Krajowy Rejestr Sądowy (KRS) – Wnioski, Informacje i Obowiązki dla Ochotniczych Straży Pożarnych

Krajowy Rejestr Sądowy (KRS) to centralna baza danych, gromadząca kluczowe informacje o podmiotach prawnych działających na terenie Polski. Składa się z rejestru przedsiębiorców, rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, a także rejestru dłużników niewypłacalnych. KRS jest niezbędnym narzędziem dla każdego, kto potrzebuje uzyskać oficjalne dane o danej organizacji, potwierdzić status partnera biznesowego, czy sprawdzić status organizacji pożytku publicznego.

Informacje o podmiocie zarejestrowanym w spisie można znaleźć pod jego unikalnym numerem KRS. Warto pamiętać, że w KRS nie znajdziemy informacji o jednoosobowej działalności gospodarczej oraz spółkach cywilnych.

Obowiązki OSP w zakresie Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych

Od 31 października 2021 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 815). Rozszerza ona katalog podmiotów określonych w art. 58 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 815), objętych obowiązkiem zgłaszania informacji o beneficjentach rzeczywistych.

Status prawny Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP)

Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) są odrębnymi od siebie stowarzyszeniami, działającymi na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 2261) oraz ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 869). Status ten wiąże się z określonymi obowiązkami wobec Krajowego Rejestru Sądowego oraz Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych.

Identyfikacja beneficjentów rzeczywistych w OSP

Przy ustalaniu osób, które są beneficjentami rzeczywistymi w OSP, należy wziąć pod uwagę przede wszystkim osoby, które są członkami zarządu. Reprezentują oni OSP na zewnątrz i posiadają uprawnienia umożliwiające wywieranie decydującego wpływu na działalność organizacji. Jednakże, nie tylko członkowie zarządu mogą zostać uznani za beneficjentów rzeczywistych. Należy również przeanalizować zakres uprawnień, na przykład członków komisji rewizyjnej OSP, jako organu nadzorczego.

Terminy i konsekwencje niezgłoszenia

Zgłoszenie beneficjenta rzeczywistego do rejestru jest bezpłatne. Pierwszego zgłoszenia należało dokonać w terminie od 31 października 2021 r. do 31 stycznia 2022 r. Niezgłoszenie beneficjenta rzeczywistego do Rejestru zagrożone jest karą pieniężną do 1 000 000 zł.

Uzyskiwanie informacji z Krajowego Rejestru Sądowego

Każdy, kto potrzebuje informacji z KRS, może je uzyskać w kilku formach. Istnieją zarówno bezpłatne, jak i płatne opcje, w zależności od potrzeb i rodzaju wymaganego dokumentu.

Rodzaje dostępnych dokumentów

• Odpis aktualny: Zawiera informacje ze wszystkich działów wybranego rejestru, wpisane pod danym numerem KRS podmiotu. Jest to najczęściej uzyskiwany odpis z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego dotyczący stowarzyszeń, takich jak Związek Ochotniczych Straży Pożarnych RP.
• Wyciąg: Zawiera aktualne dane podmiotu, wpisane do rejestru pod danym numerem KRS, z wybranych działów rejestru (np. tylko z rejestru przedsiębiorców lub rejestru stowarzyszeń).
• Odpis pełny: Zawiera pełną historię wpisów, w tym wpisy wykreślone.
• Zaświadczenie: Potwierdza określone fakty lub brak wpisu.
• Odpis z Rejestru Dłużników Niewypłacalnych: Dostępny, jeśli potrzebujesz danych z rejestru 3.

Dostępność i koszty

Odpis aktualny można uzyskać bezpłatnie przez internet. Wydrukowany dokument nie wymaga pieczęci i ma taką samą wartość jak dokument wydany przez urząd. Zamiast płatnego wyciągu w sądzie lub urzędzie, zazwyczaj można pobrać bezpłatny odpis aktualny przez internet, który zawiera informacje ze wszystkich działów wybranego rejestru.

