Ochotnicza Straż Pożarna w Kwilczu to jednostka o bogatej historii i dynamicznej teraźniejszości, ściśle związana z lokalną społecznością. Jej działalność obejmuje nie tylko akcje ratowniczo-gaśnicze, ale także intensywne szkolenia młodzieży, promowanie bezpieczeństwa oraz szerokie zaangażowanie społeczne i patriotyczne.
Początki i rozwój Ochotniczej Straży Pożarnej w Kwilczu
Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Kwilczu powstała w 1937 roku. Jak podają kroniki jednostki, założycielami było około 30 mężczyzn wyłącznie z Kwilcza, a zebranie założycielskie zwołał ówczesny Zarząd Gminny. Powiatową Organizację Straży Pożarnych reprezentował wtedy Florian Rzyski, który wystąpił z propozycją założenia w Kwilczu OSP. II Wojna Światowa przerwała działalność kwileckiej jednostki, jednak w 1945 roku na nowo zaczęto organizować struktury OSP Kwilcz. Zaczęto m.in. kompletować wóz strażacki z wraków pozostawionych przez hitlerowców.
Kolejne lata funkcjonowania OSP to ustawiczne kształtowanie odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa na terenie gromady i całej okolicy, organizacja zawodów strażackich, udział w uroczystościach patriotycznych i religijnych oraz działalność kulturalno-oświatowa w społeczeństwie. Na 30-lecie założenia jednostki OSP Kwilcz, które odbyło się dopiero 18 maja 1969 roku, został ufundowany pierwszy sztandar jednostki. Udział w akacjach ratowniczo-gaśniczych OSP Kwilcz z roku na rok coraz bardziej wzrastał. W 1995 roku Jednostka OSP Kwilcz została włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.
Ważniejsze akcje ratowniczo-gaśnicze
Wśród ważniejszych akcji ratowniczo-gaśniczych, w których brała udział jednostka, wymienić należy:
- udział w największym pożarze lasu po II wojnie światowej w Polsce na Śląsku w okolicach Kuźni Raciborskiej (1992 r.),
- dwa kilkunastogodzinne pożary wysypiska śmieci w Mniszkach (2012, 2015 r.),
- pomoc w poszukiwaniu zaginionych osób na Jeziorze Kwileckim (2012 r.),
- pożar budynku mieszkalnego w Kaliskach,
- wypadek w zakładzie pracy Eco Power Plant w Orzeszkowie (2014 r.),
- pomoc osobie topiącej się na Jeziorze Kwileckim (2016 r.).
Obecnie stan osobowy jednostki to: ponad 90 członków czynnych, blisko 20 członków wspierających oraz ponad 40 członków Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej. Jednostka OSP Kwilcz współpracuje z zaprzyjaźnionymi jednostkami, takimi jak OSP Ślemień (woj. śląskie) oraz strażakami (Hasići) z Oravskiego Wesela na Słowacji. Skład zarządu jednostki to Prezes Zarządu OSP - dh Tomasz Wacław oraz Wiceprezes Zarządu OSP, Przewodniczący Komisji ds. Młodzieży - dh Martin Halasz.
Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza w Kwilczu: Od tradycji do współczesności
W życiu kwileckiej jednostki czynny udział bierze także młodzież. Jak podaje kronika, rok 1964 był początkiem działalności młodych adeptów pożarnictwa. Szkolenia młodych strażaków prowadził początkowo dh Alojzy Koza, ówczesny naczelnik jednostki, którego imieniem obecnie chlubi się jednostka. Także dh Zdzisław Piłat, wieloletni komendant gminny, czuwał nad wychowaniem młodego pokolenia, a potem kolejni naczelnicy (jednocześnie komendanci gminni wywodzący się z naszej jednostki, tj. dh Wojciech Halasz i dh Sławomir Czyż) sprawowali opiekę nad młodzieżą.
