Hydranty zewnętrzne stanowią kluczowy element systemów przeciwpożarowych, zapewniając szybki dostęp do wody w sytuacjach zagrożenia pożarem. Są one instalowane na sieciach wodociągowych i umożliwiają pobór wody zarówno dla celów gaśniczych, jak i dla zaopatrzenia pojazdów straży pożarnej. Niniejszy artykuł omawia budowę, zasadę działania, przepisy prawne oraz lokalizację i oznakowanie hydrantów zewnętrznych.
Podstawa prawna i wymagania ogólne
Kluczowym aktem prawnym regulującym kwestie związane z hydrantami zewnętrznymi w Polsce jest Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 roku w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. 2009 nr 124 poz. 1030). Rozporządzenie to szczegółowo określa wymagania dotyczące sieci wodociągowej przeciwpożarowej, w tym średnic nominalnych sieci i samych hydrantów, ich lokalizacji oraz sposobu oznakowania.
Prawo budowlane stanowi, że obiekty budowlane muszą być projektowane i budowane zgodnie z przepisami technicznymi, zapewniając bezpieczeństwo pożarowe. Dla niektórych obiektów konieczne jest zapewnienie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru, co szczegółowo reguluje wspomniane rozporządzenie.
Sieć wodociągowa przeciwpożarowa powinna być zasilana z odpowiednich źródeł (pompowni, zbiorników, studni), zapewniających wymaganą wydajność i ciśnienie w hydrantach zewnętrznych przez co najmniej 2 godziny. Minimalna wymagana wydajność sieci to 5 dm³/s, a ciśnienie w hydrancie zewnętrznym nie może być niższe niż 0,1 MPa (megapaskala).
Zgodnie z przepisami, sieć wodociągową przeciwpożarową wykonuje się zazwyczaj jako sieć obwodową. Budowa sieci rozgałęzieniowej jest dopuszczalna poza obszarami miejskimi oraz w sytuacjach, gdy łączna wymagana ilość wody nie przekracza 20 dm³/s. Dopuszcza się również budowę odgałęzień z sieci obwodowej do zasilania hydrantów zewnętrznych.
W przypadku, gdy łączna wymagana ilość wody przekracza 30 dm³/s, sieć obwodową zasila się w dwóch punktach oddalonych od siebie o co najmniej 1/4 obwodu sieci. Sieci o łącznej wymaganej ilości wody powyżej 20 dm³/s projektuje się tak, aby możliwe było jednoczesne pobieranie wody z dwóch sąsiednich hydrantów zewnętrznych.
Właściciele obiektów są odpowiedzialni za organizację regularnych kontroli technicznych instalacji hydrantowych, które muszą być udokumentowane. W przypadku stwierdzenia poważnych nieprawidłowości, konieczna jest natychmiastowa interwencja.
Hydranty wewnętrzne i zewnętrzne wymagają regularnych przeglądów i konserwacji, aby zapewnić ich pełną sprawność w sytuacji zagrożenia. Inspekcje pomagają wykryć ewentualne usterki, które mogą obniżyć efektywność systemu w sytuacji awaryjnej.
Budowa i zasada działania hydrantu zewnętrznego
Hydranty zewnętrzne stanowią integralną część sieci wodociągowej i służą do poboru wody do celów przeciwpożarowych. W zależności od sposobu instalacji, możemy wyróżnić hydranty nadziemne i podziemne.
Hydrant zewnętrzny podziemny
Hydrant podziemny to element umieszczony w rurociągu, który umożliwia przyłączenie stojaka hydrantowego. Cała konstrukcja hydrantu znajduje się pod powierzchnią gruntu (chodnika, drogi, parkingu). Dostęp do hydrantu zapewnia specjalna pokrywa (klapa z literą "W"). Do otwarcia zaworu hydrantowego i przepływu wody niezbędny jest specjalny klucz hydrantowy, który znajduje się na wyposażeniu straży pożarnej.
Hydrant podziemny działa na zasadzie odcięcia lub otwarcia przepływu wody z sieci wodociągowej. Po podłączeniu stojaka hydrantowego i odkręceniu zaworu następuje przepływ wody. Po zakończeniu pracy zawór jest zamykany, a hydrant oczyszczany z wody w celu zapobiegania jego zamarznięciu w okresie zimowym.
Hydranty podziemne są oznaczone specjalnymi tabliczkami orientacyjnymi, które wskazują ich dokładne położenie. Na czerwonym znaku z białą obwódką umieszczone są białe piktogramy informujące o obecności hydrantu, jego średnicy i kierunku położenia.
Hydrant zewnętrzny nadziemny
Hydrant nadziemny to widoczna kolumna, najczęściej w kolorze czerwonym (choć spotykane są również hydranty czarne lub szare), zakończona nasadami wylotowymi umożliwiającymi pobór wody. Są one łatwiejsze do zlokalizowania i nie wymagają dodatkowego sprzętu do obsługi, co zapewnia szybszy dostęp do wody.
