Hydranty wewnętrzne to urządzenia służące do poboru wody z sieci wodociągowej podczas akcji gaśniczej, stanowiące integralny i ważny element systemu ochrony przeciwpożarowej budynków. Ich obecność jest niezbędna w wielu obiektach, a choć ich użytkowanie jest rzadkie, są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa. Hydrant wewnętrzny to stałe urządzenie montowane na sieci wodociągowej, które ma na celu zapobieganie i gaszenie pożarów grupy A.
Hydranty Wewnętrzne Ogrzewane (HS): Ochrona przed Niskimi Temperaturami
W niektórych warunkach, szczególnie w miejscach narażonych na działanie niskich temperatur, konieczne jest zastosowanie specjalistycznych rozwiązań. Do takich należą hydranty wewnętrzne HS ocieplane i ogrzewane, wyposażone w automatyczny system przeciw zamarzaniu instalacji wodnej wewnątrz hydrantu. Hydranty te są przeznaczone do pracy w warunkach bezwietrznych, nawet przy temperaturach do -25°C.
Model HS jest ocieplony materiałem izolacyjnym o współczynniku przewodzenia ciepła 0.042 W/(m*K) oraz wyposażony w element grzejny 150W/230V z termostatem. Wraz ze spadkiem temperatury wnętrza, termostat automatycznie załącza ogrzewanie, tak aby temperatura wewnątrz hydrantu nie spadła poniżej +5°C. To rozwiązanie gwarantuje pełną sprawność urządzenia nawet w ekstremalnych warunkach zimowych.
Definicja i Klasyfikacja Hydrantów Wewnętrznych
Wiele osób określa hydranty wewnętrzne jako urządzenia gaśnicze półstałe lub nie zalicza ich do grupy stałych urządzeń gaśniczych (SUG). Wątpliwość, czy należą one do urządzeń gaśniczych stałych, czy też nie, wynika z Rozporządzenia MSWiA, w którym czytamy: „Stosowanie stałych urządzeń gaśniczych związanych na stałe z obiektem, zawierających zapas środka gaśniczego i uruchamianych samoczynnie we wczesnej fazie rozwoju pożaru, jest wymagane w [...]” [1]. Zgodnie z tą definicją, hydranty wewnętrzne nie są uruchamiane automatycznie, a więc nie wpisują się w zakres określony przez rozporządzenie.
Jednakże, hydranty wewnętrzne jako część instalacji wodociągowej przeciwpożarowej są według nomenklatury europejskiej stałymi urządzeniami gaśniczymi. Świadczy o tym fakt, że normy europejskie dotyczące hydrantów wewnętrznych opracowuje Komitet Techniczny CEN/TC 191 „Stałe urządzenia gaśnicze”, a same normy noszą tytuł „Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne”. Dodatkowo, zgodnie z normą PN-ISO 8421-4, omawiającą terminologię z zakresu ochrony przeciwpożarowej, „Stałe urządzenie gaśnicze - zamontowane na stałe urządzenia zawierające określoną ilość środka gaśniczego, połączone ze stałą dyszą (stałymi dyszami), przez którą środek gaśniczy jest podawany do gaszenia pożaru, uruchamiane ręcznie lub samoczynnie” [2]. Ten zapis jasno potwierdza, że hydrant wewnętrzny jest bez wątpienia stałym urządzeniem gaśniczym wodnym. Pojawiające się wątpliwości są jedynie niewłaściwą interpretacją zapisów rozporządzenia.
Zgodnie z normami przedmiotowymi, hydranty wewnętrzne możemy podzielić na:
- Hydranty wewnętrzne z wężem półsztywnym
- Hydranty wewnętrzne z wężem płasko składanym
Najpowszechniejsze typy hydrantów wewnętrznych to DN25, DN33 i DN52, gdzie numer oznacza średnicę węża w milimetrach.
Wymagania i Normy Dotyczące Hydrantów Wewnętrznych
Normy serii PN-EN 671 nie wymagają określonych wymiarów hydrantów, a jedynie stawiają wymagania dotyczące parametrów wytrzymałościowych, znakowania itp. Nie przewiduje się jednak możliwości stosowania hydrantów wewnętrznych HW 19 do celów przeciwpożarowych w obiektach.