Rola Druha Alojzego Kozy
Druh Alojzy Koza był przede wszystkim wielkim, lokalnym patriotą. Jednostka chciała, żeby dzieci i młodzież czerpały dobre wzorce z tych, z którymi często żyjemy w naszej Małej Ojczyźnie. Druh Koza to człowiek, który poniósł niemały trud w odzyskaniu i odbudowaniu państwa, a jego działalność w środowisku strażackim była nieoceniona. W czasie okupacji hitlerowskiej, 11 listopada 1940 roku, z powodu polskiego obywatelstwa został wysiedlony wraz z rodziną z Kwilcza do Generalnego Gubernatorstwa, do wsi Krasne w gminie Stary Zamość (powiat Izbica). W 1942 roku, w wieku 15 lat, Alojzy Koza wstąpił do ruchu oporu, został żołnierzem Batalionów Chłopskich w miejscowości Krasne. W kwietniu 1943 roku brał udział w akcji przeciwko ludności niemieckiej, którą zasiedlano wieś Huszczka Duża. Następnie jesienią 1944 roku brał udział w budowie magazynów na broń i żywność w Lesie Stryjkowskim. Po wojnie wrócił do Kwilcza, zdobył zawód piekarza i pomagał ojcu.
Od 1945 roku był członkiem OSP w Kwilczu. Przez ponad 40 lat pełnił obowiązki naczelnika OSP (1952-1995). Był również członkiem Zarządu Oddziału Gminnego Związku OSP oraz komendantem gromadzkim i gminnym. Przez wiele lat swojej służby w szeregach OSP Alojzy Koza zajmował się młodzieżą, która brała czynny udział w życiu kwileckiej jednostki. Naczelnik z ogromnym zaangażowaniem szkolił wiele szeregów nowych, młodych strażaków-ochotników.
Został odznaczony „Krzyżem za zasługi dla pożarnictwa” oraz brązowym, srebrnym i złotym „Medalem za zasługi dla pożarnictwa”. Natomiast w 1992 roku Zarząd Główny ZOSP RP w Warszawie nadał mu „Złoty Znak Związku”. Był również aktywnym działaczem kwileckiego koła związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych, a w latach 1999-2005 pełnił funkcję prezesa zarządu. Na mocy uchwały Rady Państwa w 1968 roku otrzymał „Srebrny Krzyż Zasługi”. W 1998 roku został odznaczony przez prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego „Krzyżem Batalionów Chłopskich”. Natomiast w 2003 roku otrzymał „Odznakę za zasługi dla Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych”. W 2005 roku Minister Obrony Narodowej mianował go na stopień porucznika.
Reaktywacja i rozwój MDP pod kierownictwem Martina Halasza
W lutym 2014 roku zarząd OSP w Kwilczu podjął decyzję, żeby jeszcze bardziej postawić na młodzież, by dać jej możliwość szerszego i prężnego działania. Zadanie zorganizowania „nowej-starej” MDP otrzymał ówczesny dowódca drużyny dh Martin Halasz, który wszedł w skład zarządu jednostki podczas odbywającego się w lutym Walnego Zebrania Członków OSP w Kwilczu. Po osiągnięciu pełnoletności został opiekunem drużyny.
Wspólnie z dh. Bartoszem Czapczykiem, swoim zastępcą i przyjacielem z drużyny, zorganizowali nabór, w wyniku którego w szeregach MDP Kwilcz zaczęło działać 40 członków, chłopców i dziewcząt, w wieku od 4 do 18 lat. Obecnie Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza w Kwilczu liczy ponad 30 członków w wieku od 6 do 18 lat. Żeby sprostać oczekiwaniom zebranej grupy młodych strażaków, na wniosek Opiekuna MDP, Zarząd OSP Kwilcz 23 marca 2015 roku powołał Komisję ds. Młodzieży przy Zarządzie, w której skład weszli: dh Martin Halasz (przewodniczący), dh Bartosz Czapczyk, dh. Klaudia Prętka oraz dh. Mateusz Halasz. Opiekunowie, w tym Martin Halasz (Wiceprezes Zarządu OSP Kwilcz, Przewodniczący Komisji ds. Młodzieży), Bartosz Czapczyk, Klaudia Prętka oraz Mateusz Halasz, są pełni radości, widząc zapał młodych ludzi do działania.
W 2017 roku MDP Kwilcz została laureatem Ogólnopolskiego Konkursu „Najlepsi z Najlepszych” na wzorową MDP i jej opiekuna, organizowanego corocznie przez Zarząd Główny Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej. To jedyny taki konkurs w Polsce.
Rola Martina Halasza w rozwoju MDP Kwilcz
Na szczególne wyróżnienie wśród strażaków Ochotniczych Straży Pożarnych z Powiatu Międzychodzkiego zasługuje Martin Halasz - członek OSP Kwilcz, który został powołany do dwóch komisji Zarządu Głównego Związku OSP RP. Druh w ramach obowiązków pełni funkcje w Komisji ds. działalności organizacyjnej oraz w Komisji ds. młodzieży i sportu. Jest to ogromne wyróżnienie, a także powód do dumy i chluby, że wśród młodych adeptów pożarnictwa jest członek na szczeblu krajowym.