Hydranty zewnętrzne nadziemne są oznakowane tabliczką płaską lub przestrzenną (znak w kształcie trójścianu), zapewniającą widoczność z każdej strony. Znak ten znajduje się na samym hydrancie lub na wysięgniku, co zwiększa jego widoczność, szczególnie na terenach zielonych lub w zagłębieniach terenu.
Znak hydrantu zewnętrznego nadziemnego to biała tabliczka z dużą, czarną literą "H" pośrodku. Po bokach litery znajdują się dwa czerwone prostokąty.
Typy hydrantów i ich parametry
Najczęściej stosowanymi hydrantami zewnętrznymi są hydranty o średnicach nominalnych DN 80 mm i DN 100 mm. Rzadziej spotykane są hydranty DN 150 mm, występujące zazwyczaj jako hydranty nadziemne.
Hydranty mogą charakteryzować się różnym zakresem ciśnień roboczych. Spotkać można hydranty PN 10 (ciśnienie nominalne 10 bar/1 MPa) oraz hydranty PN 16 (ciśnienie nominalne 16 bar/1,6 MPa). Parametry te dotyczą zarówno hydrantów nadziemnych, jak i podziemnych.
Wydajność nominalna hydrantu zewnętrznego, mierzona przy ciśnieniu nominalnym 0,2 MPa na zaworze hydrantowym podczas poboru wody, nie może być mniejsza niż:
- Dla hydrantu nadziemnego DN 80: 10 dm³/s
- Dla hydrantu nadziemnego DN 100: 15 dm³/s
- Dla hydrantu podziemnego DN 80: 10 dm³/s
- Dla hydrantu nadziemnego DN 80 na sieciach o wydajności 5 dm³/s: 5 dm³/s
Dla zapewnienia możliwości intensywnego czerpania wody na sieciach wodociągowych o średnicy nominalnej nie mniejszej niż DN 250, instaluje się hydranty nadziemne DN 100 lub DN 150, o wydajności nominalnej nie mniejszej niż 20 dm³/s.
Lokalizacja i oznakowanie hydrantów zewnętrznych
Hydranty zewnętrzne umieszcza się wzdłuż dróg i ulic, a także przy ich skrzyżowaniach, zapewniając bezpieczny pobór wody ze stale nawodnionej sieci wodociągowej.
Zgodnie z przepisami, należy zachować następujące odległości:
- Odległość między dwoma sąsiadującymi ze sobą hydrantami: nie powinna przekraczać 150 metrów.
- Odległość od zewnętrznej krawędzi jezdni lub drogi: maksymalnie 15 metrów.
- Pierwszy hydrant chroniący konkretny obiekt: do 75 metrów od obiektu.
- Kolejne hydranty chroniące obiekt: do 150 metrów od siebie.
- Odległość hydrantu od ściany chronionego budynku: minimum 5 metrów.
Poza obszarami miejskimi, odległości między hydrantami dostosowuje się do gęstości zaludnienia i planowanej zabudowy.
Oznakowanie hydrantów zewnętrznych musi być zgodne z Polskimi Normami. Na znakach wskazujących lokalizację hydrantu umieszcza się informacje o jego parametrach. Stosuje się biało-czerwone tabliczki i znaki przestrzenne zgodne z normą Znaki bezpieczeństwa. Techniczne środki przeciwpożarowe. Na znaku widnieje czarna litera „H” na białym tle.
Informacje dotyczące instalacji wodociągowych i hydrantów zewnętrznych umieszcza się na tabliczkach orientacyjnych. Na czerwonych tabliczkach znajdują się informacje o hydrancie zewnętrznym, a na białych - o pozostałych elementach sieci.
Kiedy stosować hydranty nadziemne, a kiedy podziemne?
Zgodnie z zaleceniami, w miarę możliwości na sieci wodociągowej powinny być instalowane hydranty zewnętrzne nadziemne (DN 80). Są one łatwiejsze do zlokalizowania i obsługi.
Stosowanie hydrantów zewnętrznych podziemnych jest dopuszczalne w przypadkach, gdy instalacja hydrantów nadziemnych powodowałaby utrudnienia, na przykład w ruchu drogowym lub pieszych, uniemożliwiała dojazd służb ratunkowych, lub gdy byłaby po prostu niewskazana ze względów technicznych lub estetycznych.
Hydranty zewnętrzne muszą być wyposażone w odcięcia umożliwiające ich odłączanie od sieci. Odcięcia te powinny pozostawać w położeniu otwartym podczas normalnej eksploatacji sieci.
Minimalna odległość zasuwy od hydrantu zewnętrznego jest istotnym wymogiem montażowym. Norma PN-B-02863 określa tę odległość na 1 metr. Pominięcie tego wymogu może uniemożliwić prawidłowy montaż hydrantu.
Właściciele obiektów budowlanych zobowiązani są do zapewnienia odpowiedniego zaopatrzenia w wodę do celów przeciwpożarowych, zgodnie z lokalnymi przepisami i normami technicznymi.
Handy Hydrant Animated Video
tags: #havle #hydrant #zewnetrzny #dn #50