie nie mogą wchodzić do starych społeczności lub małych uliczek i alejek ze względu na ich rozmiary, co jest bardzo niekorzystne dla rozwoju działań gaśniczych. Pojawienie się miniaturowych elektrycznych wozów strażackich rozwiązało ten problem. Nie spalają benzyny i są wyłącznie zasilane z baterii. W pełni naładowany pojazd może przejechać 100-150 kilometrów naraz.
Zastosowanie i Zalety
Co jest jeszcze bardziej atrakcyjne, to fakt, że miniaturowe wozy strażackie nie są drogie. W porównaniu z dużymi wozami strażackimi o cenie ponad 100 000, a nawet setek tysięcy, małe i mikroelektryczne wozy strażackie są tańsze, co jest bardzo odpowiednie dla małych i średnich jednostek, fabryk przedsiębiorstw, społeczności i innych instytucji do wyboru.
Wyzwania na Rynku i Kwestie Jakości
Obecnie na rynku jest wiele dużych i małych marek elektrycznych wozów strażackich, a ich wygląd jest często podobny. Dla niewtajemniczonych nieuniknione jest, że brakuje jasnych kryteriów wyboru i rozróżnienia między produktami dobrej i złej jakości. Zjawisko krajowej produkcji OEM (Original Equipment Manufacturer) jest bardzo powszechne. Posiadanie własnego zespołu badań i rozwoju produktu (R&D) oraz zakładu produkcyjnego jest kluczowe dla silnego producenta pojazdów elektrycznych. Oprócz produkcji elektrycznych wozów strażackich, tacy producenci często wytwarzają również elektryczne samochody krajoznawcze, samochody patrolowe, samochody czyszczące, zraszacze i inne pojazdy.
Chociaż elektryczne wozy strażackie są popularne od wielu lat, różne firmy mają różne usługi posprzedażne ze względu na różnice w ich poziomach siły. Kompletność wszystkich usług posprzedażnych często determinuje zadowolenie z korzystania z elektrycznych wozów strażackich. Istnieje wielu producentów w branży z niskimi kosztami produkcji, niskimi cenami i bez obsługi posprzedażnej, co sprawia, że wielu kupujących, skuszonych niskimi cenami, nie może normalnie z nich korzystać w późniejszym etapie, a niektórzy nawet zezłomowali je wkrótce po zakupie. W dobie niechlujnych informacji i mieszanych dobrych i złych, nie jest łatwo kupić niezawodny produkt.
Specjalistyczne Wyposażenie do Gaszenia Pojazdów Elektrycznych
Problem płonących samochodów elektrycznych stanowi nowe wyzwanie dla strażaków, wymagające innowacyjnych rozwiązań. Strażacy z Wrocławia zaprezentowali najnowszy wóz gaśniczy, który trafił na wyposażenie miejskiej jednostki i służy w bardzo konkretnym przypadku - przy gaszeniu stającego w ogniu samochodu elektrycznego.
Innowacyjne Rozwiązania we Wrocławiu
Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej we Wrocławiu poinformowała o nowym nabytku, który trafił do Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej nr 7 w mieście. Wóz gaśniczy wygląda nietypowo, a jego zastosowanie jest jeszcze ciekawsze. Klasycznie czerwony pojazd nieco przypomina zwykłą ciężarówkę, ponieważ z tyłu ma umieszczony specjalnie dostosowany kontener, nieco przypominający kontener transportowy.
Na wyposażeniu JRG-7 KM PSP Wrocław pojawił się kontener przeznaczony do gaszenia samochodów elektrycznych. Wóz gaśniczy z kontenerem jest cudowny w swej prostocie: po wypadku auto elektryczne zagrożone zapłonem bądź już płonące po prostu wrzuca się do pojemnika pełnego wody. Nawet firma Tesla rekomenduje, by do gaszenia pojazdów używać ogromnych ilości wody, a nie środka gaśniczego. „Zatopiony” w kontenerze samochód schłodzi się zaś dużo szybciej, a strażacy prawdopodobnie zużyją w ten sposób mniej wody.
Wyzwania Pożarów Baterii Elektrycznych
Płonące pojazdy elektryczne stanowią bardzo duże zagrożenie. Ich ugaszenie jest bardzo trudne, ponieważ płonące baterie to ogień chemiczny, a ogniwa potrafią ponownie zająć się ogniem nawet po parokrotnym zagaszeniu. Chodzi tu głównie o schładzanie baterii, a nie samą walkę z płomieniami, aby zapobiec niekontrolowanej reakcji łańcuchowej (thermal runaway).