Pozostałe informacje z KRS, takie jak odpis pełny, wyciąg (jeśli potrzebujesz informacji z wybranych działów rejestru 1 lub 2), zaświadczenie, w tym informacje z rejestru dłużników niewypłacalnych, uzyskasz w sądzie lub w Centralnej Informacji KRS i zapłacisz za nie. Centralna Informacja KRS pobiera opłaty za udzielanie informacji oraz wydawanie wyciągów, odpisów i zaświadczeń. Przykładowo, za pisemną informację z rejestru stowarzyszeń na wniosek o wydanie pisemnej informacji opłata wynosi 5 zł.

Procedura uzyskiwania dokumentów

Aby uzyskać płatne dokumenty, należy:

1. Wypełnić wniosek o wydanie odpisu, wyciągu albo zaświadczenia z KRS. Jeśli chcesz otrzymać dokument pocztą, wpisz we wniosku adres, na który sąd lub urząd ma go wysłać.
2. Zapłacić za wydanie dokumentu. W przypadku składania wniosku bezpośrednio w oddziale Centralnej Informacji, należy dołączyć do niego oryginał dowodu wniesienia opłaty. W przypadku korespondencyjnego składania wniosku, należy dołączyć oryginał lub kopię dowodu wpłaty.
3. Złożyć w KRS wniosek wraz z potwierdzeniem opłaty w Centralnej Informacji KRS lub w sądzie.
4. Odebrać dokument w sądzie lub urzędzie, w którym składa się wniosek, albo pocztą.

Rejestracja i zmiany wpisów w KRS dla stowarzyszeń (w tym OSP)

Postępowanie przed sądami rejestrowymi jest prowadzone w trybie nieprocesowym, z zastosowaniem przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, chyba że ustawa o KRS stanowi inaczej.

Właściwość sądu i wymagane dokumenty

W sprawach rejestrowych wyłącznie właściwy jest sąd rejonowy, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę podmiotu (sąd rejestrowy). W przypadku OSP będzie to sąd rejonowy właściwy dla siedziby OSP, najczęściej w miastach wojewódzkich. Wniosek o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego składa OSP.

Dokumenty, na których podstawie dokonuje się wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, składa się w oryginałach albo poświadczonych urzędowo odpisach lub wyciągach. Urzędowego poświadczenia może dokonać osoba przyjmująca dokumenty lub notariusz. Wpis do Krajowego Rejestru Sądowego następuje na podstawie postanowienia sądu.

Formularze KRS

Wniosek o wpis do rejestru przedsiębiorców składa się na urzędowym formularzu. W przypadku Ochotniczej Straży Pożarnej, która jest stowarzyszeniem, a także ZOSP RP, będzie to wzór formularza wniosku o rejestrację podmiotu w rejestrze przedsiębiorców - fundacja, stowarzyszenie, inna organizacja społeczna lub zawodowa, podejmująca działalność gospodarczą, oznaczony symbolem KRS-W9. Do tego formularza należy dołączyć odpowiednie załączniki, np. KRS-ZK w przypadku zmian w zarządzie lub organach nadzoru.

Zmiany w zarządzie i innych organach OSP

W przypadku zmian w składzie zarządu lub innych organach OSP, należy złożyć w sądzie rejestrowym odpowiednie druki, w tym formularz KRS-ZK.

Jeśli na przykład osoba z funkcji prezesa została sekretarzem, pozostając w zarządzie, ale zmieniając stanowisko, należy w formularzu KRS-ZK wykazać zarówno wykreślenie poprzedniej funkcji, jak i wpisanie nowej. Zwykle wypełnia się pola dotyczące wykreślenia danej osoby z jednej funkcji i wpisania jej na nową. Niektóre sądy przyjmują oddzielne druki ZK dla każdej funkcji, nawet jeśli osoba na danej funkcji się nie zmieniła, jednak w praktyce wystarczające jest zaznaczenie zmian dotyczących konkretnych osób. Pod każdym wnioskiem o zmianę danych powinien podpisać się cały nowy zarząd.

