Wybór odpowiedniego hełmu strażackiego oraz określenie jego rzeczywistego okresu używalności to kwestie budzące wiele dyskusji w środowisku pożarniczym. Sprzęt ochrony osobistej musi zapewniać najwyższy poziom bezpieczeństwa, dlatego zrozumienie zasad jego eksploatacji jest kluczowe dla każdego funkcjonariusza PSP oraz członka OSP.
Okres używalności i „śmierć techniczna” sprzętu
Kwestia czasu, przez jaki można użytkować hełm od daty zakupu, nie jest jednoznacznie uregulowana. Sprzęt ochrony osobistej zużywa się w zależności od intensywności eksploatacji oraz warunków, w jakich pracuje strażak. Inaczej będzie wyglądał hełm wykorzystywany do częstych pożarów wewnętrznych, a inaczej ten używany głównie podczas usuwania skutków podtopień czy zdarzeń drogowych.
Wielu specjalistów wskazuje na pojęcie „śmierci technicznej”. Hełm, który został poddany silnemu uderzeniu lub długotrwałemu oddziaływaniu skrajnie wysokich temperatur, może posiadać uszkodzenia niewidoczne gołym okiem. Nawet jeśli skorupa wydaje się nienaruszona, wewnętrzna więźba oraz wkładka amortyzująca (np. ze styropianu lub pianki poliuretanowej) mogą być trwale osłabione, co eliminuje hełm z dalszego bezpiecznego użytkowania.
- W przypadku hełmów kompozytowych, uderzenie często powoduje wgniecenie, co jest wyraźnym sygnałem utraty właściwości ochronnych.
- W hełmach wykonanych techniką wtrysku wysokociśnieniowego odkształcenia mogą być mniej widoczne, mimo uszkodzeń struktury wewnętrznej.
Wybór hełmu a certyfikacja
Przy zakupie sprzętu jednostki często koncentrują się na posiadaniu świadectwa dopuszczenia CNBOP. Warto jednak pamiętać, że w obecnym stanie prawnym wiele specjalistycznych hełmów (do ratownictwa technicznego, wysokościowego czy wodnego) nie podlega obowiązkowi posiadania takich świadectw, co wynika z załączników do rozporządzeń o wyrobach dla straży pożarnej.
Przegląd popularnych modeli
Na rynku funkcjonuje wiele rozwiązań, które różnią się technologią wykonania i przeznaczeniem. Przykładem jest linia Calisia Vulcan, produkowana w Kaliszu przez firmę Brandbull (powstałą z połączenia KZPT i Brandbull Polska). Seria ta, w tym modele CV 102, jest projektowana i testowana w Polsce, oferując rozwiązania takie jak chowane wizjery czy możliwość montażu latarek.
| Model | Zastosowanie | Cechy szczególne |
|---|---|---|
| Calisia Vulcan CV 102 | Akcje ratowniczo-gaśnicze | Wizjer chowany do wewnątrz, poliamid z włóknem szklanym |
| Dragon HT 05 (PAB) | Ratownictwo techniczne, pożary otwarte | Zastosowanie wysokiej klasy komponentów |
| Tytan Max HTM 102 | Ratownictwo specjalistyczne | Wyposażony w gogle, wysoka wytrzymałość termiczna |
Wnioski dla jednostek
Bezpieczeństwo strażaka zależy od świadomej decyzji kwatermistrza oraz dbałości o sprzęt. Zamiast polegać wyłącznie na niejasnych określeniach typu „dożywotnia gwarancja”, jednostki powinny opierać się na:
- Regularnych przeglądach stanu technicznego.
- Zaleceniach producenta dotyczących żywotności materiałów.
- Wycofywaniu z eksploatacji sprzętu, który brał udział w zdarzeniach o ekstremalnym przebiegu.
Ostatecznym wskaźnikiem jakości zawsze pozostaje opinia praktyków - strażaków, którzy na co dzień wykorzystują dany sprzęt w warunkach bojowych.