Kalifornia regularnie zmaga się z potężnymi pożarami, które trawią rozległe obszary stanu, powodując znaczne zniszczenia i stwarzając zagrożenie dla życia mieszkańców oraz unikalnego środowiska naturalnego. Te katastrofalne wydarzenia stały się przedmiotem burzliwych dyskusji i analiz, koncentrujących się na ich przyczynach, skutkach i walce z żywiołem.
Skala Zniszczeń i Zagrożenia
Pożary w Kalifornii charakteryzują się ogromną skalą i niszczycielską siłą. W przeszłości ogień obejmował teren o powierzchni ponad 23 tysięcy hektarów, zmuszając do ewakuacji setki tysięcy ludzi i prowadząc do licznych ofiar śmiertelnych.
- W Los Angeles liczba ofiar śmiertelnych pożarów wokół Los Angeles wzrosła do 16, a później do 24 osób.
- Ogień strawił tysiące hektarów, z dymem poszło blisko 2000 budynków, w tym wiele luksusowych willi gwiazd filmowych.
- Nakaz ewakuacji objął ponad 130 tys. ludzi, a w jednym z przypadków lokalne władze wydały nakaz ewakuacji dla około 153 tys. mieszkańców Los Angeles, a kolejnych 166 tys. było zagrożonych.
- Pożary spowodowały również przerwy w dostawie prądu dla ponad 1,5 miliona mieszkańców.
Wśród poszkodowanych przez szalejące w Los Angeles pożary znalazły się także znane osobistości, takie jak legendarny koszykarz NBA LeBron James czy legendarny amerykański pływak Gary Hall Jr., który we wtorek został zmuszony do opuszczenia swojego domu w pośpiechu. Płonące rezydencje gwiazd Hollywood są częstym widokiem podczas tych kataklizmów.

Kluczowe Incydenty
Kalifornia doświadczyła wielu znaczących pożarów, które pozostawiły trwały ślad w historii regionu:
Pożar Hughes i Oak Fire
W środę 19 tys. mieszkańców południowej Kalifornii objęto nakazem ewakuacji po wybuchu niekontrolowanego pożaru Hughes w pobliżu miasta Castaic położonego w północnej części hrabstwa Los Angeles. Ogień rozprzestrzenił się w błyskawicznym tempie, obejmując w ciągu zaledwie kilku godzin około 4 tys. akrów. W lipcu 2022 roku aktywowano reakcję w fazie 1 na pożar Oak Fire w hrabstwie Mariposa w Kalifornii, a kiedy wkrótce potem wybuchł McKinney Fire, szybko zmieniono plany, aby obsłużyć oba pożary.
Pożar Silver Fire i zagrożenie dla starożytnych drzew
Inny incydent, nazwany Silver Fire, rozpoczął się pod koniec marca i w kilka dni spalił około 650 hektarów terenu, zmuszając kilkaset osób do ewakuacji. Szczególnie niepokojące było zagrożenie dla jednych z najstarszych drzew na świecie - sosen długowiecznych z chronionego obszaru Ancient Bristlecone Pine Forest. Najstarsze z nich mają ponad 4 tys. lat. Pożar wybuchł na wschodnich zboczach gór White Mountains i rozprzestrzeniał się przez silny wiatr, co utrudniało działania gaśnicze.
Pożar Springs Fire
Szybko rozprzestrzeniający się pożar lasu o nazwie Springs Fire wybuchł w piątek w południowej Kalifornii, obejmując obszar 1400 hektarów. Ogień pojawił się około godziny 11.00 czasu lokalnego na wschód od miasta Moreno Valley w hrabstwie Riverside. W ciągu zaledwie kilku godzin płomienie zajęły około 606 hektarów terenu. Pożar rozgorzał na terenie rekreacyjnym w pobliżu Moreno Valley, miasta liczącego około 200 tysięcy mieszkańców, położonego 100 kilometrów na wschód od Los Angeles. Przyczyna pojawienia się ognia nie jest na razie znana i pozostaje przedmiotem prowadzonego dochodzenia.
