Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Glinniku

Początki i rozbieżności w dacie powstania

Ustalenie dokładnej daty powstania Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) w Glinniku jest niełatwe, ponieważ istnieją dwa dokumenty dotyczące tej okoliczności.

Według kroniki OSP (1956)

Z zapisu w kronice wynika, że OSP w Glinniku "działo się to w miesiącu czerwcu 1956 roku na placu mieszkańca wsi Jana Rojka koło dzisiejszej mleczarni". Tego dnia wybrano pierwszy zarząd, w skład którego weszli: Prezes - Wyskwar Zenon, Komendant - Furtak Eugeniusz, Skarbnik - Pacek Henryk, Sekretarz - Rojek Bolesław s. Jana, zaś Przewodniczącym Komisji Rewizyjnej został Koziej Kazimierz. Chęć wstąpienia do OSP wyraziło 16 osób. Byli to, oprócz wyżej wymienionych: Kuśmirek Marian, Chabros Edmund, Sztorc Jan, Bogusz Stanisław s. Grzegorza, Rojek Bolesław s. Jana, Janek Piotr, Kozak Szczepan, Odzioba Aleksander, Kozłowski Aleksander, Wyskwar Zygmunt. Tego dnia wystosowano również pismo skierowane do Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnych w Lublinie w celu zarejestrowania OSP w Glinniku z podaniem odpowiednich danych. Z tych względów, datę 8 września 1956 roku należy traktować jako właściwy moment powołania jednostki do życia. Warto zauważyć, że do poprzedniej grupy inicjatywnej dołączyło wielu nowych, chętnych do pracy w OSP strażaków. Spośród pierwszych członków OSP Glinnik do dnia dzisiejszego żyją: Furtak Eugeniusz, Kukier Henryk, Skorupski Tadeusz i Wyskwar Zygmunt.

Inna perspektywa - powstanie w 1969 roku

Istnieje również alternatywna wersja dotycząca daty powstania OSP w Glinniku, pochodząca z archiwalnej strony Gminy Brańsk (której treść nie jest aktualizowana od 1 kwietnia 2021 roku). Według niej, OSP w Glinniku powstała w sierpniu 1969 roku. Założycielem był Kazimierz Bańkowski s. Jana, pełniący wówczas funkcję sołtysa wsi Glinnik. Wówczas chętnych na strażaków zgłosiło się 14 osób. Byli to: Edmund Dołubizno, Franciszek Zabłocki, Władysław Kazimierski s. Bazylego, Antoni Szpakowski, Zygmunt Kazimierski s. Klemensa, Stanisław Kazimierski, Stanisław Szpakowski, Kazimierz Popławski, Tadeusz Rutkowski, Andrzej Bańkowski, Eugeniusz Naumowicz, Antoni Łochnicki. Z sąsiedniej wsi Pasieka wstąpiło dwóch ochotników: Józef Siennicki i Mieczysław Pruszyński. Wybrano spośród nich Zarząd, w składzie którego znaleźli się: Prezes - Kazimierz Bańkowski, Naczelnik - Zdzisław Szpakowski, Skarbnik - Antoni Szpakowski, Gospodarz - Franciszek Zabłocki, Sekretarz - Kazimierz Popławski.

Rozwój infrastruktury i sprzętu gaśniczego

Początki wyposażenia

Aby skutecznie pomagać zagrożonym i poszkodowanym oraz bronić dobytku przed pożarami, OSP Glinnik potrzebowała podstawowego sprzętu gaśniczego. Po usilnych staraniach, już 28 grudnia 1956 roku, jednostka otrzymała z Komendy Powiatowej Straży Pożarnych sikawkę ręczną (konną), którą przyprowadził do Glinnika mieszkaniec wsi Jończyk Wacław. Zarząd wyznaczał wówczas druhów i gospodarzy, niebędących strażakami, do powożenia sprzętem. W 1966 roku OSP otrzymała motopompę M-400 wraz z wężami. Strażacy natomiast na przełomie 1968/69 roku, wraz z pomocą mieszkańców Glinnika, wykonali zbiornik do poboru wody, niezbędnej do gaszenia pożarów.

