Gminę Zbójno zamieszkuje 4548 mieszkańców. Ochronę przeciwpożarową zabezpiecza 8 jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP), w tym 4 typu „S” i 4 typu „M”. Wszystkie jednostki OSP w swoich szeregach skupiają 166 członków zwyczajnych, w tym 165 mężczyzn, 1 kobieta i 8 członków wspierających.
Historia i rozwój Ochotniczej Straży Pożarnej w Zbójnie
Ochotnicza Straż Pożarna w Zbójnie powstała w 1918 roku, tuż po odzyskaniu niepodległości przez Polskę. Inicjatywa powstania tej jednostki pochodziła od samych mieszkańców wsi Zbójno i okolic. Pierwsza siedziba jednostki to dzierżawione pomieszczenia, do czasu postawienia pierwszej własnej strażnicy, co miało miejsce jeszcze przed wybuchem II wojny światowej. Budynek murowany powstał w 1951 roku z inicjatywy Tadeusza Makowskiego, częściowo w czynie społecznym przez samych strażaków. W latach późniejszych do pierwotnego budynku dobudowano pomieszczenia garażowe. Jednostka cały czas się rozwijała, a druhowie w Zbójnie regularnie przez wszystkie lata podnosili swoją sprawność i skuteczność.
Jubileusze i Sztandary
W 1968 roku jednostce Ochotniczej Straży Pożarnej w Zbójnie został nadany sztandar. W dniu 16 czerwca 2018 r. OSP w Zbójnie obchodziła 100-lecie swej działalności. Obchody poprzedziła msza święta, a podczas uroczystości nastąpiło pożegnanie starego sztandaru i zarazem poświęcenie oraz wprowadzenie nowego, ufundowanego przez mieszkańców oraz sponsorów. Strażacy ze Zbójna gościli przedstawicieli jednostek OSP z terenu Gminy Zbójno i całego powiatu golubsko-dobrzyńskiego, a także OSP Giżynek z powiatu rypińskiego. Oprócz lokalnej społeczności oraz sponsorów w obchodach brali udział Wicewojewoda Józef Ramlau, Zastępca Komendanta Wojewódzkiego PSP w Toruniu mł.bryg. Jacek Kaczmarek, Prezes Zarządu Oddziału Wojewódzkiego ZOSP RP w Toruniu dh Zdzisław Dąbrowski, Komendant Powiatowy PSP w Golubiu-Dobrzyniu bryg. Paweł Warlikowski, Prezes Zarządu Oddziału Powiatowego ZOSP RP dh Dariusz Mężykowski, Prezes Zarządu Oddziału Gminnego ZOSP RP dh Andrzej Żółtewicz oraz Wójt Gminy Zbójno Katarzyna Kukielska. Zarząd Powiatu golubsko-dobrzyńskiego reprezentował Jacek Foksiński. Podczas uroczystości za długoletnią służbę w szeregach OSP Zbójno uhonorowani zostali druhowie na wniosek zarządu OSP Zbójno. Obchody uświetniły występy orkiestry dętej oraz dzieci z ZS Zbójno.
W dniu 15 września 2018 r. odbyła się również uroczystość nadania Sztandaru dla Ochotniczej Straży Pożarnej w Rużu. Ceremonie poprzedziła Msza Święta. Podczas uroczystości nastąpiło poświęcenie oraz wprowadzenie nowego sztandaru, ufundowanego przez mieszkańców oraz sponsorów. Strażacy z Ruża gościli przedstawicieli jednostek OSP z terenu Gminy Zbójno i PSP z Golubia-Dobrzynia, a także OSP Giżynek, OSP Płonne i OSP Dulsk. Oprócz lokalnej społeczności oraz sponsorów w obchodach brali udział Poseł na Sejm Zbigniew Sosnowski, Zastępca Komendanta Powiatowego PSP w Golubiu-Dobrzyniu st. kpt. Witold Juszczak, Prezes Zarządu Oddziału Powiatowego ZOSP RP dh Dariusz Mężykowski, Prezes Zarządu Oddziału Gminnego ZOSP RP dh Andrzej Żółtewicz, Przewodniczący Rady Gminy Zbójno Mieczysław Pankiewicz, Wójt Gminy Zbójno Katarzyna Kukielska oraz Jacek Foksiński reprezentujący Zarząd Powiatu golubsko-dobrzyńskiego. Podczas uroczystości odznaczenia otrzymali druhowie pełniący służbę w szeregach OSP Ruże oraz seniorzy OSP Ruże zasłużeni dla jednostki OSP. Obchody uświetniły występy orkiestry dętej oraz dzieci z Szkoły Podstawowej w Rużu.
Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze
Przynależność do OSP była i na pewno jest dużym wyróżnieniem dla młodych ludzi. W ramach OSP funkcjonują dwie drużyny młodzieżowe: jedna to drużyna chłopięca, a druga dziewczęca. Ci młodzi ludzie wielokrotnie uczestniczyli w zawodach pożarniczych zarówno w skali gminy jak i powiatu. Drużyna chłopięca w latach ubiegłych uczestniczyła także w zawodach krajowych odbywających się w Kościanie.
Modernizacja infrastruktury i włączenie do KSRG
Decyzją nr 46/15/KSRG Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w Warszawie z dniem 5 kwietnia 1995 roku jednostkę OSP w Zbójnie włączono do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Z tą chwilą przed jednostką zostały postawione nowe cele i zadania, co wymagało zapewnienia strażakom odpowiedniego sprzętu oraz bazy, gdyż stara strażnica stawała się za mała.
Nowa strażnica w Zbójnie
W 2015 roku przystąpiono do budowy nowej strażnicy, która została ukończona w 2016 roku. Powstał nowy murowany obiekt, w którym znajdują się dwa boksy garażowe i pomieszczenia socjalne. Prace wykończeniowe dobiegły końca, całkowicie wykończono łazienkę i pomieszczenie socjalne. Strażacy mają do dyspozycji oprócz łazienki i pomieszczenia socjalnego także garaż na dwa samochody strażackie. Budynek ten jest już używany przez OSP.
Uregulowanie statusu nieruchomości
Zaniedbany i od lat nieremontowany budynek świetlicy w Zbójnie doczekał się właściciela. Dzięki staraniom władz gminy, na podstawie postanowienia o zasiedzeniu z dnia 30 listopada 2016 r., budynek ten stał się własnością Ochotniczej Straży Pożarnej w Zbójnie. Wniosek o zasiedzenie tej nieruchomości został złożony do sądu w dniu 25 czerwca 2016 roku. Do chwili obecnej nie miał on właściciela, nie miał też urządzonej księgi wieczystej ani zbioru dokumentów. Nieruchomość ta była użytkowana przez Ochotniczą Straż Pożarną w Zbójnie co najmniej od lat 30. XX wieku. W czasie trwania biegu zasiedzenia Ochotnicza Straż Pożarna samodzielnie dysponowała przedmiotową nieruchomością, prowadziła modernizacje i zawierała umowę dzierżawy jej pomieszczeń. Uregulowanie statusu prawnego tej nieruchomości pozwoli Gminie Zbójno na jej nabycie i zgodne z prawem jej wyremontowanie w przyszłości. Na zebraniu wiejskim mieszkańcy sołectwa Zbójno usłyszeli deklaracje władz gminy, Ochotniczej Straży Pożarnej oraz jednego z mieszkańców o woli objęcia jej w posiadanie przez gminę i spłacie zobowiązań ciążących na OSP wobec jednego z mieszkańców gminy, dokonanych na podstawie rynkowej wyceny tego budynku przez biegłego rzeczoznawcę.
Wyposażenie i modernizacja sprzętowa jednostek OSP w Gminie Zbójno
Jednostki OSP w Gminie Zbójno sukcesywnie doposażane są w coraz bardziej nowoczesny sprzęt. Obecnie OSP Zbójno posiada nowy sprzęt oraz samochód bojowy „Mercedes”. Jak mówi naczelnik jednostki Michał Zglenicki, OSP Zbójno liczy obecnie 40 druhów, z czego przeszkolonych i gotowych do akcji jest 18 strażaków. Na stanie jest średni samochód gaśniczy Mercedes ze zbiornikiem o pojemności 2,5 tys. litrów na środek gaśniczy.
