Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Ligocie Bialska i jej rozwój

W piątek 3 października społeczność Ligoty uroczyście powitała nowy samochód ratowniczo-gaśniczy, który zasilił wyposażenie miejscowej jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej.

Nowoczesny sprzęt dla OSP Ligota

Nowy wóz został zabudowany na podwoziu Volvo z roku produkcji 2024 i jest jednym z najnowszych modeli tego typu dostępnych na polskim rynku - produkowanym dopiero od 2023 roku. To dopiero czwarty taki egzemplarz w kraju. Nowy wóz OSP Ligota kosztował 1 070 000 zł brutto. Pojazd napędzany jest silnikiem o mocy 240 KM, z napędem 4x2.

Nowy samochód ratowniczo-gaśniczy Volvo dla OSP Ligota

Zabudowa pojazdu wykonana została w technologii szkieletowej - z profili aluminiowych skręcanych i klejonych. Boczne skrytki zaprojektowano specjalnie według potrzeb OSP Ligota, tak aby optymalnie dopasować je do posiadanego sprzętu. Wartość wyposażenia dodatkowego wynosi 100 000 zł.

Zakup samochodu został sfinansowany ze środków budżetu państwa, Województwa Śląskiego, Gminy Czechowice-Dziedzice, Powiatu Bielskiego oraz sponsorów, darczyńców i środków własnych jednostki.

Ligota Bialska - rys historyczny

Ligota Bialska (dodatkowa nazwa w j. niem. Ellguth) - wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Biała. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Kotliny Raciborskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej.

Ligota Bialska znajduje się w południowo-zachodniej części Polski. Leży na ziemi prudnickiej - regionie historyczno-kulturalnym, którego głównym ośrodkiem jest miasto Prudnik. Ziemia prudnicka stanowi zachodnią część Górnego Śląska. Pod względem administracyjnym Ligota Bialska położona jest w południowej części województwa opolskiego, w powiecie prudnickim, w gminie Biała. Znajduje się w odległości około 9 km od granicy z Czechami.

Sołectwo Ligota Bialska obejmuje obręb wsi Ligota Bialska. Zajmuje powierzchnię 4,9 km². Wieś leży na Nizinie Śląskiej. Według podziału fizycznogeograficznego z 2017 dr. Krzysztofa Badory, Ligota Bialska znajduje się w granicach mikroregionów Wysoczyzna Bialska (318.58.1), Wysoczyzna Niemodlińska (318.55.6) i Dolina Dolnej i Środkowej Białej (318.55.8).

W Ligocie Bialskiej panuje klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +8,2 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Ligoty Bialskiej wynoszą 615 mm.

Początki i rozwój osadnictwa

Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku notuje wieś pod polską nazwą Ligota, a także niemiecką Ellguth we fragmencie: „Ellguth (1531 Elgota, 1534 Lhotta, polnisch Ligota)”. W Spisie miejscowości województwa śląsko-dąbrowskiego łącznie z obszarem ziem odzyskanych Śląska Opolskiego wydanym w Katowicach w 1946 wieś wymieniona jest pod polską nazwą Ligota Bielska.

Nie jest znana dokładna data założenia wsi. Po raz pierwszy wzmiankowana była w 1376 w dokumencie potwierdzającym istnienie kościoła parafialnego, nad którym patronat sprawowała kolegiata św. Bartłomieja w Głogówku. Następnie wzmiankowana była w 1383 (Elgoth, Ligota). Kolejny zapis pochodzi z dokumentów biskupstwa wrocławskiego z 1447.

W 1397 posiadłości bialskie łącznie z Ligotą Bialską przeszły pod władanie książąt oleśnickich. W XVI wieku Ligota Bialska była własnością rodziny Larisch. W 1568 lub 1570 baron Jerzy Prószkowski otrzymał w zastawie majątek ligocki, którego właścicielem był Jan Larisch. W 1596 administrację kasztelanii bialskiej przejął hetman Henryk Wirbski. W tymże roku, w jego obecności, mieszkańcy Ligoty Bialskiej złożyli czynsz. Wśród nich był jeden karczmarz, 10 zagrodników, 9 rolników oraz nieokreślona liczba chałupników. W 1606 cesarz Rudolf II sprzedał Janowi Krzysztofowi Prószkowskiemu zastawioną Białą wraz z zamkiem i sześcioma wsiami oraz miastem Strzeleczki. Odtąd Ligota Bialska była własnością rodziny Prószkowskich.

