Hydrant wewnętrzny DN52: Wymagania dotyczące ciśnienia i wydajności

Hydranty wewnętrzne to urządzenia służące do poboru wody z sieci wodociągowej podczas akcji gaśniczej, stanowiące ważny element ochrony przeciwpożarowej budynków. Są one częścią instalacji wodociągowej przeciwpożarowej i zgodnie z nomenklaturą europejską kwalifikuje się je jako stałe urządzenia gaśnicze. W odpowiednich warunkach umożliwiają bardzo efektywne zwalczanie pożaru dzięki natychmiastowemu dostępowi do ciągłego zaopatrzenia w wodę. W Polsce wykonuje się je w oparciu o zharmonizowane normy europejskie, które ściśle określają ich parametry techniczne, właściwości hydrauliczne, kolory, symbole, oznakowania i instrukcje oraz szczegółowy zakres badań oceny stałości właściwości użytkowych.

Na rynku występują trzy podstawowe rodzaje hydrantów wewnętrznych, różniące się średnicą węża, a co za tym idzie, wydajnością: hydranty 25, hydranty 33 oraz hydranty 52. Cyfry te oznaczają nominalną średnicę wewnętrzną węża w milimetrach.

Wymagania ogólne i certyfikacja hydrantów wewnętrznych

Hydranty wewnętrzne, niezależnie od średnicy, muszą posiadać Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych i być oznaczone znakiem CE. Jest to niezbędne dla zapewnienia ich zgodności z obowiązującymi normami i bezpieczeństwa użytkowania. Zawory odcinające hydrantów wewnętrznych oraz zawory 52 muszą być umieszczone na wysokości 1,35 ± 0,1 m, co zapewnia ich łatwą dostępność i obsługę.

Szczegółowe wymagania dotyczące hydrantów DN52 i zaworów 52

Wydajność minimalna

Dla hydrantu 52 i zaworu 52 minimalna wydajność poboru wody wynosi 150 l/min (2,5 dm³/s). Ta wydajność jest kluczowa dla skutecznego gaszenia pożarów w obiektach, do których są przeznaczone.

Wymagania dotyczące ciśnienia dynamicznego

Ciśnienie na zaworze, położonym najniekorzystniej ze względu na wysokość i opory hydrauliczne, powinno zapewnić podaną wydajność. Dla hydrantu 52 i zaworu 52 ciśnienie dynamiczne na zaworze powinno być:

• nie mniejsze niż 0,2 MPa,
• nie powinno przekraczać 0,7 MPa.

Ciśnienie dynamiczne to ciśnienie występujące podczas poboru (wypływu) wody, w przeciwieństwie do ciśnienia statycznego, które jest obecne w sieci hydrantowej, gdy woda stoi. Kontrola ciśnienia statycznego na manometrze umożliwia stałą weryfikację gotowości hydrantu wewnętrznego do działania.

Charakterystyka węża DN52

W hydrantach 52 stosowane są węże płaskoskładane, najczęściej o długości 15 lub 20 metrów, zwinięte w koszu lub na bębnie. Węże te zamykają swój przekrój całkowicie przy braku napełnienia wodą. Prawidłowe użycie płaskoskładanego węża 52 jest bardziej kłopotliwe niż półsztywnych węży 25 i 33, ponieważ wymaga jego całkowitego rozwinięcia i dbania o to, by nie miał załamań przed podaniem wody. Trudność użycia jest jednak rekompensowana wydajnością, ponieważ przy odpowiednim ciśnieniu hydrant 52 podaje prawie trzy razy więcej wody niż hydrant 25 i niemal dwukrotnie więcej niż hydrant 33.

Regulacje prawne i normy

Wymagania dotyczące hydrantów wewnętrznych w Polsce są ściśle określone w szeregu aktów prawnych, które stanowią podstawę do ich projektowania, instalacji i eksploatacji. Kluczowe regulacje to:

• Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U.2010.109.719 t.j. Dz.U.2023.0.822 t.j.).
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422, z późn. zm.), w szczególności § 209, który określa definicje kategorii zagrożenia ludzi (ZL) oraz budynków przemysłowo-magazynowych (PM).
• Rozporządzenie Ministra Inwestycji i rozwoju z dnia 13 czerwca 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym.
• Norma PN-EN 671-1 "Hydranty wewnętrzne. Wymagania techniczne dotyczące hydrantów wewnętrznych z wężem półsztywnym" (dla DN25, ale ogólnie odnosi się do wymagań dla hydrantów wewnętrznych).

Parametry ciśnienia i wydajności w przepisach (§ 22 Rozporządzenia MSWiA)

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. szczegółowo określa wymagania dotyczące wydajności i ciśnienia:

1. Minimalna wydajność poboru wody mierzona na wylocie prądownicy wynosi:
   • dla hydrantu 25 - 1,0 dm³/s (60 l/min);
   • dla hydrantu 33 - 1,5 dm³/s (90 l/min);
   • dla hydrantu 52 - 2,5 dm³/s (150 l/min);
   • dla zaworu 52 - 2,5 dm³/s (150 l/min).
2. Ciśnienie na zaworze odcinającym hydrantu wewnętrznego powinno zapewniać wydajność określoną w ust. 1 dla danego rodzaju hydrantu wewnętrznego, z uwzględnieniem zastosowanej średnicy dyszy prądownicy, i być nie mniejsze niż 0,2 MPa.
3. Ciśnienie na zaworze 52, położonym najniekorzystniej ze względu na wysokość i opory hydrauliczne, dla wydajności określonej w ust. 1 pkt 4, nie powinno być mniejsze niż 0,2 MPa.
4. Maksymalne ciśnienie robocze w instalacji wodociągowej przeciwpożarowej na zaworze odcinającym nie powinno przekraczać 1,2 MPa, przy czym na zaworze 52 i zaworach odcinających hydrantów 33 oraz hydrantów 52 nie powinno przekraczać 0,7 MPa. Niższe maksymalne ciśnienie dla hydrantów 33 i 52 wynika z tego, że wyższe ciśnienie mogłoby stanowić zagrożenie dla zdrowia i utrudniać kontrolę węża ze względu na siłę odrzutu.