Komendant gminnego związku OSP w Zbójnie Dariusz Mężykowski podkreśla, że OSP Zbójno posiada także bardzo dobry sprzęt techniczny. Możemy tu zobaczyć średni zestaw Lucasa, tj. pompę, nożyce i rozpierak. Znajdują się także na wyposażeniu jednostki kliny do stabilizacji pojazdu, zestaw do oznakowania miejsca zdarzenia i zestaw do ratownictwa medycznego. Nie zabrakło też motopompy Tohatsu, motopompy pływającej Niagara i pompy szlamowej.
Zakup nowych pojazdów i sprzętu
Władze gminy starały się zapewnić strażakom odpowiedni sprzęt. Gmina Zbójno zakupiła dla jednostki OSP Działyń dziewięcioosobowy samochód Ford Tourneo Custom. Kwota zakupu auta wraz ze zmianą na samochód specjalny wyniosła blisko 100 tys. zł. Nowy samochód zastąpił wyeksploatowanego VW Transportera. W dniu 15 grudnia 2016 r. z Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej we Włocławku został przekazany samochód marki Lublin dla jednostki OSP w Klonowie. W przekazaniu samochodu uczestniczyli: Komendant Powiatowy PSP w Golubiu-Dobrzyniu bryg. Paweł Warlikowski, Prezes OSP w Klonowie Roman Gabrychowicz oraz przedstawiciele Urzędu Gminy Zbójno.
Programy wsparcia i dofinansowania sprzętu dla OSP
Ustawa o ochronie przeciwpożarowej daje możliwość jednostkom samorządu terytorialnego udzielania środków pieniężnych w formie dotacji na wyposażenie jednostek ochotniczych straży pożarnych. Jednostki OSP zwracają się z prośbą o udzielenie dotacji na zakup niezbędnego sprzętu. Wnioski mogą składać wyłącznie gminy oraz miasta na prawach powiatu, które zbiorą zapotrzebowania od OSP na swoim terenie. Następnie gmina zakupuje sprzęt z przeznaczeniem dla OSP ze swojego terenu, a wkład własny wynosi 1% wartości sprzętu. Wnioski te zostają przedstawione do zaopiniowania Komendantowi Powiatowemu PSP, po pozytywnej opinii komendanta zostają przedstawione Zarządowi i Radzie Powiatu. Program dofinansowania ma na celu wzmocnienie potencjału bojowego jednostek OSP, zakup niezbędnego sprzętu znacznie usprawni pracę strażaków i poprawi ich bezpieczeństwo podczas wykonywania działań ratowniczych.
Inwestycje z funduszy regionalnych i krajowych
W dniu 21 listopada 2019 roku w Radominie został przekazany sprzęt dla jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych pochodzący z projektu pn. „Nowoczesne służby ratownicze” z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020. W pierwszym etapie, tj. dnia 17 czerwca 2019 r. w Osieku, sprzęt otrzymała jednostka z Działynia (motopompa pływająca POSEJDON i radiotelefon nasobny) oraz jednostka ze Zbójna (również motopompa pływająca). W obecnym drugim etapie ubranie specjalne otrzymała jednostka OSP Działyń i Ruże, natomiast OSP Zbójno otrzymało pompę zanurzeniową.
W dniu 26 września 2023 r. Gmina Zbójno podpisała umowę na powierzenie realizacji zadań z Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej - Funduszu Sprawiedliwości. W ramach zadania Gmina Zbójno zakupi specjalistyczny sprzęt dla OSP Zbójno, OSP Działyń, OSP Ruże oraz OSP Sitno za kwotę 40 395 zł.
Szkolenia, ćwiczenia i zaangażowanie społeczne
Druhowie w Zbójnie regularnie przez wszystkie lata podnosili swoją sprawność i skuteczność. Szkolenie "Ratownictwo techniczne dla strażaków ratowników OSP" odbyło się, podnosząc kwalifikacje jednostek. Strażacy angażują się również w akcje profilaktyczno-edukacyjne. Ponad 250 uczniów Zespołu Szkół w Zbójnie uczestniczyło w akcji profilaktyczno-edukacyjnej informującej o zagrożeniach związanych z zatruciem tlenkiem węgla. Celem kampanii jest uświadomienie uczniom, jaki niebezpieczny jest czad oraz pokazanie, jak można zapobiegać zatruciom i jak ratować zaczadzonego. W związku ze zbliżającymi się feriami zimowymi nie zabrakło porad, jak je bezpiecznie spędzić. Zwieńczeniem spotkania był pokaz sprzętu strażackiego do ratowania poszkodowanych na lodzie/wodzie.
