Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Szczawnie-Zdroju to opowieść o zaangażowaniu i poświęceniu mieszkańców, którzy od ponad siedmiu dekad czuwają nad bezpieczeństwem lokalnej społeczności. Od skromnych początków z wozem konnym po nowoczesną jednostkę Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego, OSP Szczawno-Zdrój nieustannie ewoluuje, stając się kluczowym elementem życia gminy.
Początki i trudne lata (1948)
Ochotnicza Straż Pożarna w Szczawnie powstała w 1948 roku. Jej geneza jest związana z niezwykłym zdarzeniem: po przyjeździe do miejscowości Szczawno, napotkano stojącą pompę w środku wsi. Wtedy to pan Lewicz stwierdził, że jak jest pompa strażacka, to i musi być straż w Szczawnie. Początki działalności były trudne, ponieważ jednostka borykała się z licznymi brakami w sprzęcie. Wspólnota lokalna jednak nie zawiodła - jedni użyczali wóz konny, inni dawali konie, aby straż mogła funkcjonować. Pompa była przewożona na wozie zaprzęgiem konnym, a niejednokrotnie zdarzało się tak, że strażacy musieli przerywać prace polowe i jechać z pompą do gaszenia pożaru. Z każdym rokiem umiejętności i liczba strażaków się powiększała, napędzana chęcią niesienia pomocy sąsiadom oraz mieszkańcom innych sąsiednich miejscowości. Pierwszym komendantem OSP Szczawno-Zdrój był pan Lewicz.
Ewolucja i rozbudowa bazy operacyjnej
Od tamtego czasu we władzach OSP zasiadały takie osoby jak pan Trzyna Florian, Kociuba, Hrenczewski, Orłowski. W późniejszym czasie OSP wzbogaciło się w przyczepkę z wyposażeniem, która była ciągana traktorem. Kolejnymi zwierzchnikami byli Antoni Satała oraz Jerzy Pietrzak. Warto dodać, że jednostka czynnie brała udział w zawodach na szczeblu gminnym oraz powiatowym, potwierdzając swoje wysokie umiejętności.
W tym samym czasie w miejscowości pojawił się problem braku świetlicy. Po długich negocjacjach włodarz gminy Dąbie, pan Kazimierz Jędrasiak, oraz radny Szczawna, Józef Reczuch, spotkali się z komitetem budowy remizy strażackiej, która miała służyć również jako świetlica wiejska. W skład komitetu wchodzili: Orłowski Henryk, Satała Antoni, Pietrzak Jerzy, Reczuch Józef, Nawara Stanisław oraz pozostali członkowie OSP. Remiza Strażacka była w większości budowana w czynie społecznym przez strażaków oraz mieszkańców miejscowości Szczawno. W 1997 roku odbyło się uroczyste otwarcie remizy, w której skład wchodzi boks garażowy na samochód, aneks kuchenny, biuro, sanitariaty oraz sala bankietowa. Strażacy, dysponując takim obiektem, stali się organizatorami cyklicznych imprez takich jak sylwester, andrzejki oraz inne uroczystości, integrując lokalną społeczność.
Nowy zarząd i rozwój techniczny (od 2001 roku)
W 2001 roku jednostka wybrała nowy zarząd. Komendantem został Marcin Reczuch, który piastuje swoją funkcję po dzień dzisiejszy, a prezesem Antoni Satała. Zarząd, przy współpracy z urzędem gminy oraz Lasami Państwowymi, pozyskał nieodpłatnie wóz strażacki Star 266 z wyposażeniem, co znacząco podniosło możliwości operacyjne jednostki. Strażacy aktywnie uczestniczą w cyklicznych szkoleniach oraz startują w zawodach, systematycznie podnosząc swoje kwalifikacje. Ich zaangażowanie wykracza poza standardowe działania ratownicze - w uroczystościach kościelnych zabezpieczają cały ceremoniał, w tym służbę przy Bożym Grobie oraz procesje Bożego Ciała. Strażacy stali się widoczni przy organizacji imprez w całej gminie, a w gminnych zawodach nasi druhowie regularnie zajmują czołowe lokaty. OSP Szczawno-Zdrój aktywnie angażuje się również w edukację, organizując szkolenia oraz obozy szkoleniowe dla młodzieży.
