Hełmy strażackie: rodzaje, budowa i zastosowanie

Hełm strażacki to najbardziej rozpoznawalny element wyposażenia strażaka, którego główną funkcją jest ochrona głowy przed urazami mechanicznymi, wysoką temperaturą, płomieniem oraz substancjami ciekłymi. Poza zapewnieniem bezpieczeństwa, hełm powinien również gwarantować komfort noszenia podczas długotrwałych akcji.

Podstawowe elementy hełmu strażackiego

Każdy hełm strażacki składa się z kilku kluczowych elementów, które wspólnie odpowiadają za jego funkcjonalność i poziom ochrony:

Skorupa

Jest to zewnętrzna warstwa hełmu, odpowiedzialna za ochronę mechaniczną i cieplną. Najczęściej wykonana jest z duroplastów lub termoplastów, co pozwala na uzyskanie nowoczesnych kształtów oraz zapewnia odpowiedni komfort noszenia i ochronę.

Więźba

Więźba to wewnętrzny "stelaż" dopasowujący się do głowy strażaka. Jej zadaniem jest amortyzacja uderzeń i równomierne rozłożenie siły uderzenia, co minimalizuje ryzyko urazu kręgosłupa i wstrząśnienia mózgu. Więźby zazwyczaj posiadają różne rodzaje regulacji obwodu głowy, umożliwiające precyzyjne dopasowanie.

Wizjer/Przyłbica

Jest to element chroniący całą twarz strażaka przed urazami mechanicznymi, ciepłem, odpryskami i cieczami. Współczesne wizjery są często chowane pod skorupę, co chroni je przed uszkodzeniem, gdy nie są używane, a także zmniejsza ogólną powierzchnię hełmu.

Ochrona karku

Zapewnia ochronę karku lub całej szyi przed płomieniem, ciepłem i ciekłymi materiałami. Może być wykonana z różnych materiałów, takich jak skóra, materiały aramidowe, PBI, materiały aluminizowane lub wełna.

Rodzaje hełmów strażackich

Specyfika działań straży pożarnej wymaga stosowania środków ochrony indywidualnej dedykowanych do konkretnych sytuacji i zagrożeń. Dlatego też opracowano różne rodzaje hełmów:

Hełmy do gaszenia pożarów w budynkach

Hełmy te muszą spełniać normę EN 443 (Hełmy stosowane podczas walki z ogniem w budynkach i innych obiektach). Zapewniają ochronę mechaniczną i termiczną głowy w trudnym środowisku pożaru wewnętrznego. Norma ta dzieli hełmy na dwa typy:

• Hełmy typu A: są to "krótkie" hełmy z półskorupą, która nie zachodzi bezpośrednio na uszy. Ten typ nie jest certyfikowany w Polsce i nie jest dopuszczony do stosowania w środowisku pożaru wewnętrznego.
• Hełmy typu B: są to hełmy z pełną skorupą, zakrywającą uszy. Jest to najpopularniejszy typ hełmu i jedyny dopuszczony do stosowania przez jednostki ochrony przeciwpożarowej w Polsce.

Hełmy do gaszenia pożarów roślinności

Specyfika terenów otwartych wymaga stosowania hełmów spełniających wymagania normy EN 16471 (Hełmów do gaszenia pożarów na terenach niezurbanizowanych). Charakteryzują się one skorupą w kształcie półskorupy, wykonaną z lekkich tworzyw, z możliwością zastosowania otworów wentylacyjnych. Hełmy posiadające jedynie zgodność z normą EN 16471 nie są dopuszczone do użytku przez jednostki ochrony przeciwpożarowej w Polsce.

Hełmy do działań technicznych

Do działań o charakterze technicznym, prowadzonych na drodze, w terenie miejskim lub na instalacjach technicznych, przewidziane są hełmy zgodne z normą EN 16473 (Hełmy do ratownictwa technicznego). Hełmy te są często identyczne z hełmami do gaszenia roślinności, posiadają półskorupę, są lekkie i nie utrudniają działań w ciasnych przestrzeniach. Hełmy spełniające normę EN 16473 są dopuszczone do stosowania w polskich jednostkach ochrony przeciwpożarowej i zazwyczaj są również zgodne z normą EN 16471.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze hełmu strażackiego?