Ćwiczenia zgrywające i zawody pożarnicze
W dniu 18 lipca 2017 roku w Leśnictwie Paliwodzizna odbyły się ćwiczenia zgrywające służb ratowniczych wchodzących w skład Kampanii Gaśniczej Powiatu Golubsko-Dobrzyńskiego oraz jednostki Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Z terenu Gminy Zbójno uczestniczyły jednostki OSP Działyń i Zbójno. W ćwiczeniach udział wzięli przedstawiciele jednostek samorządów powiatu Golubsko-Dobrzyńskiego, a Gminę Zbójno reprezentowała Pani Wójt Katarzyna Kukielska.
W dniu 8 maja 2017 r. na terenie Osady Karbówko miały miejsce kolejne ćwiczenia zgrywające jednostek ratowniczo-gaśniczych Powiatu Golubsko-Dobrzyńskiego. Tematem przewodnim ćwiczeń zgrywających było przeprowadzenie działań związanych z pożarem obiektów hotelarsko-konferencyjnych oraz ocena stanu przygotowania do realizacji zadań mających na celu minimalizację strat i likwidację skutków zdarzenia. Głównym celem ćwiczeń było sprawdzenie mobilności i realizacji zadań przez jednostki OSP, doskonalenie współpracy pomiędzy PSP i OSP, a także doskonalenie umiejętności dowódczych i wykonawczych. Ponadto celem było poznanie charakterystyki obiektu, występujących w nim niebezpieczeństw oraz sposobu prowadzenia działań ratowniczych. W ćwiczeniach wzięły udział także jednostki z Gminy Zbójno: OSP Zbójno, OSP Działyń. Ponadto w ćwiczeniach uczestniczyli: Wójtowie i Burmistrzowie z terenu powiatu golubsko-dobrzyńskiego, funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji, pracownik Powiatowego Centrum Zarządzania Kryzysowego oraz Pogotowie Ratunkowe.
Ćwiczenia z zakresu ratownictwa technicznego Cegielnia Iwno 2022 Straż Pożarna
Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze odbyły się w dniu 17 czerwca 2017 roku w Zbójnie. W zawodach udział wzięły jednostki OSP Działyń, Ruże, Rembiocha, Zbójno, oraz drużyny młodzieżowe dziewcząt OSP Zbójno i chłopców OSP Działyń i Zbójno. Według wyników ogłoszonych przez przewodniczącego komisji zawodów w grupie seniorów klasyfikacja przedstawiła się następująco: OSP Działyń I miejsce, OSP Ruże II miejsce, OSP Zbójno III miejsce, OSP Rembiocha IV miejsce. W grupie juniorów najlepszą drużyną okazała się młodzieżowa drużyna pożarnicza dziewcząt z OSP Zbójno. W grupie chłopców wygrała młodzieżowa drużyna pożarnicza z OSP Działyń, wyprzedzając OSP Zbójno. W dniu 1 czerwca 2019 roku przy Zespole Szkół w Zbójnie odbyły się kolejne Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze. Po zakończonych konkurencjach wszystkie jednostki walczyły o Puchar Wójta Gminy Zbójno.
Podziękowania za służbę
W dniu 17 grudnia 2020 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Golubiu-Dobrzyniu st. bryg. Paweł Warlikowski w imieniu Kujawsko-Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Toruniu st. bryg. Jacka Kaczmarka wręczył podziękowania druhom z Ochotniczej Straży Pożarnej w Zbójnie i Wójt Gminy Zbójno Pani Katarzynie Kukielskiej za poświęcenie i zaangażowanie oraz postawę, jaką członkowie OSP wykazali podczas gaszenia pożaru składowisku opon w Raciniewie, pow. chełmiński. Wsparcie w postaci zaangażowania sił jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych z powiatu przyczyniło się do opanowania i ugaszenia tego pożaru. Podziękowanie w imieniu druhów OSP odebrał Naczelnik jednostki Michał Zglenicki.