Budowa remizy strażackiej - trudne początki

Pierwsze próby budowy remizy strażackiej miały miejsce wkrótce po powstaniu jednostki. Już 15 września 1956 roku zorganizowano pierwszą zabawę na ten cel, podczas której uzyskano dochód w wysokości 1224 zł. Za te pieniądze zakupiono 23 sztuki słupów drewnianych, gdyż według pierwotnych założeń remiza miała być drewniana. Zrezygnowano jednak z tego pomysłu i rozpoczęto budowę remizy murowanej na placu o powierzchni zakupionej od Genowefy Furtak za kwotę 2670 zł. Druhowie strażacy, wykorzystując pożyczoną formę, wykonali 600 sztuk gazobetonu oraz 5380 sztuk cegły silikatowej. Budowę wsparła również kwotą 4000 zł Komenda Powiatowa Straży Pożarnych w Lubartowie. Druhowie strażacy w czynie społecznym zwozili materiały, aby jak najszybciej dokończyć budowę. Jednakże, w wyniku nieporozumień, budowy tej nie dokończono.

Nowa remizo-świetlica - wspólny wysiłek społeczności

W obliczu problemów z pierwszą remizą, w dniu 5 lutego 1968 roku odbyło się wiejskie zebranie gospodarzy wsi, w którym uczestniczyło 75 osób. Omówiono na nim budowę nowej remizo-świetlicy w środku wsi, koło tzw. „Glinianek”. Podjęto decyzję o zakupie działek od Koziej Cecylii, Janka Apolinarego, Kapicy Stanisława, Świerszcz Zofii i Grymulskiej Genowefy, płacąc po 700 zł za 1 ar. W sumie zakupiono plac o powierzchni 15 arów, na którym można było wybudować duży budynek. Powołano również Społeczny Komitet Budowy Remizo-Świetlicy w składzie: Przewodniczący - Zarzyka Władysław, oraz członkowie: Koziej Jan s. Piotra, Bogusz Stanisław s. Ignacego, Kwiatkowski Eugeniusz, Pacek Eugeniusz, Bogusz Józef, Pacek Henryk. Ustalono, że członkowie OSP wpłacą na budowę remizy po 100 zł, natomiast gospodarze niezrzeszeni w OSP po 50 zł. Już 11 kwietnia 1968 roku zlecono Panu Teodorowi Świderskiemu z Abramowa opracowanie dokumentacji technicznej. Dokumentacja ta zaginęła gdzieś w Nadzorze Budowlanym w powiecie, co opóźniło budowę. Aby rozszerzyć krąg osób zaangażowanych w budowę i wciągnąć wszystkich mieszkańców wsi, w dniu 4 stycznia 1969 roku przeprowadzono kolejne działania mobilizacyjne, w które zaangażowali się m.in.: Pacek Józef, Pacek Kazimierz, Zarzyka Władysław, Pacek Henryk, Chabros Edmund, Rojek Bolesław. Dzięki takiemu zaangażowaniu wszystkich mieszkańców wsi, już jesienią 1969 roku zalano fundamenty, a prace murarskie rozpoczęto 16 kwietnia 1970 roku. Akt erekcyjny, z udziałem przedstawicieli z gminy i powiatu, wmurowano 21 kwietnia 1970 roku. Remizo-świetlica została wybudowana czynem społecznym mieszkańców wsi Glinnik, przy poparciu władz gminnych i powiatowych. Pracami kierował Łucjan Józef, murarzem był Pacek Kazimierz i Świerszcz Roman, a pomocnikami Kozak Julian i Pacek Jan. Koszt budowy remizy wyniósł 330 tys. zł. Mieszkańcy wsi, a szczególnie strażacy, byli bardzo dumni z dużego, ładnego i funkcjonalnego budynku, co znalazło wyraz w uroczystym otwarciu w dniu 17 stycznia 1971 roku. Pierwotny termin otwarcia, ustalony na 27 grudnia 1970 roku, przesunięto ze względu na zawirowania polityczne w kraju, a szczególnie wypadki grudniowe na Wybrzeżu. Uroczystość otwarcia była doniosłym wydarzeniem w życiu mieszkańców Glinnika, gromadząc około 300 osób, w tym wielu przedstawicieli z gminy, powiatu oraz okolicznych miejscowości. Wśród najbardziej zasłużonych przy budowie remizy byli: Pacek Henryk, Chabros Edmund, Rojek Bolesław s. Jana, Bogusz Stanisław oraz wielu innych. Do dzisiaj w remizie widnieje na ścianie piękny, duży obraz namalowany farbami olejnymi przez nauczycielkę miejscowej szkoły.

