Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Rydzewie, głęboko zakorzeniona w lokalnej społeczności, stanowi ważny element dziejów miejscowości. Jej funkcjonowanie to nie tylko historia bohaterów narażających siebie w imię drugiego człowieka, ale także udział w integracji lokalnej społeczności, pomoc w życiu codziennym oraz przekazywanie tradycji młodym pokoleniom. Temat ten jest również częścią szerszej narracji historycznej Rydzewa, jak opisano m.in. w publikacji "W poszukiwaniu historii. Nasze Rydzewo w latach 1945 - 2025" autorstwa Marcina Kuchto, która ma ukazać się w maju 2025 roku i stanowi zarys historyczny wsi od około 1300 roku do czasów współczesnych. Publikacja ta ma opowiedzieć o kształtowaniu się władzy w powiecie drawskim i gminie Rydzewo, założeniu szkoły w Nętnie (w 2025 roku minie 80 lat od jej założenia), biblioteki w Rydzewie, parafii w Zarańsku, OSP w Rydzewie oraz zawierać wspomnienia mieszkańców, które "budzą ducha przeszłości".
Początki i lata międzywojenne
Historia powstania Jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w Rydzewie związana jest z rokiem 1920. Głównymi inicjatorami założenia jednostki byli druhowie Jan Fabrycki i Jan Golubiewski. Pierwszym Prezesem został Kazimierz Jasiński, natomiast funkcje Naczelnika objął Jan Fabrycki. Jednostkę tworzyli mieszkańcy wsi Rydzewo, którzy z własnych środków finansowych i materialnych wyposażali ją w podstawowy sprzęt do gaszenia pożarów.
W pierwszych latach działalności strażacy mieli na swym wyposażeniu konny wóz pożarniczy z zaprzęgiem, który był wyposażony w pompę ręczną, węże pożarnicze oraz sprzęt burzący. Wówczas był to podstawowy sprzęt wykorzystywany do gaszenia pożarów zabudowań gospodarskich. Już w okresie dwudziestolecia międzywojennego OSP w Rydzewie stanowiła ważną jednostkę zarówno w gaszeniu pożarów, jak i uczestniczyła w uroczystościach.
Rozwój i modernizacja
Taki sprzęt i wyposażenie pożarnicze było używane w latach międzywojennych, jak również w okresie po drugiej wojnie światowej. Dopiero w latach dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku Ochotnicza Straż Pożarna w Rydzewie otrzymała swój pierwszy wóz strażacki - był to lekki samochód gaśniczy GLM 8 marki Żuk A15. Od lat dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia, kiedy to Ochotnicza Straż Pożarna w Rydzewie posiadała już na swym wyposażeniu samochód pożarniczy, rozwój jednostki znacznie przyspieszył.
Z początkiem XXI wieku nastąpił szybki rozwój jednostki. W roku 2010 jednostka otrzymała kolejny samochód pożarniczy - był to średni samochód ratowniczo-gaśniczy GBA 2/16 zabudowany na podwoziu DAF. W tym czasie strażacy są systematycznie dysponowani do działań ratowniczo-gaśniczych zarówno na terenie gminy Rajgród, jak i powiatu grajewskiego. Obecnie OSP w Rydzewie znajduje się w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym i, co najmniej kilkanaście razy w miesiącu, jest wzywana do różnego rodzaju zdarzeń, a strażacy są wyszkoleni i cały czas rozwijają swoje umiejętności.
Działalność i rola w społeczności
Strażacy z OSP Rydzewo nie tylko niosą pomoc podczas działań ratowniczo-gaśniczych, ale też systematycznie biorą udział w zawodach sportowo-pożarniczych na szczeblu gminnym oraz powiatowym. Biorą również czynny udział w życiu społecznym i kulturalnym mieszkańców Rydzewa i Gminy Rajgród poprzez uczestnictwo w różnego rodzaju festynach i uroczystościach religijnych.
