Hydranty zewnętrzne – kompleksowy przewodnik po działaniu, przepisach i zastosowaniach

Hydrant zewnętrzny stanowi kluczowy element infrastruktury wodociągowej, zapewniając niezbędny dostęp do wody w sytuacjach awaryjnych, takich jak pożary, a także do celów technicznych, w tym płukania sieci wodociągowych czy dostarczania wody na potrzeby budowlane.

Podstawowe informacje o hydrantach zewnętrznych

Hydrant podziemny, taki jak model UNO, działa na zasadzie zaworu odcinającego, który umożliwia regulację przepływu wody z sieci wodociągowej. Jest to urządzenie wyposażone w specjalny zawór i złącze, do którego podłącza się wąż strażacki lub inne urządzenie poboru wody. Klucz hydrantowy służy do otwarcia zasuwy, co inicjuje przepływ wody. Po zakończeniu użytkowania zawór jest zamykany, a hydrant oczyszczany z wody w celu zapobiegania jego zamarznięciu zimą.

Hydranty podziemne są zazwyczaj oznaczone specjalnymi tabliczkami hydrantowymi, które ułatwiają ich lokalizację. Do głowicy hydrantu podłącza się stojak hydrantowy, ułatwiający dostęp do wody.

Hydrant przeciwpożarowy jest przeznaczony do czerpania wody w celu zasilania pojazdów strażackich i zwalczania pożarów. Musi być umieszczony w łatwo dostępnym miejscu, z dala od przeszkód, takich jak zaparkowane pojazdy czy zabudowa.

Zastosowania hydrantów zewnętrznych

Hydranty zewnętrzne stanowią podstawowe źródło wody dla strażaków podczas akcji gaśniczych, umożliwiając szybkie uzupełnianie zapasów w wozach strażackich. Poza celami przeciwpożarowymi, hydranty wykorzystuje się również do:

• Przeprowadzania eksploatacyjnego płukania sieci wodociągowej.
• Odpowietrzania urządzeń wodociągowych.
• Dostarczania wody na potrzeby budowlane i inwestycyjne (np. remonty dróg, mostów).
• Podlewania zieleni miejskiej.
• Obsługi tymczasowych obiektów, takich jak cyrki.

Przepisy i rozporządzenia dotyczące hydrantów zewnętrznych

Kluczowym aktem prawnym regulującym kwestie związane z hydrantami zewnętrznymi w Polsce jest Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 roku w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. 2009 nr 124 poz. 1030). Rozporządzenie to określa szczegółowe wymagania dotyczące:

Lokalizacja hydrantów

Hydranty zewnętrzne powinny być umieszczane wzdłuż dróg i ulic, a także przy ich skrzyżowaniach. Zgodnie z przepisami, należy zachować następujące odległości:

• Odległość między sąsiadującymi hydrantami nie powinna przekraczać 150 metrów.
• Odległość od zewnętrznej krawędzi jezdni lub drogi powinna wynosić maksymalnie 15 metrów.
• W przypadku ochrony konkretnego obiektu, pierwszy hydrant powinien znajdować się w odległości do 75 metrów od obiektu.
• Kolejne hydranty wymagane do ochrony obiektu powinny być rozmieszczone w odległości do 150 metrów od siebie.
• Hydrant powinien być odsunięty od ściany chronionego budynku na minimum 5 metrów.

Poza obszarami miejskimi, odległości między hydrantami dostosowuje się do gęstości zaludnienia i planowanej zabudowy.

Wymagania dotyczące instalacji

Sieci wodociągowe stanowiące źródło wody do celów przeciwpożarowych powinny być zasilane z odpowiednich urządzeń, zapewniających wymaganą wydajność i ciśnienie w hydrantach zewnętrznych przez co najmniej 2 godziny. Zaleca się budowę sieci przeciwpożarowych jako sieci obwodowych, choć poza obszarami miejskimi dopuszczalna jest budowa sieci rozgałęzieniowej, jeśli łączna wymagana ilość wody nie przekracza 20 dm³/s.

Hydranty zewnętrzne zainstalowane na sieci wodociągowej przeciwpożarowej muszą być wyposażone w odcięcia, umożliwiające ich odłączanie od sieci.

