Bezpieczeństwo przeciwpożarowe w obiektach kultury jest wyzwaniem o skali międzynarodowej. Zarówno polskie placówki, jak i światowe instytucje dziedzictwa narodowego regularnie mierzą się z zagrożeniem, jakie niesie ze sobą ogień dla bezcennych zbiorów i historycznej architektury.
Pożar w Rezerwacie Archeologicznym w Kaliszu-Zawodziu
W nocy z 25 na 26 marca w Rezerwacie Archeologicznym w Kaliszu-Zawodziu, oddziale Muzeum Okręgowego Ziemi Kaliskiej, doszło do pożaru, w wyniku którego spłonęła drewniana rekonstrukcja chaty (tzw. karczma). Zawodzie to najstarsza część Kalisza, gdzie w drugiej połowie XX w. stworzono rezerwat w miejscu wczesnośredniowiecznego grodu, wybudowanego w latach 60. IX w. na wyspie otoczonej odnóżami Prosny.
Przebieg akcji ratunkowej
Oficer dyżurny Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej otrzymał sygnał z monitoringu pożarowego około godziny 23:40. Na miejsce niezwłocznie zadysponowano liczne siły i środki. Początkowo skierowano cztery zastępy, jednak po dojeździe potwierdzono, że budynek jest w całości objęty ogniem. Łącznie w akcji wzięło udział dziesięć zastępów z Państwowej i Ochotniczej Straży Pożarnej.
Kluczowe fakty z przebiegu zdarzenia:
- W momencie wybuchu pożaru na terenie rezerwatu przebywało 20 osób.
- Należy podkreślić, że w pożarze nie ucierpiała żadna z przebywających na miejscu osób.
- Strażakom udało się uratować pozostałe drewniane obiekty. Placówka oszacowała, że udało się uratować mienie wartości 600 tys. złotych.
- Spalony budynek został doszczętnie zniszczony, a straty oszacowano na 150 tys. złotych.
Przyczyny i dochodzenie
Wewnątrz obiektu prawdopodobnie robiono palenisko. Wiele wskazuje na to, że do pożaru mogło dojść wskutek niedogaszonego paleniska, co wyjaśni biegły. Obecnie przyczyny bada policja, a szkody ocenione zostaną przez Inspektorat Nadzoru Budowlanego, który wyda decyzję co do potencjalnej rozbiórki chaty. Pogorzelisko zostało zabezpieczone przed wejściem osób zwiedzających.
Zdarzenie w Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie
Do pożaru w gmachu Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie przy ul. Długiej doszło w sobotę wieczorem. Dym wydobywał się z okolic komina na dachu. Na miejscu pracowało sześć zastępów straży pożarnej. Według strażaków pracujących na miejscu, pożar pojawił się w wyniku zwarcia w przewodach wentylacyjnych.
Pożar w obrębie komina został szybko zlokalizowany, nie doszło do rozprzestrzeniania się ognia na część poddasza i dachu. Szczęśliwie zbiory i zabytki nie ucierpiały, a ogień udało się opanować. Gmach ten, wzniesiony w latach 1638−1643 na polecenie króla Władysława IV, to wczesnobarokowy, dwukondygnacyjny budynek w formie zamkniętego czworoboku.
Lekcja z katastrofy Narodowego Muzeum Brazylii
2 września 2018 r. świat obiegła wiadomość o pożarze Narodowego Muzeum Brazylii w Rio de Janeiro. Wydarzenie to stało się przyczynkiem do refleksji nad brakami w zabezpieczeniu zabytków. W tragicznym pożarze zniszczeniu uległo 92,5% kolekcji, w tym bezcenne artefakty antropologiczne, paleontologiczne oraz znaleziska uznawane za najstarsze szczątki ludzkie w obu Amerykach (Luzia).
Śledztwo wykazało, że bezpośrednią przyczyną pożaru był niewłaściwie zainstalowany klimatyzator na parterze muzeum. Brak odpowiednich środków bezpieczeństwa, takich jak zintegrowane systemy monitoringu, systemy gaśnicze czy wydzielenie stref pożarowych, przyczynił się do szybkiego rozprzestrzeniania się ognia. Katastrofa ta brutalnie przypomina o znaczeniu ochrony dziedzictwa kulturowego i konieczności inwestowania w systemy przeciwpożarowe.
tags: #panstwowe #muzeum #archeologiczne #pozar