Deklaracja właściwości użytkowych hydrantu wewnętrznego

Wydawałoby się, że o hydrantach wewnętrznych wiemy już wszystko. Artykuł ten ma na celu przybliżenie zasad tworzenia harmonogramu odbiorów instalacji hydrantowych oraz rozwianie wątpliwości dotyczących klasyfikacji hydrantów wewnętrznych jako stałych urządzeń gaśniczych (SUG).

Klasyfikacja hydrantów wewnętrznych jako stałych urządzeń gaśniczych

Wiele osób określa hydranty wewnętrzne jako urządzenia gaśnicze półstałe lub po prostu nie zalicza ich do grupy stałych urządzeń gaśniczych (SUG). Wątpliwość ta wynika z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA), w którym czytamy: „Stosowanie stałych urządzeń gaśniczych związanych na stałe z obiektem, zawierających zapas środka gaśniczego i uruchamianych samoczynnie we wczesnej fazie rozwoju pożaru, jest wymagane w [...]” [1]. Hydranty wewnętrzne nie są uruchamiane automatycznie, a więc nie wpisują się w zakres określony przez to rozporządzenie.

Jednakże, według nomenklatury europejskiej, hydranty wewnętrzne jako część instalacji wodociągowej przeciwpożarowej są uznawane za stałe urządzenia gaśnicze. Świadczy o tym fakt, że normy europejskie dotyczące hydrantów wewnętrznych opracowuje Komitet Techniczny CEN/TC 191 Stałe urządzenia gaśnicze. Normy te noszą tytuł „Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne”.

Zgodnie z normą PN-ISO 8421-4, omawiającą terminologię z zakresu ochrony przeciwpożarowej: „Stałe urządzenie gaśnicze - zamontowane na stałe urządzenia zawierające określoną ilość środka gaśniczego, połączone ze stałą dyszą (stałymi dyszami), przez którą środek gaśniczy jest podawany do gaszenia pożaru, uruchamiane ręcznie lub samoczynnie” [2].

Hydranty wewnętrzne, zgodnie z normami przedmiotowymi, możemy podzielić na:

• hydranty wewnętrzne z wężem półsztywnym
• hydranty wewnętrzne z wężem płasko składanym [3].

Należy zauważyć, że normy serii PN-EN 671 nie wymagają określonych wymiarów hydrantów, a jedynie stawiają wymagania dotyczące parametrów wytrzymałościowych, znakowania itp. Nie przewidują one jednak możliwości stosowania hydrantów wewnętrznych HW 19, a więc nie należy ich stosować do celów przeciwpożarowych.

Wymagania dotyczące znakowania i oznakowania hydrantów wewnętrznych

Wymagania dotyczące znakowania hydrantów wewnętrznych są określone w normach PN-EN 671-1 oraz PN-EN 671-2. Przede wszystkim szafka hydrantowa powinna być opatrzona znakiem Hydrant wewnętrzny (numer referencyjny F002 w ISO 7010).

Dodatkowo, ponieważ hydranty wewnętrzne są objęte normą zharmonizowaną, wymagane jest dla nich znakowanie CE. Przykład poprawnego oznakowania przedstawia załącznik ZA.3 w normach PN-EN 671-1 i PN-EN 671-2. Przykładowe błędy pojawiające się w znakowaniu hydrantów wewnętrznych zostały przedstawione na rys. 2.

Urządzenie otwierające hydrant i awaryjne otwieranie

Kolejnym elementem podlegającym sprawdzeniu podczas odbioru jest urządzenie otwierające hydrant. Zgodnie z pkt 4.7 normy PN-EN 671-1:2012 oraz pkt 4.6 normy PN-EN 671-2:2012 zamykane szafki hydrantu powinny zostać wyposażone w urządzenia do awaryjnego otwierania. Mogą one być zabezpieczone jedynie kruchym, przezroczystym materiałem. Jeśli od czoła znajduje się krucha szybka, należy zastosować materiał takiego rodzaju, aby po jej rozbiciu nie pozostawały postrzępione bądź ostre krawędzie, które mogłyby spowodować zranienie przy uruchamianiu urządzenia awaryjnego.