Zastosowanie i rozmieszczenie hydrantów wewnętrznych

Hydranty wewnętrzne powinny być umiejscowione w taki sposób, by zasięgiem obejmowały całą powierzchnię budynku. Podczas akcji gaśniczej nie powinno być problemu z doprowadzeniem węża w miejsce pożaru i dosięgnięcie ognia strumieniem wody. Zasięg ten wyznacza się, biorąc pod uwagę długość odcinka węża plus 3 m stożkowego prądu wody. Hydranty rozmieszcza się na każdej kondygnacji, nawet jeśli wąż sięgnąłby do pomieszczeń położonych piętro wyżej lub niżej. Lokalizuje się je w pobliżu klatek schodowych, na korytarzach, przy wejściach na poddasza, przy wejściach do pomieszczeń technicznych i magazynowych oraz proporcjonalnie w przestrzeni pomieszczeń. Odległość między hydrantami powinna wynosić co najmniej 30 metrów.

Przeznaczenie poszczególnych typów hydrantów

• Hydranty 25: Przeznaczone dla budynków zaliczonych pod względem pożarowym do kategorii zagrożenia ludzi (ZL). Stosowane są, gdy strefa pożarowa o danej ZL przekracza powierzchnię 200 m², niezależnie od wysokości budynku (np. ZL I - dyskoteki, kina, teatry; ZL II - przedszkola, szpitale, domy opieki społecznej; ZL V - hotele, internaty). W budynkach ZL III (np. średniowysokich) wymagane, gdy powierzchnia strefy pożarowej przekracza 200 m².
• Hydranty 33: Stosowane są głównie w garażach. W jednokondygnacyjnym, zamkniętym garażu, hydranty należy stosować, gdy jest on przeznaczony dla więcej niż 10 stanowisk postojowych.
• Hydranty 52 i zawory hydrantowe 52: Montowane są w halach, magazynach, budynkach przemysłowych (PM), a także w budynkach wysokich i wysokościowych. Zawory hydrantowe 52 montuje się dla wygody i szybkości działania strażaków. Obowiązek stosowania hydrantów 52 w budynkach przemysłowo-magazynowych wynika z dwóch kryteriów: gęstości obciążenia ogniowego (Qd) w strefie pożarowej (graniczne wartości to 500 lub 1000 MJ/m²) oraz powierzchni tej strefy (100 lub 200 m²). Zawory hydrantowe 52 należy stosować również do ochrony tych stref pożarowych, które zaliczono do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV.

Aspekty operacyjne i bezpieczeństwo użytkowania

Chociaż hydranty wewnętrzne są bardzo skutecznym środkiem do walki z pożarem, ich praktyczne wykorzystanie jest często rzadkie. Jedną z przyczyn jest brak wiedzy o możliwościach ich użycia, co wskazuje na potrzebę lepszego przeszkolenia pracowników w zakresie obsługi urządzeń przeciwpożarowych.

Obsługa hydrantu

Gaśnica jest wygodniejsza w użyciu i może być obsłużona samodzielnie przez jedną osobę. W przypadku hydrantu, zwłaszcza DN52 z wężem płaskoskładanym, obsługa dwuosobowa jest niezbędna. Wąż należy całkowicie rozwinąć, zanim poda się wodę, aby uniknąć zaplątania. Jedna osoba powinna celować w ogień, a druga odkręcać zawór. Dodatkowo, przed rozpoczęciem gaszenia wodą, należy odłączyć dopływ prądu do budynku, co wymaga znalezienia i wyłączenia przeciwpożarowego wyłącznika prądu.

Wyzwania projektowe

Spełnienie wszystkich wymagań dotyczących ciśnienia i wydajności, szczególnie na wyższych kondygnacjach (np. III, IV piętro i wyżej), bywa trudne, zwłaszcza w wysokich budynkach. Często wymaga to budowania oddzielnych sieci zasilających i dokonywania ich strefowania (np. kilka pompowni umieszczonych w różnych strefach budynku). Modernizacja źle zaprojektowanej instalacji jest niezwykle kosztowna.

Oznakowanie i przeglądy hydrantów

Oznakowanie przeciwpożarowe hydrantów wewnętrznych powinno spełniać wymagania normy PN-EN ISO 7010:2012. Należy jednak pamiętać, że tabliczki według poprzedniej normy - PN-92-N-01256-01 - nadal są ważne i mogą być stosowane.

Regularne przeglądy, badania wydajności oraz ciśnienia hydrantów wewnętrznych są kluczowe dla zapewnienia ich gotowości do działania. W przypadku stwierdzenia braku odpowiedniej wydajności konieczne jest podjęcie działań naprawczych i modernizacyjnych.

tags: #hydrant #wewn #dn52 #cisnienie