Plebiscyt „Strażak Roku” to inicjatywa, która od ponad 20 lat pielęgnuje ideę ochotniczego pożarnictwa i promuje środowisko strażackie w mediach. Akcja prowadzona przez „Gazetę Lubuską” oraz serwisy internetowe www.naszemiasto.pl jest największą ogólnopolską inicjatywą tego typu, cieszącą się ogromnym zainteresowaniem czytelników i internautów.
Działania strażaków cieszą się ogromnym zaufaniem społecznym - badania CBOS z 2024 roku wykazały, że aż 97% Polaków pozytywnie ocenia ich pracę. Plebiscyt ten jest nie tylko okazją do wręczenia medali, dyplomów i statuetek, ale przede wszystkim gestem wdzięczności i uznania dla tych, którzy swoją postawą pokazują, czym naprawdę jest odwaga, odpowiedzialność i wspólnota. Plebiscyt „Strażak Roku” to wyjątkowe wydarzenie, które przypomina nam, jak ważna jest służba i poświęcenie strażaków, którzy codziennie poświęcają się i ryzykują życie, by ratować innych.
Idea i patronat plebiscytu
„Zapalmy się do Strażaka Roku” - to hasło, które towarzyszyło kolejnym edycjom plebiscytu. Jego celem jest wybranie najlepszego ochotnika, zawodowca i jednostki ochotniczej w regionie, a następnie w całej Polsce. Plebiscyt prowadzony jest pod patronatem Prezesa Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej Druha Waldemara Pawlaka. Jak podkreśla Waldemar Pawlak, „Za każdym razem z przyjemnością obejmujemy ten plebiscyt patronatem, przyczynia się on do promocji chwalebnej idei ochotniczego pożarnictwa”. W województwie lubuskim plebiscyt wspierany jest przez Oddział Wojewódzki Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP Województwa Lubuskiego w Zielonej Górze oraz Komendę Wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej w Gorzowie Wlkp.
Kategorie i etapy głosowania
W plebiscycie „Strażak Roku” czytelnicy i internauci wybierają najlepszych w kilku kategoriach. Są to:
- Strażak Ochotnik Roku
- Strażak Zawodowiec Roku
- Jednostka OSP Roku
- Młody Strażak Roku (dla dzieci i młodzieży do 18 lat, angażujących się w Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze)
Proces wyboru laureatów przebiega w kilku etapach:
- Etap Powiatowy: Mieszkańcy każdego miasta i powiatu zgłaszają kandydatów oraz głosują na strażaków, jednostki OSP i młodych strażaków. Tytuły Strażak Ochotnik Roku i Jednostka OSP Roku przyznawane są osobno w każdym mieście i powiecie. Głosowanie w pierwszym etapie plebiscytu, np. w jednej z edycji, rozpoczęło się we wtorek, 18 marca i trwało do wtorku, 15 kwietnia.
- Etap Wojewódzki: Zwycięzcy z miast i powiatów awansują do etapu wojewódzkiego. Są prezentowani w wydaniu „Gazety Lubuskiej”, a głosowanie na szczeblu wojewódzkim trwa przez określony czas, np. od czwartku, 17 kwietnia do wtorku, 29 kwietnia. Laureaci walczą o wojewódzkie tytuły i nagrody finansowe.
- Finał Ogólnopolski: Zwycięzcy z każdego województwa awansują do ogólnopolskiego finału, gdzie rywalizują o główne tytuły i nagrody z laureatami z innych regionów Polski. Finał ten wyłania laureatów tytułów takich jak „Strażak Ochotnik Roku Polski”, „Jednostka OSP Roku Polski” oraz „Młody Strażak OSP Roku Polski”.
Gale i nagrody
Uroczyste wręczenie nagród odbywa się na różnych szczeblach. Na szczeblu wojewódzkim laureaci plebiscytu z każdego miasta i powiatu odbierają dyplomy i nagrody podczas regionalnych uroczystości, często na przełomie maja i czerwca. Specjalną nagrodą dla zwycięzców w skali województwa we wszystkich trzech kategoriach plebiscytu jest dwuosobowe zaproszenie na uroczystą ogólnopolską galę, gdzie laureaci również odbierają nagrody i wyróżnienia.
Finał plebiscytu często wieńczy gala odbywająca się podczas targów pożarniczych KIELCE IFRE-EXPO, które są wielkim strażackim świętem. To właśnie tam, 14 czerwca, laureaci wojewódzcy i ogólnopolscy odbierają statuetki. Zwycięzcy zdobywają zaszczytne tytuły, statuetki oraz nagrody finansowe.