Zmiany administracyjne i narodowościowe

Do 1742 wieś należała do powiatu sądowego bialskiego w Monarchii Habsburgów. Po I wojnie śląskiej znalazła się w granicach Królestwa Prus i weszła w skład powiatu prudnickiego w prowincji Śląsk. Elżbieta Fryderyka Prószkowska z Schaffgotschów sprzedała swoją własność w 1747 Bartłomiejowi Oderfeldowi. Po śmierci Oderfelda w 1752, jego posiadłość przeszła w ręce spadkobierców, którzy na licytacji w 1756 sprzedali majątek hrabiemu Rudolfowi Matuschce. Na początku XIX wieku hrabia Matuschka sprzedał za oprocentowaniem majątek rolny w Ligocie Bialskiej.

Nauczanie w tutejszej szkole początkowo odbywało się w języku polskim, natomiast język niemiecki wprowadzono w drugim roku nauki. Naciski germanizacyjne spowodowały wyrugowanie języka polskiego ze szkoły.

Działalność Ochotniczej Straży Pożarnej

W 1905 w Ligocie Bialskiej została założona jednostka ochotniczej straży pożarnej. W 1909 wybudowano nowy murowany kościół św. Stanisława Biskupa w stylu neogotyckim.

Po I wojnie światowej w szkole w Ligocie Bialskiej ponownie uczono w języku polskim. W 1921 w zasięgu plebiscytu na Górnym Śląsku znalazła się tylko część powiatu prudnickiego. Ligota Bialska znalazła się po stronie wschodniej, w obszarze objętym plebiscytem, w obwodzie nr 8 powiatu prudnickiego. Mieszkańcy wsi protestowali przeciwko dopuszczeniu do głosowania tzw. „emigrantów plebiscytowych”. Do głosowania uprawnionych było w Ligocie Bialskiej 515 osób, z czego 318, ok. 61,7%, stanowili mieszkańcy (w tym 303, ok. 58,8% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 499 głosów (ok. 96,9% uprawnionych), w tym 498 (ok. 99,8%) ważnych; za Niemcami głosowało 389 osób (ok. 78,1%), a za Polską 109 osób (ok. 21,8%).

W propolską działalność plebiscytową aktywnie angażował się Aleksander Skowroński - proboszcz parafii w Ligocie Bialskiej. 30 kwietnia 1921 został ostrzeżony o grożącym mu niebezpieczeństwie ze strony niemieckich bojówek, po czym wyjechał do Mikołowa.

Kościół parafialny pw. św. Stanisława Biskupa w Ligocie Bialska

W latach 20. XX wieku w Ligocie Bialskiej powstał pomnik upamiętniający mieszkańców wsi, którzy zginęli podczas I wojny światowej. W okresie międzywojennym pochodzący z Ligoty Bialskiej rzeźbiarz Piotr Triebler postawił we wsi pomnik ku czci swojego krewnego Romualda Osiewacza, który zginął w I wojnie światowej.

W okresie II wojny światowej w Ligocie Bialskiej pracowali robotnicy przymusowi z Polski, m.in. z miejscowości Lgota. Od marca do maja 1945 powiat prudnicki znajdował się pod kontrolą radzieckiej komendantury wojskowej. 11 maja 1945 polska administracja przejęła władzę cywilną w powiecie prudnickim. Mieszkańcom Ligoty Bialskiej, posługującym się dialektem śląskim bądź znającym język polski, pozwolono pozostać we wsi po otrzymaniu polskiego obywatelstwa.