Rozmowa z Martinem Halaszem
W plebiscycie „Najpopularniejszy Strażak Ochotnik” zwyciężył Martin Halasz. W rozmowie opowiedział o swojej pasji i motywacjach:
Kiedy rozpoczęła się Pana przygoda ze strażą?
Martin Halasz: Od najmłodszych lat pragnąłem zostać strażakiem. Temat ten nie był mi obcy, bo na co dzień spotykałem się z działalnością strażacką - mój tata był wówczas naczelnikiem w Kwilczu. To on wspierał mnie w dążeniu do tego, by również móc wstąpić w szeregi OSP. I tak się stało. Mając 12 lat i będąc członkiem MDP, wziąłem udział w gminnych zawodach sportowo-pożarniczych.
Jakimi zasadami kieruje się Pan w codziennym życiu? Czy jest coś, co napędza Pana do działania?
Martin Halasz: Pierwszą zasadą, którą kieruję się w jakichkolwiek działaniach, to „jak coś robić, to porządnie”. Staram się, żeby jak najlepiej wykonać wszystkie swoje obowiązki. Nie zawsze mi się udaje, każdy z nas jest tylko człowiekiem, jednak staram się dać z siebie wszystko. Co napędza mnie do działania? Przede wszystkim to, jak widzę radość innych, tych, którym pomagam, tych, dla których coś mogę zrobić.
Co uważa Pan za swoje największe osiągnięcie? Reaktywację Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej, nagrodę za swoją działalność, zwycięstwo w naszym plebiscycie... a może codzienną pracę na rzecz innych?
Martin Halasz: Myślę, że bycie strażakiem, pomoc drugiemu człowiekowi i zajmowanie się młodzieżą w straży jest jednym z moich największych osiągnięć. Praca z młodymi ludźmi, którzy chcą być w przyszłości osobami ratującymi życie innych, ich zapał do tego, by móc uczyć się, jak zostać dobrym strażakiem, motywuje nas, strażaków z OSP Kwilcz, do tego, by przekazać im tę potrzebną wiedzę.
To nie pierwszy raz, kiedy w naszym plebiscycie zwycięża strażak z OSP w Kwilczu. Rok temu Strażakiem Roku też został członek Waszej jednostki. Najwyraźniej mieszkańcy gminy doceniają to, co dla nich robicie. Jak Pan to odbiera?
Martin Halasz: Wszyscy strażacy z jednostki OSP Kwilcz bardzo cieszą się faktem, że społeczeństwo, w którym żyjemy, po raz drugi z rzędu pozwoliło nam zdobyć tytuł najpopularniejszej jednostki OSP w Wielkopolsce. I w tym miejscu chcielibyśmy wszystkim podziękować za otrzymane wsparcie! To dla nas dużo znaczy.
Czy wygrany sprzęt okaże się przydatny w ratowaniu ludzi?
Martin Halasz: Sprzęt, który planujemy zakupić z wygranej nagrody, pomoże nam doposażyć samochody, aby móc sprawniej, szybciej i skuteczniej działać na miejscu zdarzenia. Tak jak mówiłem wcześniej, umiejętności strażaka są bardzo ważne, ale sprzęt ułatwia nam pracę jeszcze bardziej. Najważniejsze jest, aby jak najszybciej udzielić pomocy tym, którzy jej oczekują.
Działalność i szkolenie Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej
Drużyna spotyka się w soboty na cotygodniowych zbiórkach, które trwają około 1,5 godziny. Podejmujemy wiele działań, które mają na celu poprawić stan bezpieczeństwa w naszej okolicy. Priorytetem pracy z młodymi adeptami pożarnictwa jest podnoszenie stanu wiedzy i umiejętności, co realizowane jest zgodnie z programem szkolenia dla kandydatów i członków MDP. Młodzi adepci chętnie angażują się w działania poza remizą.