Skala Problemu w Polsce i Dalsze Plany
Na razie problem płonących samochodów elektrycznych nie jest w Polsce szczególnie duży, bo elektryki nie są szeroko rozpowszechnione wśród rodzimych kierowców. Według oficjalnych statystyk w 2022 roku spłonęło zaledwie 10 sztuk aut elektrycznych w całym kraju, co stanowi 0,3 promila wszystkich samochodów na polskich drogach. Strażacy muszą być jednak gotowi na wszystko. Dlatego trzy specjalistyczne wozy z kontenerem trafiły do dużych miast: jeden do Wrocławia, a niedługo dwa kolejne trafią do Warszawy i Krakowa.
Koc przeciwpożarowy Bridgehill EV 🔥
Wnioski z Testów w Niemczech i Ogólne Perspektywy
W kilku miastach Niemiec strażacy testowali elektryczne wozy strażackie. Strażacy pozytywnie oceniają elektryczne pojazdy, ale nie mają wątpliwości, że całkowite przejście na flotę elektryczną jest niemożliwe. Odpowiedzi na pytanie, czy elektryczne ciężarówki mogą sprawdzić się w roli bojowych wozów strażackich, szukają m.in. strażacy z Niemiec. W kilku remizach zaczęto testować pojazdy elektryczne, w których za napęd - zamiast dużych silników Diesla - odpowiadają ciche i całkowicie lub niemal całkowicie bezemisyjne jednostki elektryczne.
Potwierdzone Zalety Elektrycznego Napędu
Na pytanie, czy elektryczny napęd jest wystarczająco niezawodny w codziennych działaniach, próbowali odpowiedzieć m.in. strażacy z zakładowej straży pożarnej Uniwersytetu Technicznego w Monachium. Dwa elektryczne wozy ratowniczo-gaśnicze z napędem o mocy 490 KM były testowane przez rok, a wyniki eksperymentu okazały się pozytywne. Warunki pracy strażaków działających na kampusie uniwersyteckim odbiegają od tych, z którymi muszą mierzyć się strażacy w innych remizach; standardowo druhowie mają od pięciu do sześciu wezwań dziennie, ale średni dystans pokonywany na terenie kampusu wynosi 2,4 km, a każde z wezwań trwa około 30 minut.
Jedną z kluczowych cech pojazdu elektrycznego, na którą zwrócił uwagę jeden ze strażaków, jest niższy poziom hałasu w trakcie jazdy. Wbrew pozorom ma to ogromne znaczenie, bo ułatwia komunikację pomiędzy strażakami i eliminuje problemy podczas korzystania z radiostacji.
Ograniczenia i Niezbędność Napędu Spalinowego
Testowane wozy strażackie nie zostały całkowicie pozbawione napędu spalinowego. Na pokładzie znajdował się tzw. range extender, którym w tym przypadku był agregat napędzany silnikiem Diesla. Jego zadaniem było wytwarzanie energii elektrycznej i zasilanie akumulatorów, co było szczególnie potrzebne po uruchomieniu pompy wodnej. Strażacy, którzy mieli do czynienia z tymi pojazdami w Hamburgu i Berlinie, byli zadowoleni z ich użytkowania i także oni zwracali uwagę na niski poziom hałasu podczas jazdy. Wbudowane akumulatory spełniały wymagania w 95 proc. przypadków, pozwalając na prowadzenie większości akcji bez konieczności sięgania po range extender.
Mimo obiecujących wyników testów, strażacy nie mają wątpliwości, że całkowite przejście na flotę elektryczną jest niemożliwe. Wynika to z faktu, że służby ratunkowe muszą być zabezpieczone na wypadek awarii zasilania lub przerw w dostawie prądu. Dlatego też w służbach ratunkowych pojazdy z silnikami spalinowymi zawsze będą obecne, często jako wsparcie lub generator pokładowy.
Masa Pojazdów Elektrycznych
Innym problemem, który okazał się fałszywym sygnałem, była rzekoma zbyt duża masa elektrycznych wozów strażackich. Za ciężkie pojazdy mogłyby niszczyć infrastrukturę drogową, podjazdy i parkingi, bo te projektowane są z myślą o obciążeniu wynoszącym maksymalnie 16 ton. Strażacy zdementowali jednak te informacje i potwierdzili, że DMC elektrycznych wozów wynosi 15,8 t, a tym samym mieści się w obowiązujących normach.
Przyszłość Elektryfikacji Floty Strażackiej
Pomimo obiecujących wyników testów nie ma wątpliwości, że elektryczne wozy strażackie nieprędko na dobre zagoszczą w każdej remizie. Główną barierą pozostaje cena. Z tego względu już na etapie testów, np. w Hamburgu, konieczne było wsparcie finansowe w postaci dotacji. Perspektywa pełnej elektryfikacji floty strażackiej wymaga dalszych innowacji w zakresie obniżania kosztów produkcji i rozbudowy infrastruktury ładowania, a także zapewnienia niezawodności w każdych warunkach operacyjnych.
tags: #elektro #instal #wozy #strazackie