Pozyskiwanie pojazdów i modernizacja

Gdy ucichły echa uroczystego otwarcia remizy, druhowie strażacy rozpoczęli starania o samochód, gdyż "jakże to mogło być, aby straż nie miała samochodu". Zabiegi te zostały zwieńczone sukcesem. W 1972 roku jednostka otrzymała z Komendy Powiatowej Straży Pożarnych w Lubartowie upragniony samochód marki „Żuk” oraz kompletny sprzęt przeciwpożarowy. Zakupiono również 20 kompletów mundurów wyjściowych, co na ówczesne czasy było dużym osiągnięciem i wydatkiem. Pierwszym kierowcą samochodu był Podleśny Jan. Samochód ten służył strażakom do czerwca 1998 roku. Druga z relacji historycznych podaje, że jednostka powstała w 1969 roku i już w 1972 roku nastąpiło otwarcie remizy, gdzie zamontowano syrenę elektryczną i ręczną, a jednostka otrzymała motopompę PO3. Największa radość nastąpiła, gdy 25 marca 1988 roku Komendant Wojewódzki płk poż. Klemens Dziermański przysłał pismo do naczelnika straży o przydziale kolejnego samochodu Żuk A 15, jednocześnie zmieniając jednostkę z typu „M” na typ „S”. Od powstania jednostki straży byli motopompiści, którzy ciągle się zmieniali. Pierwszym był Józef Bańkowski, następnie Zenon Szpakowski i Antoni Łochnicki. Na pożary strażacy wyjeżdżali ciągnikiem prywatnym lub Spółdzielni Kółek Rolniczych, baza była obok remizy. Na kierowcę Zarząd OSP powołał Ryszarda Bańkowskiego, a w 1991 roku na kierowcę-konserwatora powołano Waldemara Naumowicza, a na skarbnika Wojciecha Trusiaka, którzy pełnią te funkcje przez cały czas. Remiza po pewnym czasie wymagała bieżących remontów i dobudowy dodatkowych pomieszczeń, np. magazynu paliw i garażu, które dobudowano w latach 1983/84. Również obecnie na bieżąco wykonuje się wiele prac remontowych, takich jak: wymiana podłogi w sali tanecznej, remont dachu, wymiana drzwi i okien, malowanie pomieszczeń, ogrodzenie placu i zbiornika wodnego, a także wiele innych prac przy udziale środków własnych i otrzymywanych z Urzędu Gminy. W latach 2008-2009 wykonano remont strażnicy, zmieniając posadzkę, stolarkę okienną i drzwiową, boazerię na tynk, pomalowano pomieszczenia, przed remizą wyłożono kostkę i ogrodzono plac. Na dzień 30 grudnia 2009 roku Zarząd pozostał bez zmian.

