Zakup automatycznego defibrylatora zewnętrznego (AED) jeszcze kilka lat temu wiązał się ze sporym wydatkiem. Urządzenia znajdowały się głównie w punktach największego natężenia ruchu, będąc bardzo cennym nabytkiem. Obecnie AED można kupić w cenie notebooka z górnej półki, a dzięki dofinansowaniom na zakup AED z pozyskaniem funduszy nie ma problemu.
Znaczenie defibrylatorów AED i ich dostępności
Defibrylator AED jest urządzeniem, które znacząco zwiększa szanse na przeżycie osoby z nagłym zatrzymaniem krążenia, skracając czas reakcji przed przyjazdem służb medycznych. W Polsce rocznie dochodzi do około 35-40 tysięcy przypadków nagłego zatrzymania krążenia, co oznacza ponad 100 osób dziennie. Błyskawiczne udzielenie prawidłowej pierwszej pomocy, często z użyciem AED, to jedyna szansa na uratowanie życia. Sprzęt jest w pełni automatyczny - wystarczy postępować zgodnie z wydawanymi przez maszynę poleceniami.
Kiedy warto inwestować w AED?
Jeżeli w Twojej okolicy nie ma żadnego punktu AED lub czas dotarcia do niego jest dłuższy niż kilka minut, warto zainteresować się taką inwestycją. AED dobrze jest zainstalować zwłaszcza w miejscach, gdzie przebywa dużo ludzi, a ryzyko wystąpienia sytuacji zagrożenia życia jest zwiększone. Koszt defibrylatora AED zależy od klasy sprzętu, marki oraz częstotliwości użytkowania, jednak ceny zaczynają się już od 5 tys. zł. Nawet te podstawowe urządzenia spełniają swoją najważniejszą funkcję - ratują życie.
Dofinansowanie zakupu AED dla OSP w województwie podlaskim
Dla druhów z województwa podlaskiego początek roku 2026 przynosi konkretne i bardzo wyczekiwane wieści. Samorząd Województwa Podlaskiego oficjalnie ogłosił start konkursu, w którym do rozdysponowania jest aż 1,5 mln złotych.
Zasady i warunki konkursu
- O przyznanie pomocy finansowej mogą ubiegać się wyłącznie gminy z terenu województwa podlaskiego.
- Jednostka OSP nie może samodzielnie złożyć wniosku do Urzędu Marszałkowskiego - wniosek musi pochodzić od jednostki samorządu terytorialnego.
- Jedna gmina może złożyć jeden wniosek, obejmujący dowolną liczbę jednostek OSP działających na jej obszarze.
- Maksymalna wysokość dotacji dla jednego beneficjenta (gminy) wynosi do 70 tys. zł brutto.
- Jednostki samorządu terytorialnego zainteresowane pozyskaniem pomocy finansowej powinny zapoznać się z Regulaminem konkursu oraz przesłać wniosek o dofinansowanie w wersji elektronicznej lub papierowej, wypełniony na specjalnie przygotowanym formularzu (wraz z instrukcją jego wypełniania).
- Wnioski można składać w terminie: od 19 stycznia 2026 r. do 13 lutego 2026 r.
Ogólne metody pozyskiwania funduszy na AED
Istnieje wiele dróg do pozyskania środków na zakup defibrylatora AED, zarówno dla OSP, jak i dla innych podmiotów czy społeczności lokalnych.
Inicjatywy lokalne i publiczne
Najprostszym sposobem na uzyskanie funduszy jest rozmowa z inwestorem lub zarządcą danego budynku i zaproponowanie takiego pomysłu. Inwestorzy mogą być nieświadomi istnienia takiego sprzętu, a często oddolne inicjatywy mają największe szanse na realizację. W przestrzeni publicznej warto zwrócić się do włodarzy miasta lub zarządcy terenu z prośbą o uwzględnienie takiej inwestycji w budżecie. Świetną inicjatywą jest budżet obywatelski, w ramach którego każdy może zagłosować na planowane inwestycje miejskie. Przykładem sukcesu jest ogólnomiejski projekt AED w Łodzi, zakładający zakup i montaż 80 automatycznych defibrylatorów, w czym swój udział miała Fundacja Projekt AED. Dzięki popularnym akcjom rządowym, np. „Razem Bezpieczniej”, oraz dzięki działaniu organizacji pozarządowych i fundacji, w przestrzeni publicznej znajduje się coraz więcej urządzeń AED.
Pozostałe źródła finansowania
Zakup AED mogą pomóc sfinansować również:
- 1% podatku przeznaczony na fundacje zajmujące się propagowaniem ratownictwa.
- Sponsorzy i inwestorzy, zwłaszcza lokalni przedsiębiorcy, dla których jest to korzystne wizerunkowo.
- Zbiórki pieniędzy, np. sąsiedzkie, zarówno nieformalne, jak i formalne, które wymagają zgłoszenia na portalu zbiórek publicznych.
Crowdfunding - finansowanie społecznościowe
Crowdfunding, czyli finansowanie społecznościowe, to popularny model pozyskiwania funduszy, który sprawdził się również w przypadku zbiórek na akcje społeczne i pomocowe, takie jak zakup defibrylatorów na osiedlu czy dla jednostki OSP. Internetowe platformy crowdfundingowe to m.in. zbiorki.gov.pl, zrzutka.pl, wspieram.to, siepomaga.pl, patronite.pl, polakpotrafi.pl.
Kluczowe elementy skutecznej zbiórki crowdfundingowej
Aby zrzutka crowdfundingowa odniosła sukces, należy przygotować dobrą ofertę, angażującą społeczność. Powinna ona zawierać:
- Informację na temat przedmiotu zbiórki.
- Odpowiedź na pytanie, dlaczego ktoś miałby się dołożyć i jakie korzyści z tego wynikną.