Strażak Roku - wręczenie nagród
Laureaci i historyczne sukcesy
Plebiscyt „Strażak Roku” Gazety Lubuskiej uhonorował wielu zasłużonych strażaków i jednostki na przestrzeni lat. Oto kilka przykładów z różnych edycji:
Zwycięzcy w wybranych latach:
- Plebiscyt "Strażak Roku" 2010:
- Marcin Mikisz z Gorzowa, prowadzący w kategorii zawodowców, jako pierwszy osiągnął granicę 1 tysiąca głosów.
- Wśród zawodowców rewelacyjnym finiszem popisał się Kazimierz Węsierski z komendy w Strzelcach.
- Oto zwycięzcy: Kukuć, Sosnowski i OSP Trzebicz! W walce o tytuł najpopularniejszego ochotnika Sosnowski pokonał Marianowskiego.
- Plebiscyt "Strażak Ziemi Lubuskiej" 2019:
- Laureaci etapu wojewódzkiego reprezentowali województwo w ogólnopolskim finale.
- Plebiscyt "Strażak Roku" 2025 (wyniki etapu wojewódzkiego):
Kategoria Strażak Ochotnik Roku 2025:
- MIEJSCE I - Marceli Zelno, OSP Zbąszynek
- MIEJSCE II - Emre Mazur, OSP KSRG Stypułów
- MIEJSCE III - Paweł Orzechowski, OSP Iłowa
Kategoria Jednostka OSP Roku 2025:
- MIEJSCE I - OSP KSRG Stypułów
- MIEJSCE II - OSP Krzepielów
- MIEJSCE III - OSP Trzebicz Nowy
Kategoria Młody Strażak Roku 2025:
- MIEJSCE I - Wiktoria Orzechowska, OSP Ochla
- MIEJSCE II - Gabriel Nowak, OSP KSRG Siedlnica
- MIEJSCE III - Krzysztof Jelonek, OSP Skwierzyna
Pasja i powołanie do służby
Dla wielu strażaków, służba to nie tylko praca, ale prawdziwa pasja, często przekazywana z pokolenia na pokolenie. „Od dziecka marzę, żeby zostać strażakiem. Ojciec jest w OSP i ja też” - opowiadał Wojciech Brzechwa z Konradowa. To powołanie, adrenalina, a może tradycja rodzinna skłania strażaków do rozpoczęcia służby. W gminie Sieniawa Żarska prawie każdy zna się na gaszeniu pożarów - strażakiem jest wójt, radny, sołtys, a nawet ksiądz, co świadczy o głębokim zakorzenieniu straży w lokalnych społecznościach.
Kobiety również coraz śmielej wkraczają do szeregów straży pożarnej. „Kobieta strażakiem? A dlaczego by nie!” - mówi jedyna kobieta w OSP Konotop, na co dzień studentka resocjalizacji. „Ze straży pożarnej nie można się wyleczyć” - to słowa pani Moniki, które najlepiej oddają zaangażowanie w tę służbę.
Młodzi ludzie chętnie angażują się w działalność na rzecz innych, realizując swoje pasje między innymi poprzez Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze (MDP). „Strażacka tradycja ma się dobrze - również dzięki młodemu pokoleniu. Cieszymy się, że wartości takie jak pomoc, solidarność i odwaga są żywe także wśród najmłodszych” - podkreślają organizatorzy plebiscytu. To właśnie dzięki nim, przyszłość polskiego pożarnictwa jest w dobrych rękach.
Wyzwania i satysfakcja
Każdy alarm to moment, w którym strażacy - zarówno zawodowi, jak i ochotnicy - w ułamku sekundy porzucają codzienne sprawy i ruszają do akcji. „W życiu każdego strażaka jest taka akcja, która zapadnie w pamięć” - mówi Łukasz Jasiewicz, wspominając o trudach, ale i niezwykłych momentach w służbie. Plebiscyt podkreśla, co daje strażakom największą satysfakcję, a co jest największym wyzwaniem w ich ciężkiej i odpowiedzialnej służbie. Strażacy Ochotnicy z Krzepielowa, których jest 25, są gotowi na każde wezwanie nieść ludziom pomoc, a swoje jednostki często wyposażają w sprzęt za własne środki, z dumą mówiąc o swojej remizie.
Nasi strażacy mają powody do dumy. Niebawem dostaną nowoczesną łódź ratunkową, wyposażoną w robota, co z pewnością zwiększy ich możliwości operacyjne i skuteczność w ratowaniu życia.