Kierownictwo i rozwój działalności

Zmiany w zarządach

W historii OSP Glinnik dochodziło do regularnych zmian na kluczowych stanowiskach w zarządzie. W początkowym okresie, według relacji z 1956 roku, Komendantem był Furtak Eugeniusz, a Skarbnikiem Pacek Henryk. Z kolei, w alternatywnej wersji z 1969 roku, Prezesem był Kazimierz Bańkowski, Naczelnikiem - Zdzisław Szpakowski, Skarbnikiem - Antoni Szpakowski. W 1973 roku wybrano nowego naczelnika - Andrzeja Bańkowskiego. W 1975 roku ponownie naczelnikiem został Zdzisław Szpakowski. W 1977 roku naczelnikiem został Kazimierz Malinowski, pełniąc tę funkcję do 1979 roku, po czym kolejnym naczelnikiem został Wacław Szpakowski. Skarbnikiem w latach 1976-1980 był Ryszard Bańkowski, a od 1980 do 1983 Antoni Szpakowski. Po odejściu Prezesa Kazimierza Bańkowskiego w 1983 roku, na to stanowisko powołano Antoniego Szpakowskiego, a na Skarbnika - Kazimierza Popławskiego, który sprawował tę funkcję do 1991 roku. Po rezygnacji Wacława Szpakowskiego z funkcji naczelnika, w styczniu 1985 roku na walnym zebraniu powierzono tę funkcję Tadeuszowi Bańkowskiemu. Do obecnych czasów listę Komendantów/Naczelników uzupełniają: Furtak Eugeniusz, Kuśmirek Marian, Chabros Edmund, Wasilewski Kazimierz, Skorupski Tadeusz s. Skarbnikami byli również Pacek Henryk, Kwiatkowski Eugeniusz i Rojek Bolesław s. Co roku w szeregi OSP przyjmowani są młodzi druhowie.

Działalność operacyjna i zaangażowanie społeczne

Działalność OSP to nie tylko budowa remizy i remonty czy dbanie o sprzęt i wyposażenie, ale przede wszystkim śpieszenie ludziom z pomocą we wszelkich zdarzeniach losowych, takich jak: pożary, powodzie, huragany, wichury, wypadki komunikacyjne i inne. Organizowano zabawy strażackie, które stawały się coraz słynniejsze, a frekwencja zawsze była duża. Najwięcej wkładu w organizację zabaw wnosili druhowie: Kazimierz Bańkowski, Antoni Szpakowski, Wacław Szpakowski, Tadeusz Bańkowski i Franciszek Zabłocki. Młodych funkcyjnych wysyłano na szkolenia organizowane przez Komendę Rejonową PSP w Bielsku Podlaskim. Jednostka wyjeżdżała na zawody strażackie i wszystkie uroczystości związane ze strażą. Przeprowadzono dużo zbiórek i ćwiczeń. W ciągu 40-lecia istnienia jednostki zmarło 10 strażaków. Odznaczonych zostało: 2 strażaków złotym, 6 srebrnym, 10 brązowym Medalem za Zasługi dla Pożarnictwa, 10 - Odznaką Wzorowy Strażak. Wyszkolonych zostało 3 motopompistów, 3 dowódców sekcji, 1 naczelnik, 15 szeregowych.

Współczesna działalność i rozwój

Jubileusze i wydarzenia specjalne

16 września jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Glinniku świętowała 95. rocznicę swojego istnienia. Uroczystość poprzedziła polowa msza w intencji strażaków i ich rodzin, odprawiona przed remizą jednostki przez księdza Dariusza Łosiaka. Po zakończeniu nabożeństwa dowódca zgrupowania, druh naczelnik Grzegorz Karwasik, zameldował Tadeuszowi Karczowi, prezesowi Zarządu Oddziału Wojewódzkiego ZOSP RP w Łodzi, gotowość do uroczystości. Przybyłych na obchody rocznicowe powitał Konrad Kupis, prezes OSP w Glinniku. Druh Mariusz Wójciak przypomniał zebranym historię powołania jednostki. Następnie wręczono wyróżnienia zasłużonym rycerzom św. Floriana.

Pamięć o lokalnych bohaterach jest również ważnym elementem działalności. 9 sierpnia 2025 roku, w 110. rocznicę śmierci ppor. Jerzego Żuławskiego - żołnierza Legionów Polskich, działacza niepodległościowego, filozofa, pisarza i jednego z prekursorów polskiej literatury fantastycznonaukowej - delegacja OSP Glinik oddała hołd temu niezwykłemu patriocie, pochodzącemu z Glinika.