Podziękowaniem za trud włożony w niesienie pomocy mieszkańcom wsi Rydzewo i Gminy Rajgród było ufundowanie sztandaru dla jednostki. W późniejszych latach funkcje Prezesa pełnili druhowie Krzysztof Izbicki i Jerzy Zyskowski. Obecnie Prezesem Jednostki jest druh Zdzisław Machul, a Naczelnikiem Zbigniew Jankowski.
Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze OSP
Jubileusze i uroczystości
Obchody 90-lecia OSP Rydzewo
W piątkowe popołudnie 5 października, na boisku w Rydzewie odbyła się uroczystość, która zgromadziła niemalże całą wieś. Okazja ku temu była niezwykła - miejscowa jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej obchodziła okrągły jubileusz 90-lecia działalności. Całą uroczystość rozpoczęła msza święta, którą koncelebrowali proboszcz parafii w Sulerzyżu ks. Janusz Rumiński oraz ks. Niezwykle wzruszającą część artystyczną, nawiązującą do 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę, przygotowała młodzież ze Szkoły Podstawowej w Gumowie.
Z okazji jubileuszu, jednostka OSP otrzymała odznaczenie Pro Mazovia, przyznane przez marszałka województwa mazowieckiego, które wręczyła wiceprzewodnicząca Sejmiku Województwa Mazowieckiego Wiesława Krawczyk. Podczas jubileuszu wyróżnieni zostali strażacy, którzy aktywnie działali kilka dekad temu, ale również ci obecni. W uroczystości wzięli udział m.in.: prezes Zarządu Powiatowego OSP nadbryg. Bogdan Kołakowski, komendant powiatowy PSP Jarosław Nowosielski, wójt gminy wiejskiej Ciechanów Marek Kiwit, będący jednocześnie prezesem Zarządu Gminnego OSP z przedstawicielami Urzędu Gminy, przewodniczący Rady Gminy Ciechanów Eugeniusz Olszewski wraz z radnymi, przedstawiciel komendanta powiatowego policji podkom. Paweł Osik, szef Wojskowej Komendy Uzupełnień w Ciechanowie ppłk Krzysztof Futyma, radny powiatowy Włodzimierz Drążek, druh Marek Marcinkowski i prezes OSP w Rydzewie Janusz Lazarski.
Obchody 100-lecia OSP Rydzewo
Dla mieszkańców Rydzewa (Gmina Rajgród) rok 2020 był wyjątkowym rokiem, w którym przypadła 100. rocznica powstania Ochotniczej Straży Pożarnej. Ze względu na panującą pandemię koronawirusa i wprowadzone obostrzenia, obchody jubileuszu zostały przełożone na rok następny. W dniu 22 sierpnia 2021 roku w Rydzewie, gmina Rajgród, odbył się uroczysty apel z okazji 100. rocznicy utworzenia jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej.
Uroczystość rozpoczęła się o godzinie 12.00 mszą świętą odprawianą w rydzewskim kościele pw. Świętego Wojciecha, którą celebrował proboszcz parafii ks. Jarosław Sutuła. Czynny udział w liturgii wzięli strażacy z OSP w Rydzewie. Oficjalna część obchodów odbyła się na placu przed strażnicą.
Prezes OSP Rydzewo, druh Zdzisław Machul, wygłosił referat o historii jednostki. Podkreślił, że to ojcowie, dziadkowie i pradziadkowie obecnych druhów i druhen, w imię lokalnej solidarności i potrzeby niesienia pomocy drugiemu człowiekowi, powołali do życia oddział, który miał pomagać wszystkim potrzebującym w walce z żywiołami - i tak pozostało do dzisiaj. Zaznaczył również zmiany w wyposażeniu, jakie zaszły na przestrzeni wieku i jak wpłynęły one na jakość pracy strażaków, a także podkreślił, że bez pomocy mieszkańców i lokalnej władzy jednostka nie funkcjonowałaby tak sprawnie, jak to jest obecnie.