Wymagania dotyczące oznakowania

Oznakowanie hydrantów zewnętrznych powinno być zgodne z Polskimi Normami. Stosuje się:

• Tabliczki orientacyjne: Na czerwonych tabliczkach z białym obramowaniem umieszcza się białe piktogramy informujące o obecności hydrantu (np. litera "H"), średnicy zaworu oraz kierunku i odległości do hydrantu.
• Znaki przestrzenne (3D): Alternatywnie do tradycyjnych tabliczek, można stosować znaki przestrzenne.

Na znakach wskazujących lokalizację hydrantu znajdują się również informacje o jego parametrach technicznych.

Typy hydrantów zewnętrznych

Rozporządzenie dopuszcza stosowanie hydrantów zewnętrznych o różnych średnicach nominalnych:

• DN 80: Najczęściej stosowane, zarówno w wersji nadziemnej, jak i podziemnej.
• DN 100: Dopuszczalne w pewnych odległościach od obiektów wymagających większej ilości wody.
• DN 150: Stosowane na sieciach o średnicy nominalnej nie mniejszej niż DN 250, w celu zapewnienia możliwości intensywnego czerpania wody.

Hydranty zewnętrzne mogą pracować w zakresie ciśnień PN 10 (nominalne ciśnienie 10 bar/1 MPa) lub PN 16 (nominalne ciśnienie 16 bar/1,6 MPa).

Hydrant zewnętrzny nadziemny

Hydrant nadziemny jest łatwo zauważalny dzięki swojej kolumnowej konstrukcji i często jaskrawemu kolorowi (najczęściej czerwony). Jest zakończony nasadami wylotowymi umożliwiającymi pobór wody. Lokalizuje się go wzdłuż dróg i przy skrzyżowaniach.

Hydrant zewnętrzny podziemny

Hydrant podziemny umieszczony jest w rurociągu pod powierzchnią ziemi, a dostęp do niego zabezpieczony jest specjalną pokrywą (klapą z literą "W"). Do jego obsługi wymagany jest specjalny klucz hydrantowy.

Zalecenia dotyczące wyboru typu hydrantu:

Zasadniczo zaleca się instalowanie hydrantów zewnętrznych nadziemnych ze względu na łatwiejszą lokalizację i szybszy dostęp do wody. Stosowanie hydrantów podziemnych jest dopuszczalne w sytuacjach, gdy hydrant nadziemny powodowałby utrudnienia (np. w ruchu drogowym, pieszych) lub byłby niewskazany ze względów technicznych.

Przeglądy i konserwacja hydrantów zewnętrznych

Właściciel sieci wodociągowej przeciwpożarowej jest odpowiedzialny za stan techniczny hydrantów. Zgodnie z przepisami, hydranty zewnętrzne powinny być poddawane przeglądom i konserwacji co najmniej raz w roku kalendarzowym. W przypadku hydrantów znajdujących się na terenie prywatnym, obowiązek ten spoczywa na właścicielu lub zarządcy nieruchomości. Jeśli hydranty znajdują się poza terenem prywatnym, obowiązek zlecania corocznych przeglądów leży po stronie operatora sieci.

Profesjonalne przeglądy obejmują:

• Ocenę prawidłowego oznaczenia hydrantu.
• Płukanie stojaka hydrantowego w celu usunięcia zanieczyszczeń.
• Pomiar ciśnienia hydrostatycznego i hydrodynamicznego.
• Dokumentowanie stanu technicznego (np. poprzez fotografię).
• Opracowanie protokołu z pomiaru wydajności hydrantu.

Podstawa prawna i dokumentacja

Każdy zainstalowany hydrant zewnętrzny musi posiadać niezbędną dokumentację techniczną, w tym:

• Aprobatę techniczną (lub Krajową Ocenę Techniczną - KOT).
• Atest higieniczny Państwowego Zakładu Higieny (PZH).
• Świadectwo dopuszczenia CNBOP-PIB do użytkowania w ochronie przeciwpożarowej.

Brak któregokolwiek z tych dokumentów uniemożliwia dopuszczenie hydrantu do użytku.

Przepisy dotyczące hydrantów zewnętrznych stanowią uszczegółowienie regulacji zawartych w Prawie budowlanym, które warunkuje możliwość wznoszenia niektórych obiektów budowlanych od zapewnienia im przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru.

tags: #hydrant #do #plukania #sieci #wodociagowej