Geneza i projekt hełmu wz. 35
Hełm wz. 35 stanowi istotny element wyposażenia ochronnego w historii polskiego pożarnictwa. Został on opracowany przez inżyniera Kossowskiego, który w swoich pracach bazował na projekcie z 1921 roku autorstwa inżyniera Józefa Tuliszkowskiego. Projekt ten powstał w odpowiedzi na konkurs, którego celem było wyłonienie nowego, standardowego modelu polskiego hełmu.
Konstrukcja dzwonu hełmu wz. 35 została bezpośrednio oparta na projekcie hełmu wz. 28, charakteryzującym się krótkim nakarczkiem. W celach konstrukcyjnych i estetycznych, jako dodatkowy element, zastosowano grzebień o przekroju trójkątnym, który był przyspawany punktowo do dzwonu. Brzegi dzwonu zostały starannie zawalcowane, co zwiększało wytrzymałość mechaniczną konstrukcji.
Produkcja i charakterystyka techniczna
Za produkcję hełmów odpowiadała Huta „Ludwików”. Do wytwarzania dzwonów wykorzystywano stal nierdzewną, przy czym wersje przeznaczone dla straży pożarnej poddawano dodatkowo procesowi niklowania. W modelach wyprodukowanych przed wybuchem II wojny światowej stosowano tabliczkę znamionową o wymiarach 15 na 35 milimetrów. Była ona umieszczona pod nakarczkiem wewnątrz hełmu i zawierała nazwę producenta (LUDWIKÓW KIELCE) oraz rok produkcji (w przedziale 1935-1939).
Wewnętrzne wyposażenie hełmu, czyli tak zwany fasunek, wykonywano najczęściej ze skóry, rzadziej z brezentu. Warto zaznaczyć, że hełmy te były wykorzystywane nie tylko w straży pożarnej, ale także w organizacjach paramilitarnych. Przykładem historycznego wykorzystania jest postać łącznika Zbigniewa Stefana Ślęzakowskiego, pseudonim „Kędziorek”, który w czasie powstania warszawskiego korzystał z ochrony głowy w postaci hełmu wz. 35.
Okres powojenny i ewolucja modelu
Po zakończeniu działań wojennych w 1945 roku, w Kielcach kontynuowano produkcję hełmów, wykorzystując zapasy dzwonów i fasunków wykonanych jeszcze przed wybuchem wojny. Wzrastające zapotrzebowanie ze strony jednostek straży pożarnej wymusiło jednak uruchomienie produkcji nowych podzespołów.
W późniejszym okresie wprowadzono zmiany konstrukcyjne, między innymi w zakresie fasunków, które zaczęto wytwarzać na wzór rozwiązań stosowanych w radzieckich hełmach SSz-40. Ewolucja technologiczna w latach 60. XX wieku doprowadziła do wprowadzenia do powszechnego użycia hełmów bakelitowych, które były wzorowane na klasycznym modelu wz. 35. Proces ten rozpoczął stopniowe wycofywanie stalowych egzemplarzy ze służby.
KGP#16 Malowanie pamiątkowych hełmów strażackich PSP
Zakończenie eksploatacji
Ostateczny kres szerokiego wykorzystania hełmów wz. 35 nastąpił w latach 80. XX wieku. Zostały one wówczas zastąpione przez nowocześniejsze, tańsze w produkcji i zapewniające wyższy poziom ochrony hełmy. Wiedza na temat tych zabytkowych egzemplarzy jest dziś szeroko popularyzowana w opracowaniach historycznych, takich jak publikacja Jacka Kijaka „Hełmy Wojska Polskiego i organizacji paramilitarnych 1917-1991”.
tags: #helmy #strazackie #zabytkowe