"Szczawno. Uzdrowisko książęce" - trailer filmu dokumentalnego (2021)
Wstąpienie do KSRG i dalsza rozbudowa
W 2011 roku jednostka wstąpiła do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG), co było milowym krokiem w jej rozwoju i potwierdzeniem wysokiego poziomu gotowości operacyjnej. Wraz z dynamicznym rozwojem pojawiła się potrzeba rozbudowy remizy, ponieważ istniejąca infrastruktura stawała się zbyt ciasna. Prezes wraz z komendantem zasiadali do rozmów z Wójtem Gminy Krystyną Bryszewską na temat rozbudowy. Rozmowy były burzliwe i ponawiane przy każdej możliwej okazji, co świadczyło o determinacji obu stron. Członkowie OSP czynnie wspierali swój zarząd i mobilizowali do działań.
W 2012 roku szeregi opuścił druh Prezes ANTONI SATAŁA, a strażacy godnie i uroczyście uczestniczyli w jego ostatniej drodze. W nowych wyborach Prezesem został druh Mariusz Wasilewski, a obowiązki skarbnika nadal pełnił druh Krzysztof Kapica. Nowe władze OSP kontynuowały rozmowy z Wójtem o potrzebie zakupu kolejnego wozu bojowego, a Komendant otrzymał zgodę na wybranie i zakup auta, co stało się faktem.
Kolejnym wyzwaniem był ogłoszony przetarg na rozbudowę Domu Strażaka. Niestety, oferty opiewały na większe kwoty niż straż dysponowała. Dalej trwały gorące rozmowy na temat pozyskania funduszy z Wójtem Gminy. Wspólne wyjazdy Komendanta z Wójtem do Dyrekcji Lasów Państwowych przyniosły efekty w pozyskaniu sprzętu do działań. Odbyły się kolejne 2 przetargi i w końcu została podpisana umowa na rozbudowę. Został dobudowany drugi boks garażowy oraz suszarnia do suszenia węży strażackich. Na wieży zamontowano syrenę alarmową z nowoczesnym systemem powiadamiania o zagrożeniach. Dzięki temu, każdy strażak otrzymuje SMS o wyjeździe do działań, informację o tym, co się dzieje oraz gdzie jest wyjazd, co znacząco usprawnia mobilizację. Strażacy, w podziękowaniu za tę inwestycję, w czynie społecznym odnowili elewację na pozostałej części budynku oraz wyremontowali wnętrze pomieszczeń.
Obecny stan i możliwości operacyjne
Przy tak dynamicznym rozwoju do szkoleń przystępują kolejni druhowie i druhny. Na tę chwilę OSP Szczawno-Zdrój posiada 30 osób przeszkolonych w zakresie prowadzenia działań ratowniczych. Są to kursy: podstawowy I stopień, II stopień, Techniczny, powodziowy, KPP (Kwalifikowana Pierwsza Pomoc), LPR. Druhowie pozyskali nowoczesne wyposażenie, w tym: łódź ratowniczą, hydraulikę z osprzętem, kamerę termowizyjną, agregat prądotwórczy 50 KW, pilarki do stali i betonu. Na dzień dzisiejszy w szeregach OSP Szczawno-Zdrój jest 70 członków, co świadczy o silnym wsparciu lokalnej społeczności i gotowości do niesienia pomocy.
Sukces w "Bitwie o wozy"
Szczawno-Zdrój jako jedna z 49 gmin w Polsce stało się laureatem ogłoszonej przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji tzw. „Bitwy o wozy”. Program ten to konkurs, w którym jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych działających w gminach do 20 tysięcy mieszkańców, w których zanotowano najwyższą frekwencję wyborczą, otrzymały od Ministerstwa nowe, średnie wozy strażackie. O zwycięstwie gminy oraz tym, że trafi do niej nowy wóz strażacki, poinformował w TVP Wrocław wojewoda Dolnośląski Jarosław Obremski. W myśl zasad programu, w gminie w każdym z byłych 49 województw (według podziału administracyjnego sprzed 1998 roku), która zanotowała najwyższą frekwencję wyborczą, miejscowa jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej otrzymała od Ministerstwa nowy, średni wóz bojowy. Ten sukces jest dowodem na zaangażowanie mieszkańców Szczawna-Zdroju w życie obywatelskie i stanowi kolejny ważny element w rozwoju i modernizacji lokalnej jednostki OSP.