Czynniki Sprzyjające Rozprzestrzenianiu się Ognia
Złożoność problemu pożarów w Kalifornii wynika z kombinacji wielu czynników:
Warunki pogodowe
- Wiatr: Silny wiatr jest jednym z głównych czynników utrudniających akcje gaśnicze i sprzyjających szybkiemu rozprzestrzenianiu się ognia. Wiatr utrudnia pracę ekip samolotów gaśniczych, a jego porywy osiągające 80 km/godz. mogą skutkować łamaniem gałęzi drzew. Prognozy często wskazują na powrót suchych, porywistych wiatrów, co sprzyja rozprzestrzenianiu się ognia.
- Susza: Nie tylko susza jest przyczyną, dla której pożary w hrabstwie Los Angeles w południowej Kalifornii są tak niszczycielskie i rozprzestrzeniają się tak szybko. Ekstremalna susza, wynikająca z rekordowo wysokich temperatur, wysuszyła roślinność, tworząc doskonałe warunki dla rozprzestrzeniania się ognia.
- Deszcze: Chociaż deszcze są wybawieniem dla strażaków walczących z ogniem, ulewy na płonących zboczach wiążą się z nowymi zagrożeniami, takimi jak błotne lawiny.
Inne przyczyny
Problem jest złożony i ma wiele przyczyn, w tym:
- Awarie infrastruktury energetycznej.
- Łatwopalne materiały używane do konstrukcji domów w tym rejonie.
- Nadmierny rozrost miast połączony z niewłaściwym planowaniem przestrzennym, np. budowanie domów blisko obszarów leśnych.
Rola zmian klimatycznych
Specjaliści od klimatu wskazują na zmiany klimatyczne jako główną przyczynę pożarów. Wpływ zmian klimatycznych na pożary jest skomplikowany i mocno zależy od regionu świata. W większości miejsc na świecie, których ten problem dotyczy, rośnie częstość występowania pogody sprzyjającej pożarom i długość „sezonu pożarowego”. Co gorsza, dwie ostatnie zimy na południu Kalifornii były wilgotne, stwarzając sprzyjające warunki dla wzrostu roślin, które następnie wysychają, stając się paliwem dla ognia. Niezależnie od przyczyn, pożary są w Kalifornii coraz częstsze i bardziej destrukcyjne.

Wpływ Pożarów na Społeczeństwo i Środowisko
Ewakuacje i skutki dla mieszkańców
Właściciel platformy X, Elon Musk, wykorzystuje swoje zasięgi do szerzenia dezinformacji na temat pożarów pustoszących południową Kalifornię. Dramatyczne pożary zmuszają mieszkańców do ewakuacji. Służby medyczne apelują do mieszkańców, aby nie opuszczali domów z powodu dymu i zanieczyszczeń powietrza. Władze odpowiedzialne za szkoły w rejonie Los Angeles rozdają uczniom bezpłatne śniadania i obiady, choć szkoły w całym okręgu są zamknięte. Dramatyczne doświadczenia, takie jak to, którego doświadczyła Christina Welch z Santa Rosa w 2017 roku, gdy ogień zbliżył się na zaledwie kilka kilometrów od jej domu, stają się impulsem do porzucania Kalifornii.
Długoterminowe konsekwencje: migracje klimatyczne
Eksperci ostrzegają, że jeśli trend ten się utrzyma, migracja spowodowana zmianami klimatycznymi może się nasilić, a miasta przyjmujące nowych mieszkańców - zarówno te w Kalifornii, jak i poza nią - będą zmuszone do intensywnych inwestycji w rozwój infrastruktury i adaptację do nowych warunków. W USA wewnętrzne migracje klimatyczne powoli stają się zatem rzeczywistością, co podkreśla poważny, obiektywny problem, który jednak często pada ofiarą skrajnych uproszczeń i ideologicznych sporów.