Modernizacja sprzętu i wyposażenia (2025 rok)

Jednostka cały czas rozwija się, na bieżąco dba o wyposażenie w sprzęt bojowy, wyposażenie osobiste strażaków i remonty remizy. W 2025 roku OSP Glinik zrealizowała zadanie publiczne w zakresie ratownictwa i ochrony ludności, otrzymując 10 000 zł z Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników. Środki te przeznaczono na doposażenie Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej, zakupując m.in.: ubrania koszarowe, koszule galowe MDP, obuwie dla MDP, drukarkę, ekran projekcyjny, fantom i szkoleniowe AED do ćwiczeń pierwszej pomocy oraz wąż strażacki. 29 sierpnia 2025 roku odbyła się uroczystość przekazania jednostce nowego samochodu ratowniczo-gaśniczego marki MAN, otrzymanego od druhów z KSRG OSP Wielopole Skrzyńskie. Podczas wydarzenia Wójt Gminy Marek Tęczar uroczyście przekazał klucze do pojazdu. Kolejnym ważnym momentem była uroczystość poświęcenia nowego samochodu, która odbyła się 18 października, gdzie pojazdowi oficjalnie nadano imię.

Szkolenia i aktywności społeczne

W szeregi OSP Glinnik co roku przyjmowani są młodzi druhowie, a jednostka aktywnie wspiera Młodzieżową Drużynę Pożarniczą. W 2025 roku zrealizowano projekt „OSP Glinik - Ratuje i Integruje”, w ramach którego przeprowadzono pokazy ratownictwa medycznego z wykorzystaniem nowego sprzętu edukacyjnego, ze szczególnym naciskiem na edukację dotyczącą rozpoznawania i reagowania w przypadku zażycia środków odurzających. Regularnie odbywają się szkolenia - w kwietniu 2025 roku trzech druhów ukończyło Kurs Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy, zdobywając tytuł „Ratownika”. Sześciu druhów uczestniczyło w specjalistycznych szkoleniach mających na celu podwyższenie gotowości bojowej jednostki. OSP Glinnik angażuje się również w życie społeczności lokalnej, uczestnicząc w uroczystościach religijnych (Triduum Paschalne, Boże Ciało, Orszak Trzech Króli), gminnych (dożynki, Wyścig Kolarski „Solidarności”), akcjach proekologicznych (Sprzątanie Świata) oraz edukacyjnych wycieczkach dla młodzieży (Podkarpackie Centrum Nauki „Łukasiewicz”, Instytut Pamięci Narodowej, Polskie Radio Rzeszów, lodowisko). Druhowie biorą udział w gminnych ćwiczeniach KSRG oraz pielgrzymkach strażaków, a także aktywnie uczestniczą w Triduum Paschalnym i uroczystościach rezurekcyjnych. Jednostka została wyróżniona, zajmując pierwsze miejsce w etapie powiatowym plebiscytu Strażak Roku 2025.

Aktualne władze OSP Glinnik (2026)

W dniu 24 stycznia 2026 roku odbyło się Walne Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze, podczas którego wybrano nowe władze OSP Glinik. Skład Zarządu OSP Glinik przedstawia się następująco:

• Prezes - Druh Dominik Wlezień
• Wiceprezes - Druh Andrzej Kulig
• Drugi Wiceprezes - Druh Janusz Zapał
• Naczelnik - Druh Wiesław Jezior
• Skarbnik - Druh Edward Krajewski
• Sekretarz - Druh Grzegorz Kędzior

Komisję Rewizyjną tworzą:

• Przewodniczący - Druh Paweł Pociask
• Członek - Druh Mateusz Drygaś
• Członek - Druh Paweł Pociask

W zebraniu wzięli udział druhowie OSP Glinik, członkowie MDP Glinik, a także przedstawiciele władz Gminnego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP, Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Ropczycach, radni sejmiku i gminy, wójt gminy oraz sołtys Glinika i członkowie wspierający.

tags: #historia #osp #glinnik