Ligota Bialska po II wojnie światowej

W latach 1945-1950 Ligota Bialska należała do województwa śląskiego, a od 1950 do województwa opolskiego. W latach 1945-1954 wieś należała do gminy Śmicz, a w latach 1954-1972 była siedzibą gromady Ligota Bialska. 4 października 1954, w 20. rocznicę śmierci księdza Skowrońskiego, w Ligocie Bialskiej została odsłonięta tablica upamiętniająca jego osobę.

2 lutego 1955 utworzono Gminną Spółdzielnię „Samopomoc Chłopska” w Ligocie Bialskiej z siedzibą w Białej. 28 listopada 1971 została połączona z Miejską Spółdzielnią Zaopatrzenia i Zbytu w Białej.

W kwietniu 1999 oddano do użytku nową remizę ochotniczej straży pożarnej. W 2022 oddano do użytku nowy budynek świetlicy wiejskiej połączonej z remizą ochotniczej straży pożarnej. Podczas powodzi we wrześniu 2024 w Ligocie Bialskiej doszło do podtopień.

Miejscowość zamieszkiwana jest przez mniejszość niemiecką oraz Ślązaków.

Zadania Ochotniczej Straży Pożarnej

Podstawowe cele i zadania OSP Ligota obejmują:

  • Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z instytucjami i stowarzyszeniami.
  • Braniem udziału w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
  • Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
  • Rozwijanie wśród członków OSP kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej.
  • Uczestniczenie i reprezentowanie OSP w organach samorządowych i przedstawicielskich.
  • Wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów o ochronie przeciwpożarowej oraz ninijszego statutu.
  • Przeciwdziałanie patologiom społecznym.
  • Działanie na rzecz rozwoju sektora rybołóstwa i akwakultury.

Pomniki i upamiętnienia

W Ligocie Bialskiej znajdują się następujące pomniki i upamiętnienia:

  • Pomnik poległych w I wojnie światowej - pomnik w Ligocie Bialskiej powstały w latach 20.
  • Pomnik Romualda Osiewacza - pomnik na prywatnej posesji w Ligocie Bialskiej wzniesiony w okresie międzywojennym przez Piotra Trieblera ku czci swojego krewnego Romualda Osiewacza, który zginął w I wojnie światowej.
  • Tablica upamiętniająca Aleksandra Skowrońskiego - tablica pamiątkowa w kościele w Ligocie Bialskiej, powstała w 1954 jako upamiętnienie proboszcza Aleksandra Skowrońskiego. Na tablicy inskrypcja: „X. Prałat Aleksander Skowroński 9. II. 1863 - 4. X. 1934. «Co naród cierpiał, ja odczuwałem, jam dzielił jego rozpacz i ból.» (X. A. Skowroński). W dwudziestolecie śmierci funduje tę tablicę wielkiemu synowi Polski, zasłużonemu kapłanowi, budowniczemu tego kościoła oraz gorącemu szermierzowi idei połączenia Śląska z macierzą wdzięczny lud śląski.”

Transport i komunikacja

Ligota Bialska posiada połączenia autobusowe z Białą, Głuchołazami, Górką Prudnicką, Korfantowem, Opolem, Prudnikiem, Rzymkowicami. Transport autobusowy w Ligocie Bialskiej obsługiwany był przez PKS Prudnik. W 2004 prudnicki PKS został sprywatyzowany z udziałem Connex Polska. W 2008, w wyniku połączenia spółek PKS Connex Prudnik i PKS Connex Kędzierzyn-Koźle, utworzona została spółka Veolia Transport Opolszczyzny, w 2013 przejęta przez Arriva Bus Transport Polska. W 2019 Arriva wycofała się z Prudnika. Wówczas organizacją przewozów pasażerskich w Ligocie Bialskiej i okolicy zajęły się ościenne PKS-y.

Infrastruktura religijna

W Ligocie Bialskiej znajduje się katolicki kościół św. Stanisława Biskupa, który jest siedzibą parafii św. Stanisława Biskupa (dekanat Biała).

Bezpieczeństwo

Teren wsi, jak i całej gminy Biała, położony jest w strefie nadgranicznej w związku z czym Straż Graniczna dysponuje, na tym obszarze, specjalnymi kompetencjami w zakresie bezpieczeństwa.

tags: #historia #osp #ligota #k #bielska