Walka z Ogniem i Monitorowanie
Strażacy z Kalifornii walczą z pożarami, które zajęły duże rejony Los Angeles, niszcząc domy i blokując drogi. W walkę z żywiołem zaangażowano setki strażaków oraz wsparcie lotnicze. Wiatr, susza i wyschnięte połacie lasów stanowią ogromne wyzwanie dla ekip ratowniczych. Potężne pożary w Los Angeles są bardzo dobrze widoczne z przestrzeni kosmicznej, a agencje kosmiczne USA, Europy czy Kanady na bieżąco zamieszczają nowe zdjęcia. NASA sama musiała ewakuować personel jednego z laboratoriów, walcząc o jego zabezpieczenie. Specjalny system FIRMS pokazuje na bieżąco wszystkie obszary zajęte ogniem w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie.
Obejrzyj: Samoloty gaśnicze do gaszenia pożarów lasów w Kalifornii pobierają tysiące galonów wody w ciągu kilku sekund
Dezinformacja i Teorie Spiskowe
Potężne pożary, które nawiedziły Kalifornię, stały się w USA tematem bardzo burzliwych dyskusji, często związanych z dezinformacją i teoriami spiskowymi.
Oskarżenia o dezinformację
Amerykańscy politycy, w tym ówczesny prezydent Donald Trump, obarczali winą za pożary gubernatora Kalifornii, Gavina Newsoma, twierdząc, że winna jest polityka środowiskowa stanu. Według Trumpa, Kalifornia przekierowuje słodką wodę do ochrony terenów podmokłych i dzikiej przyrody, co spowodowało jej braki w hydrantach. Z kolei Elon Musk był oskarżany o szerzenie dezinformacji na temat pożarów pustoszących południową Kalifornię.
Teorie o "kierunkowej broni energetycznej" (DEW)
W mediach społecznościowych pojawiły się sugestie, że pożary w Los Angeles zostały wywołane celowo za pomocą „kierunkowej broni energetycznej” (ang. Directed Energy Weapons - DEW). Pod tą nazwą miałyby się kryć lasery lub emitery mikrofal, używane jakoby przez rząd lub bliżej niesprecyzowane tajne organizacje. Tezę tę przekazywano również w polskojęzycznym internecie. Nagrania mające świadczyć o użyciu DEW, po weryfikacji wstecznej, okazywały się być starsze, a odstępy między wybuchami pożarów na analizowanych nagraniach były godzinowe, a nie sekundowe. Technologia DEW istnieje i jest rozwijana od dziesięcioleci, między innymi przez Stany Zjednoczone, jednak ma swoje ograniczenia. Według Government Accountability Office, DEW są z reguły mniej skuteczne, im dalej znajdują się od celu, są ograniczone warunkami atmosferycznymi i wymaganiami dotyczącymi chłodzenia.
Związek z programem HAARP
Część zwolenników teorii spiskowych sugeruje wręcz, że pożary mają coś wspólnego z realnie istniejącymi, zlokalizowanymi na Alasce urządzeniami programu HAARP (ang. High-frequency Active Auroral Research Program). HAARP wystartował w roku 1993 jako projekt wojskowy, obecnie jest kontynuowany przez Uniwersytet w Fairbanks, a jego celem jest badanie jonosfery - najwyższej, zjonizowanej części ziemskiej atmosfery. Najważniejszym instrumentem w HAARP jest nadajnik radiowy o dużej mocy działający w paśmie wysokiej częstotliwości. Eksperci wykluczają jakikolwiek związek tego programu z wywoływaniem pożarów.
Analiza przyczyn przez ekspertów
Co jest przyczyną pożarów w Los Angeles? Pożar mogą wywołać różne czynniki. Jak podaje serwis NBC, obecnie eksperci wykluczają dwie najczęstsze przyczyny pożarów w Stanach Zjednoczonych: uderzenie pioruna oraz linie energetyczne lub transformatory. Rozpatruje się możliwość podpalenia przez ludzi, ale celowe podpalenie uważa się za mało prawdopodobne.