Wybierając hełm strażacki, warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych aspektów, które wpływają na jego funkcjonalność i bezpieczeństwo:

• Masa: Hełm powinien być lekki i wygodny, z masą w okolicach 1100-1200 gramów, aby zapewnić komfort noszenia podczas długotrwałych działań.
• Regulacja więźby: Możliwość łatwej i szybkiej regulacji obwodu więźby jest kluczowa. Najczęściej stosowanym systemem są pokrętła.
• Łatwość konserwacji: Szczególnie ważne jest, aby hełm był łatwy do czyszczenia, zwłaszcza w kontekście usuwania zabrudzeń i związków rakotwórczych.
• Spełnianie norm i certyfikaty: Hełmy używane w akcjach gaśniczych przez jednostki Państwowej i Ochotniczej Straży Pożarnej muszą posiadać certyfikację CNBOP (Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej) oraz spełniać normy takie jak EN 443. Hełmy do ratownictwa technicznego mogą nie wymagać certyfikatu CNBOP, ale muszą spełniać normy takie jak EN 16473 i często również EN 16471.
• Odporność termiczna: Hełmy muszą być odporne na działanie wysokich temperatur, co jest kluczowe podczas pracy w pobliżu źródeł intensywnego ciepła. Niektóre modele, jak np. Rosenbauer HEROS Titan, mogą wytrzymać temperatury powyżej 1000°C.
• Komfort noszenia: Hełm musi być komfortowy, biorąc pod uwagę fakt, że strażacy często noszą go przez wiele godzin. Miękkie, oddychające i nadające się do prania materiały wewnętrznej wyściółki zwiększają komfort.
• Jakość wykonania: Hełmy strażackie muszą być wykonane z materiałów najwyższej jakości, które zapewniają ich długotrwałe użytkowanie, niezależnie od intensywności eksploatacji.

Przykładowe modele hełmów strażackich

Rynek oferuje szeroką gamę hełmów strażackich, które różnią się konstrukcją, funkcjonalnością i przeznaczeniem. Oto kilka przykładów:

• Hełm TYTAN MAX HTM 102.00: Nowoczesny hełm produkcji polskiej firmy KZPT Kalisz, przeznaczony dla specjalistycznych grup ratowniczych, z możliwością wykorzystania w ratownictwie drogowym, technicznym, wodnym i wysokościowym. Wykonany z poliamidu wzmocnionego włóknem szklanym. Spełnia normy EN 16471, EN 16473, EN 12492.
• Hełm MSA Gallet typ F1XF: Stworzony przy udziale strażaków z wielu krajów, oferuje nowy wymiar ochrony, funkcjonalności i wygody. Przystosowany do walki z ogniem w budynkach i innych obiektach. Posiada osłonę twarzy i wizjery o wysokiej skuteczności, regulowane pokrętło do łatwej regulacji nawet w rękawicach oraz wełnianą/aramidową osłonę karku.
• Hełm strażacki HEROS Titan firmy Rosenbauer: Opracowany dla najbardziej ekstremalnych operacji, spełnia wszystkie ważne normy i certyfikaty dla hełmów strażackich (EN 443:2008, EN 16471, EN 16473, ISO 16073:2011). Dostosowany do dogaszania pożarów na terenach niezurbanizowanych, ratownictwa technicznego i zwalczania pożarów w obszarach leśnych. Jest lekki, odporny na ekstremalne temperatury i obciążenia mechaniczne.
• Hełm Dragon HT 05: Nagradzany za nowoczesny design i doskonałe właściwości ochronne. Posiada ulepszony system regulacji rozmiaru z łatwym do uchwycenia pokrętłem (jeden rozmiar od 52 do 65 cm obwodu głowy). Wyposażony w zintegrowany, odwracalny wizjer i osłonę oczu. Odporny na ekstremalne temperatury do 1000°C przez 10 sekund, posiada zdolność izolacji elektrycznej E2 i E3. Opcjonalnie dostępna jest mocna zintegrowana latarka LED z certyfikatem ATEX & IP67.
• Hełm strażacki VULCAN NEO 0: Najnowszy model hełmu firmy Brandbull.

Dodatkowe wyposażenie i akcesoria

Współczesne hełmy strażackie często są wyposażone w szereg dodatkowych elementów, które znacząco rozszerzają ich zastosowania i zwiększają komfort pracy:

• Osłona twarzy i wizjery: Kluczowe dla ochrony oczu i twarzy.
• Latarki: Zintegrowane lub montowane na hełmie, zapewniające oświetlenie w trudnych warunkach. Latarka do hełmu DRAGON HT05 jest odporna na uderzenia, wodę, pył i ogień, posiada certyfikaty ATEX & IP67.
• Systemy komunikacji radiowej: Umożliwiają łączność między strażakami podczas akcji.
• Okulary przyciemniane lub przezroczyste.
• Adaptery do mocowania masek i latarek bocznych.
• Kamery termowizyjne: W niektórych zaawansowanych modelach.

Hełm strażacki to nie tylko element ochrony głowy, ale również kluczowy element zapewniający bezpieczeństwo i widoczność strażaka podczas akcji. Jego wybór powinien być podyktowany specyfiką działań oraz indywidualnymi potrzebami użytkownika. W razie pytań lub wątpliwości, specjaliści sklepów strażackich chętnie doradzą w wyborze najbardziej optymalnego rozwiązania.

tags: #helm #strazacki #na #komin