- Informację o osobach lub podmiotach prowadzących zbiórkę.
- Odpowiedź na pytanie, co stanie się z pieniędzmi, jeśli nie uda się zebrać pełnej kwoty.
Na korzyść ogłoszenia zadziała także prawdziwa historia osoby, której życie uratowano dzięki publicznie dostępnemu AED. Zbiórka na defibrylator przeznaczony na osiedle czy umieszczony w innym miejscu publicznym, w którym przebywa wielu ludzi, ma duże szanse powodzenia. Ludzie lubią pomagać sobie nawzajem, zwłaszcza jeśli istnieje szansa, że być może sami na tym skorzystają.
O czym pamiętać?
Starając się o dofinansowanie od społeczności, trzeba dokładnie określić cele zbiórki i później się z nich sumiennie rozliczyć, aby zbudować zaufanie do akcji. Warto od razu wybrać odpowiedni model defibrylatora, na który zbierane są fundusze, by podać użytkownikom konkrety. Należy również korzystać z zaufanych platform do zbiórek publicznych, które zabezpieczają interesy zarówno osób inwestujących, jak i zbierających fundusze.
Inne ogólnopolskie programy i inicjatywy dla OSP
Program „WspieramTo!” Fundacji Totalizatora Sportowego
Fundacja Totalizatora Sportowego uruchamia program celowego wsparcia „WspieramTo!” dla jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych z różnych regionów Polski. Głównym celem tych działań jest doposażenie OSP z małych miejscowości w automatyczne defibrylatory zewnętrzne (AED). Program jest w pełni finansowany ze środków statutarnych Fundacji Totalizatora Sportowego oraz środków pochodzących z programu lojalnościowego Totalizatora Sportowego.
Kryteria i proces aplikacyjny
O wsparcie mogą ubiegać się jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej działające na terenie gmin wiejskich lub miejsko-wiejskich o liczbie mieszkańców nieprzekraczającej 30 000 osób. Warunkiem koniecznym jest obecność jednostki OSP w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym oraz posiadanie przeszkolonego personelu (min. jedna osoba przeszkolona w zakresie Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy). Preferowane będą jednostki OSP pełniące funkcje lokalnego ośrodka kultury.
Szansę otrzymania sprzętu AED będą miały jednostki OSP, które prawidłowo złożą wniosek w Generatorze wniosków oraz spełnią kryteria opisane w Regulaminie WspieramTo! do 1 grudnia 2026 r. Wnioski pozytywnie ocenione formalnie i merytorycznie zostaną skierowane do realizacji, pod warunkiem niewyczerpania środków finansowych przeznaczonych na Program. Decyzję o przyznaniu darowizny rzeczowej podejmuje Zarząd Fundacji, a decyzja ta jest ostateczna.
Projekt „EKOzwroty na straży serca”
„EKOzwroty na straży serca” to ogólnopolski projekt łączący ideę ratownictwa z troską o środowisko naturalne. Celem jest edukacja ekologiczna o gospodarce obiegu zamkniętego, a także zwiększenie dostępności defibrylatorów AED w kraju. Dzięki zachęcaniu lokalnych społeczności do nadawania EKOzwrotów, strażacy ochotnicy mogą otrzymać sprzęt ratujący życie. W programie bierze udział ponad dwieście jednostek z całego kraju.
Mechanizm działania i sukcesy
Zdobywanie punktów potrzebnych do otrzymania sprzętu medycznego opiera się na usłudze EKOzwrotów InPost. Wystarczy przy nadawaniu przesyłki podać kod przypisany do odpowiedniej jednostki OSP, dostępny na stronie programu pomagam.top. Każdy kilogram oddany z wykorzystaniem usługi InPost to jeden punkt dla ochotników. Mieszkańcy mogą przekazywać niepotrzebne już, ale nadal sprawne przedmioty (np. książki, tekstylia, artykuły dziecięce, elektronikę czy obuwie) strażakom lub samodzielnie umieszczać je w urządzeniu Paczkomat - bezpłatnie.
Wszystkie przedmioty przesłane trafiają do partnera technicznego programu i sponsora nagród - firmy Gecon, gdzie są segregowane i przygotowywane do ponownego użycia. Część z nich przekazywana jest na cele charytatywne. Organizatorem akcji EKOzwroty - EKOdary jest Fundacja Odzyskaj Środowisko.
Przykładem sukcesu są strażacy-ochotnicy z Głuszycy Górnej w powiecie wałbrzyskim, którzy otrzymali defibrylator AED i apteczkę, przekraczając wymaganą liczbę punktów. Blisko do wygranej jest również OSP w Sulisławicach oraz OSP w Bajdach. Jak podkreśla Jakub Skrabka, prezes OSP w Głuszycy Górnej, posiadanie AED w centrum miejscowości jest kluczowe, biorąc pod uwagę odległość do najbliższego oddziału ratunkowego i czas dojazdu pogotowia.
Projekt „EKOzwroty na straży serca” to wspólny projekt Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP, Fundacji Odzyskaj Środowisko oraz firm InPost, Gecon i LeanMedic. Program trwa do końca sierpnia.
Akcja „Serce na Miejscu - AED dla MDP” Fundacji Razem w Ogniu Przygody
Fundacja Razem w Ogniu Przygody rozpoczęła ważną akcję społeczną pod hasłem „Serce na Miejscu - AED dla MDP”. Jej celem jest poprawa bezpieczeństwa mieszkańców regionu poprzez doposażenie Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych (MDP) w defibrylatory AED. Sprzęt ten stanowi ważny element lokalnego systemu ratowniczego. Fundacja podkreśla, że każda wpłata na rzecz zbiórki przyczynia się do wzmocnienia lokalnej ochrony zdrowia i życia.