Podsumowanie klasyfikacji i zastosowania hydrantów wewnętrznych

Hydrant wewnętrzny jest bez wątpienia stałym urządzeniem gaśniczym wodnym. Wynika to z zapisów norm przedmiotowych, które zostały przytoczone w artykule. Pojawiające się wątpliwości są jedynie niewłaściwą interpretacją zapisów rozporządzenia, wynikającą z przeświadczenia, że przytoczony zapis rozporządzenia to definicja stałego urządzenia gaśniczego, w którą bez wątpienia nie wpisują się hydranty wewnętrzne.

Warto podkreślić, że nie każdy hydrant wewnętrzny noszący oznakowanie CE zgodnie z normami przedmiotowymi PN-EN 671-1:2012 oraz PN-EN 671-2:2012 może zostać zastosowany w obiekcie jako stałe urządzenie gaśnicze. Wynika to z zapisów wspomnianego rozporządzenia, które dopuszcza do stosowania wyłącznie hydranty określonej wielkości.

Należy zauważyć, że właściwie przygotowane i przeprowadzone odbiory stałego urządzenia gaśniczego są gwarantem zastosowania komponentów o określonych właściwościach, które wynikają z projektu instalacji.

Przepisy prawne i normy dotyczące hydrantów wewnętrznych

Hydranty wewnętrzne podlegają szeregowi przepisów prawnych i norm, które określają ich budowę, parametry użytkowe oraz sposób badania i eksploatacji. Kluczowe dokumenty w tym zakresie to:

• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie zharmonizowanych warunków wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych.
• Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 574/2014 z dnia 21 lutego 2014 r. uzupełniające rozporządzenie (UE) nr 305/2011.
• Norma PN-EN 671-1:2012. Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne. Część 1: Hydranty z wężem półsztywnym.
• Norma PN-EN 671-2:2012. Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne. Część 2: Hydranty z wężem płasko składanym.
• Norma PN-EN 671-3:2009. Stałe urządzenia gaśnicze. Konserwacja hydrantów wewnętrznych z wężem półsztywnym i płasko składanym.
• Norma PN-EN 694:2014. Węże pożarnicze. Węże półsztywne do stałych instalacji przeciwpożarowych.
• Norma PN-EN 14540:2014. Węże pożarnicze. Węże płasko zwijane do połączenia z autopompą.
• Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jednolity w Dz. U. 2016 poz. 191, Dz. U. 2016, poz. ...).
• Rozporządzenie MSWiA z dnia 07 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109 poz. ...).

Kryteria wyboru hydrantów wewnętrznych

W związku z dużą liczbą dokumentów prawnych i normatywnych, wybór odpowiednich hydrantów wewnętrznych może stanowić wyzwanie. Przy doborze należy zwrócić szczególną uwagę na następujące aspekty:

• Zgodność z normami: Normy określają budowę hydrantów, ich parametry użytkowe oraz sposób badania. Hydranty wewnętrzne sprzedawane w Polsce muszą być przebadane przez jednostkę notyfikowaną (w Polsce jest to CNBOP-PIB) na zgodność z normami i posiadać Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych.
• Dodatkowe wymagania rozporządzenia MSWiA: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nakłada dodatkowe wymagania na hydranty, które wykraczają poza zapisy norm.
• Parametry techniczne: Należy zwrócić uwagę, że norma dotycząca hydrantów DN25 dopuszcza mniejsze wydajności przy tym samym ciśnieniu w porównaniu do hydrantów DN33.

Prawidłowy montaż i eksploatacja hydrantów wewnętrznych

Kolejną istotną kwestią jest sposób montażu hydrantów. Aby ułatwić montaż hydrantów DN33, w standardzie stosuje się zawory hydrantowe 52 zamiast zaworów kulowych 32. Dzięki takiemu rozwiązaniu brak jest konieczności stosowania redukcji przez instalatora.

Hydranty wewnętrzne, poza odbiorem „zerowym”, wymagają:

• Corocznej kontroli wykonanej zgodnie z normą PN-EN 671-3:2009 i dokonanej przez osoby kompetentne.
• Próby ciśnieniowej węży co 5 lat.

Normy PN-EN 671-1:2012 i PN-EN 671-2:2012 jasno przedstawiają również, że podczas badania należy sprawdzać cały układ hydrauliczny od zaworu do prądownicy.

tags: #grass #deklaracja #wlasciwosci #hydrant #hw