Uroczystość była również okazją do wręczenia druhom i druhnom medali „Za zasługi dla pożarnictwa”. Wyjątkowymi gośćmi obchodów byli emerytowani lokalni strażacy, którym podziękowano za pomoc i poświęcenie, a byli to: Krzysztof Iżbicki, Heronim Waszkiewicz, Józef Karwowski oraz Edward Czyżewski. Minutą ciszy uczczono również pamięć niedawno zmarłego kolegi druha Rafała Wojewody.
Wśród znamienitych gości, którzy przyjęli zaproszenie i zabrali głos, gratulując odwagi i oddania służbie oraz życząc kolejnych wielu lat tak wspaniałej działalności, byli m.in.: posłowie na Sejm RP panowie Kazimierz Gwiazdowski wraz z małżonką i Stefan Krajewski, ks. proboszcz Jarosław Sutuła, radni województwa podlaskiego panowie Jacek Piorunek i Wojciech Grochowski, starosta powiatu grajewskiego pan Waldemar Remfeld, przewodniczący Rady Powiatu Grajewskiego pan Grzegorz Gardocki, komendant powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Grajewie mł. bryg. Andrzej Beczko (reprezentujący również podlaskiego komendanta wojewódzkiego PSP st. bryg. Sebastiana Zdanowicza), zastępca komendanta powiatowego PSP w Grajewie mł. bryg. Arkadiusz Lichota, zastępca komendanta powiatowego Policji w Grajewie mł. insp. Łukasz Głowacki, prezes zarządu oddziału miejsko-gminnego związku ZOSP RP w Rajgrodzie druh Marek Kostrzewski, burmistrz Rajgrodu pan Ireneusz Gliniecki wraz z pracownikami i przewodniczącym Rady Miejskiej w Rajgrodzie panem Markiem Bućko, przyjaciel ziemi rajgrodzkiej pan Mieczysław Bagiński oraz mieszkańcy Rydzewa i okolicznych miejscowości, koła gospodyń wiejskich, sołtysi oraz przedstawiciele instytucji współpracujących z OSP. Przedstawiciele Powiatu Grajewskiego pogratulowali pasji i odpowiedzialności, podziękowali za gotowość do niesienia pomocy i życzyli dalszej bezpiecznej służby i przychylności patrona św. Floriana w każdej akcji. Prócz tych słów na ręce Prezesa OSP Rydzewo - Zdzisława Machula przekazano okolicznościowy grawerton wraz z drobnym upominkiem.
Swoistym preludium do świętowania tejże rocznicy było zorganizowane w ramach Dni Rajgrodu IV Sympozjum Regionalne „Bohaterowie z naszego podwórka - strażak ochotnik”. Podczas dni miasta Rajgród, mieszkańcy świętowali zmagania sportowe, tańce, koncerty i lekcję historii o lokalnych jednostkach ochotniczej straży pożarnej. Wojewoda podlaski wziął udział w jednym z punktów bogatego programu Dni Rajgrodu - VI Sympozjum regionalnym "Bohaterowie z naszego podwórka - strażnik ochotnik". Strażacy z OSP Rydzewo byli dużym wsparciem podczas akcji gaśniczej największego pożaru Biebrzańskiego Parku Narodowego, jaki miał miejsce w 2020 roku. Sympozjum towarzyszyły wystawa fotograficzna upamiętniająca ponad stuletnią działalność OSP Bełda i OSP Rydzewo oraz wystawa eksponatów sprzętu strażackiego z dawnych lat. Oprócz tego mieszkańcy Rajgrodu mogli zobaczyć pokazy ratownictwa technicznego i pierwszej pomocy przygotowane przez PSP Grajewo, OSP Rajgród i Białostockie WOPR. Zwieńczeniem dni miasta była część artystyczna w tamtejszym amfiteatrze.
Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze OSP
Przyszłość i perspektywy
Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Rydzewie sukcesywnie się rozwija, zarówno pod względem pozyskiwania coraz to nowszego sprzętu ratowniczego, jak też poprzez systematyczne podnoszenie poziomu wyszkolenia swoich strażaków. Dalsza część uroczystości obchodów 100-lecia była doskonałą okazją do wspomnień, wymiany doświadczeń i planów na przyszłość.