Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) w Wójcinie to formacja o bogatej historii i kluczowej roli w zapewnianiu bezpieczeństwa lokalnej społeczności. Jej działalność ewoluowała na przestrzeni lat, dostosowując się do zmieniających się potrzeb i warunków, zawsze jednak pozostając wierna swoim podstawowym celom.
Zarys historyczny OSP Wójcin
Pierwsze zachowane informacje na temat Straży Ogniowej w Wójcinie pochodzą z początków XX wieku. Nie należy jednak wykluczyć istnienia podobnej grupy w Wójcinie przed rozbiorami Polski i za czasów zaborów. Może o tym świadczyć fakt posiadania przez wieś Wójcin pompy ręcznej do gaszenia pożarów - najprawdopodobniej jednak była to grupa o charakterze doraźnym, działająca przy kościele lub miejscowym folwarku.
Z zapisów w dokumentach wynika, iż po ostatnim pożarze drewnianego kościoła wójcińskiego, wraz z częścią zabudowań Wójcina w roku 1911, "życie" zmusiło mieszkańców do kolejnych starań u władz Rosji carskiej, by wydała pozwolenie na powstanie i działalność Straży Ogniowej. Starania te były poparte przez: ks. Andrzeja Witulskiego z Wójcina, ks. Antoniego Snowackiego z Dzietrzkowic, zarządców pobliskich majątków, m.in. z Dzietrzkowic i Łubnic - Jana Rapparda, a w Wójcinie także dyrektora Szkoły Powszechnej - Włodzimierza Szewczuka. Efektem tych działań była zgoda na powstanie, w listopadzie 1911 roku, Straży Ogniowej.
Wczesne lata i okres międzywojenny
Pierwszym naczelnikiem Ochotniczej Straży Ogniowej w Wójcinie został dyrektor szkoły Włodzimierz Szewczuk, który pełnił tę funkcję do 1916 roku. Od roku 1916 do 1936 funkcję naczelnika pełnił Michał Białek s. Ferdynanda. Po odzyskaniu niepodległości w 1919 roku straż zyskała większe poparcie z racji stacjonowania na tym terenie Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP) i ich wsparcia sprzętowego oraz mundurowego.
W roku 1936 rozpoczęto budowę nowej, już murowanej remizy strażackiej wraz z salą widowiskową, a budowę jej zakończono już podczas trwania II wojny światowej. Od roku 1936 do momentu wybuchu wojny naczelnikiem straży był Franciszek Mendel. Na stanie jednostki znajdowała się wówczas ręczna sikawka przeciwpożarowa i ręczny sprzęt gaśniczy.
Okres powojenny i rozwój OSP
Po wyzwoleniu w 1945 roku straż przemianowano na OSP, a funkcję naczelnika ponownie powierzono sercem oddanemu straży w Wójcinie Michałowi Białkowi, synowi Ferdynanda. W roku 1947 na naczelnika straży wybrano Czesława Cichosza, który pełnił tę funkcję do 1951 roku.
Pierwszy po wojnie sztandar OSP w Wójcinie zakupiła z własnych funduszy w 1948 roku. Pierwszy samochód OSP zakupiła z funduszy własnych w lipcu 1960 roku od jednostki wojskowej w Szczecinku, a był to angielski samochód marki "Dodge". Przystosowano go do celów straży i od 7 maja 1961 roku był oficjalnie użytkowany podczas akcji gaśniczych w Wójcinie i okolicy. Rok wcześniej, w 1960 roku, do istniejącej remizy strażackiej przybudowano tzw. Zdjecie przed remizą ok. 1951 r.
Zakres działalności Ochotniczej Straży Pożarnej w Wójcinie
Ochotnicza Straż Pożarna w Wójcinie, zgodnie ze swoim statutem i przepisami o ochronie przeciwpożarowej, realizuje szereg zadań na rzecz lokalnej społeczności. Prezes zarządu reprezentuje OSP na zewnątrz, podczas gdy cała jednostka skupia się na wypełnianiu swoich misji:
- Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z instytucjami i stowarzyszeniami.
- Branie udziału w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
- Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Rozwijanie wśród członków ochotniczej straży pożarnej kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej.
- Uczestniczenie i reprezentowanie OSP w organach samorządowych i przedstawicielskich.
- Wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów o ochronie przeciwpożarowej oraz statutu.
Struktura zarządcza i skład
Zarząd OSP Wójcin zmieniał się na przestrzeni lat, odzwierciedlając zaangażowanie lokalnych liderów w rozwój jednostki. Poniżej przedstawiono wybrane składy zarządów z różnych okresów historycznych.
Zarząd w roku 1948
W 1948 roku zarząd straży wyglądał następująco:
- Naczelnik - Czesław Cichosz
- Prezes - Jakub Adamski
- V-ce prezes - ks. St.
Skład zarządu od 18 czerwca 1967 roku
Od 18 czerwca 1967 roku straż pracowała w składzie:
- Prezes - Józef Szybak
- Naczelnik - Zbigniew Tomaszewski
- Skarbnik - Korek Konstanty (później od 1968 Piasta Tadeusz)
- Gospodarz - Kmiecik Czesław
- Sekretarz - Sikora Henryk
- Z-ca naczelnika - Stanisław Flis
- Członek - Kwiryn Mielczarek
Komisja rewizyjna w tym okresie składała się z: Sikora Konrada, Piasta Jakuba i Cichosza Wacława.
Władze OSP od 1973 do 1983 roku
Od 1973 do 1983 roku władze OSP wyglądały następująco:
- Prezes - Wilczyński Tadeusz
- Naczelnik - Zbigniew Tomaszewski
- Skarbnik - Piasta Tadeusz
- Sekretarz - Flis Stanisław
- Z-ca naczelnika - Kwiryn Mielczarek
- Członek - Józef Szybak
W tym okresie pojawiła się nowość - stanowisko "kulturalnego", którym został wybrany Stefan Piekielny.