Do wniosku o zmianę zarządu należy dołączyć:

• Protokół z walnego zebrania (lub nadzwyczajnego walnego zebrania), na którym podjęto decyzje o zmianach.
• Uchwałę o zmianie zarządu i powołaniu nowego zarządu.
• Oświadczenie zarządu (prośba) o wpis do rejestru (KRS).
• Dokumenty potwierdzające głosowanie (np. protokół Komisji Mandatowej, protokół Komisji Skrutacyjnej - w zależności od statutu i wymagań sądu).

W kwestii ujawniania członków komisji rewizyjnej w KRS, praktyka sądów bywa różna. Niektóre sądy odrzucały wnioski o ujawnienie komisji rewizyjnej, argumentując, że jest to organ nadzoru zarządu i nie podlega ujawnieniu w KRS. Inne sądy przyjmowały takie wnioski bez zastrzeżeń.

Opłaty za wpisy do KRS dla stowarzyszeń

Zgodnie z ustawą Prawo o stowarzyszeniach z dnia 7 kwietnia 1989 r. (art. 17 ust. 4), stowarzyszenia są zwolnione z opłat przy rejestracji w KRS. Zwolnienie to zostało wprowadzone w 2003 roku.

Postulat zwolnienia stowarzyszeń z obowiązku uiszczania opłat sądowych za pierwszy wpis dokonany do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) został zrealizowany poprzez uchwalenie w dniu 24 kwietnia 2003 r. ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 874).

Dodatkowo, każde stowarzyszenie, które uzyska status organizacji pożytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego jest zwolnione od ponoszenia opłat sądowych (art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).

Ponadto, stowarzyszeniom, których zadanie nie polega na prowadzeniu działalności gospodarczej, sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych w ich własnych sprawach prowadzonych w związku z działalnością społeczną, naukową, oświatową, kulturalną, sportową, dobroczynną, samopomocową, w zakresie ochrony konsumenta, ochrony środowiska i opieki społecznej (art. 104 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Istnieje także możliwość przyznania zwolnienia od kosztów sądowych na zasadzie ogólnej wyrażonej w art. 103 tej ustawy, jeżeli stowarzyszenie wykaże, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie.

Powyższe normy oznaczają, że stowarzyszenia są zwolnione nie tylko z obowiązku uiszczenia opłat sądowych w sprawach o pierwszy wpis do KRS, ale także w sprawach o zmianę wpisu, jeżeli zmiany te odnoszą się do prowadzonej działalności pożytku publicznego. Jeśli stowarzyszenie prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje dochody, nie zawsze będzie ono uprzywilejowane w stosunku do innych organizacji społecznych w zakresie ponoszenia opłat.

Podstawy prawne

• Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U.2016.687 z późn. zm.).
• Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 2261 z późn. zm.).
• Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 869 z późn. zm.).
• Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 815 z późn. zm.).
• Ustawa z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 815).
• Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 101 z późn. zm.).
• Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 z późn. zm.).
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2000 r. w sprawie określenia wzorów urzędowych formularzy wniosków o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego oraz sposobu i miejsca ich udostępniania (Dz. U. z 2000 r., Nr 118, poz. 1247 z późn. zm.).
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie ustroju i organizacji Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego oraz trybu i sposobu udzielania informacji z Krajowego Rejestru Sądowego i wydawania kopii dokumentów z katalogu, a także struktury udostępniania informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru oraz cech wydruków umożliwiających ich weryfikację z danymi w Rejestrze (Dz.U.2011.297.1760 z późn. zm.).
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 listopada 2014 r. w sprawie szczegółowego sposobu prowadzenia rejestrów wchodzących w skład Krajowego Rejestru Sądowego oraz szczegółowej treści wpisów w tych rejestrach (Dz.U.2014.1667 z późn. zm.).

tags: #druki #rejestru #krs #osp