Podczas zbiórek młodzi strażacy uczą się zasad udzielania pierwszej pomocy, zdobywają wiedzę dotyczącą m.in. pożarów i walki z nimi, ratownictwa technicznego i wysokościowego. Naukę adepci łączą z zabawą, wykorzystując sprzęt, który jednostka posiada, tworząc prace plastyczne i ćwicząc. Zbiórki MDP Kwilcz to także przygotowanie do Ogólnopolskiego Turnieju Wiedzy Pożarniczej (OTWP), gdzie corocznie członkowie drużyny kwalifikują się do etapu wojewódzkiego. Program specjalności również nie jest obcy kwileckiej drużynie. Młodzi strażacy zdobywają specjalności pożarnicze, zgodnie z regulaminem, podczas zbiórek MDP lub wydarzeń takich jak Mikołajki Strażackie, podczas których odbywa się swego rodzaju obóz szkoleniowy połączony z jakże przemiłą datą 6 grudnia. Ciekawym miejscem, które stworzyliśmy w remizie OSP Kwilcz, jest Stanowisko Kierowania MDP Kwilcz.
Zaangażowanie społeczne i patriotyczne MDP
Ważny element funkcjonowania drużyny to zaangażowanie patriotyczno-religijne. Drużyna organizuje akcje charytatywne, współpracuje z Kwileckim Centrum Kultury i Edukacji im. Floriana Mazurkiewicza oraz Biblioteką Publiczną w kontekście wydarzeń kulturalnych. Działalność charytatywna i wolontariat są również bardzo ważne dla młodych adeptów pożarnictwa. Chcemy dzielić się tym, co mamy z innymi i im pomagać. Angażujemy się w akcję „Szlachetna Paczka”, swój udział mamy także w Wielkiej Orkiestrze Świątecznej Pomocy (WOŚP). W grudniu, przed świętami, odwiedziliśmy Oddział Hematologii i Onkologii w poznańskim Szpitalu Klinicznym.
Młodzi adepci pożarnictwa dba o groby strażaków, którzy już nie mogą z nami czynić dobra dla drugiego człowieka. Pamiętamy o zmarłych z naszej jednostki, ale również o wszystkich tych, którzy swoje życie poświęcili w obronie Ojczyzny. MDP podczas obchodów wszystkich uroczystości patriotyczno-religijnych wystawia asystę honorową, wartę przed Obeliskiem, przy którym lokalna społeczność spotyka się, upamiętniając rocznice ważnych wydarzeń z historii naszego narodu.
Ważną rolę odgrywają media społecznościowe. Kampanie informacyjne, które podejmujemy za pośrednictwem wyżej wymienionych mediów, powodują, że do dzieci, młodzieży, rodziców i innych osób dorosłych docierają ważne informacje, które przede wszystkim mają na celu uświadomić obywateli o odpowiednim, bezpiecznym zachowaniu. Poprzez filmy, które ostatnio zaczęliśmy realizować wspólnie z Komendą Powiatową PSP w Międzychodzie, pokazujemy, z jakimi niebezpieczeństwami możemy się spotkać w poszczególnych okresach roku. Poprzez stworzone klipy zapraszamy także naszą społeczność do udziału w różnego rodzaju uroczystościach patriotyczno-religijnych i wydarzeniach kulturalnych w naszym środowisku. Zachęcamy do odwiedzania naszych profili w mediach społecznościowych, gdzie na bieżąco relacjonujemy nasze działania!
Staramy się, by naszą remizę odwiedzały dzieci i młodzież szkolna, tym bardziej, że szkoła znajduje się obok strażnicy. Udział w zawodach sportowo-pożarniczych, rajdach rowerowych i innych imprezach sportowych, których inicjatorem także i my jesteśmy, stanowi bardzo ważny element w życiu drużyny. Podnoszenie sprawności fizycznej w różnych formach to istotny element w szkoleniu członków MDP. Wycieczki, na których integruje się cała grupa, to także jeden z punktów zapisanych na liście podejmowanych działań w Kwilczu. W miarę możliwości staramy się odwiedzać Jednostki Ratowniczo-Gaśnicze (JRG) będące w naszej okolicy; odwiedziliśmy m.in. dwie JRG w Poznaniu.
Współpraca z wieloma organizacjami, m.in. Kwileckim Centrum Kultury i Edukacji, Zespołem Szkół w Kwilczu, Parafią w Kwilczu oraz samorządem terytorialnym, jest również bardzo ważna. Działamy wspólnie dla dobra społeczności lokalnej i to jest dobrym przykładem współczesnego patriotyzmu. Samorządność Rady Drużyny ma swoje efekty. Jej sprawozdania są przedstawiane Zarządowi jednostki, także Rada Gminy Kwilcz bardzo interesuje się działalnością i podejmowanymi działaniami młodych adeptów pożarnictwa.