Znakowanie i Certyfikacja
Wymagania dotyczące znakowania hydrantów wewnętrznych są określone w normach PN-EN 671-1 oraz PN-EN 671-2. Przede wszystkim szafka hydrantowa powinna być opatrzona znakiem Hydrant wewnętrzny (numer referencyjny F002 w ISO 7010). Dodatkowo, ponieważ hydranty wewnętrzne są objęte normą zharmonizowaną, wymagane jest dla nich znakowanie CE. Przykład poprawnego oznakowania przedstawia załącznik ZA.3 w normach PN-EN 671-1 i PN-EN 671-2.
Oznakowanie ppoż powinno spełniać wymagania normy PN-EN ISO 7010:2012. Warto jednak wiedzieć, że chociaż poprzednia norma - PN-92-N-01256-01 - została wycofana przez Komitet Techniczny PKN, nie ma obowiązku wymieniania znaków na nowe. Tabliczki według „starej normy” nie tracą ważności, nadal można je stosować. W miejscach, gdzie zamontowanie zwykłego znaku jest utrudnione lub tabliczka przytwierdzona do ściany byłaby słabo widoczna, warto stosować oznakowanie przestrzenne 3D.
Urządzenia Awaryjnego Otwarcia
Kolejnym elementem podlegającym sprawdzeniu podczas odbioru jest urządzenie otwierające hydrant. Zgodnie z pkt 4.7 normy PN-EN 671-1:2012 oraz pkt 4.6 normy PN-EN 671-2:2002, zamykane szafki hydrantu powinny zostać wyposażone w urządzenia do awaryjnego otwierania. Mogą one być zabezpieczone jedynie kruchym, przezroczystym materiałem. Jeśli od czoła znajduje się krucha szybka, należy zastosować materiał takiego rodzaju, aby po jej rozbiciu nie pozostawały postrzępione bądź ostre krawędzie, które mogłyby spowodować zranienie przy uruchamianiu urządzenia awaryjnego.
Wymagania Dotyczące Wydajności
Wymagania dotyczące wydajności hydrantów wewnętrznych są ściśle określone przepisami:
- Hydranty DN25: Muszą posiadać Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych i być oznaczone znakiem CE. Minimalna wydajność poboru wody wynosi 60 l/min, zaś ciśnienie dynamiczne na zaworze powinno zapewnić podaną wydajność, być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie większe niż 1,2 MPa.
- Hydranty DN33: Muszą posiadać Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych i być oznaczone znakiem CE. Minimalna wydajność poboru wody wynosi 90 l/min, zaś ciśnienie dynamiczne na zaworze powinno zapewnić podaną wydajność, być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie większe niż 0,7 MPa. Hydranty DN33 są często stosowane w garażach, a także w niektórych pomieszczeniach przemysłowo-magazynowych.
- Hydranty DN52: Muszą posiadać Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych i być oznaczone znakiem CE. Minimalna wydajność poboru wody wynosi 150 l/min, zaś ciśnienie dynamiczne na zaworze powinno zapewnić podaną wydajność, być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie powinno przekraczać 0,7 MPa. Minimalna wydajność poboru wody dla zaworu 52 wynosi 150 l/min, zaś ciśnienie dynamiczne na zaworze, położonym najniekorzystniej ze względu na wysokość i opory hydrauliczne, powinno zapewnić podaną wydajność, być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie powinno przekraczać 0,7 MPa. Hydranty DN52 są zazwyczaj używane do ochrony obiektów przemysłowo-magazynowych, a ich wymóg stosowania wynika z gęstości obciążenia ogniowego w strefie pożarowej i powierzchni tej strefy.
Ciśnienie na zaworze odcinającym hydrantu wewnętrznego oraz na zaworze 52 powinno zapewniać minimalną wydajność i nie powinno być mniejsze niż 0,2 MPa.
Montaż i Lokalizacja
Wybór odpowiedniego hydrantu wewnętrznego zależy od wielu czynników, w tym od typu i rozmiaru budynku, rodzaju zagrożenia pożarowego oraz obowiązujących przepisów. Montaż hydrantu wewnętrznego powinien zawsze być wykonywany przez doświadczonego specjalistę, najlepiej pracownika firm specjalizujących się w systemach ochrony przeciwpożarowej.
Wysokość montażu hydrantu wewnętrznego jest kluczowym aspektem jego prawidłowej instalacji. Zgodnie z przepisami, hydranty wewnętrzne powinny być zainstalowane w taki sposób, żeby ich najwyżej położone elementy sterujące nie były wyżej niż 1,5 m nad podłogą. Zawory odcinające hydrantów wewnętrznych oraz zawory 52 muszą być umieszczone na wysokości 1,35±0,1 m.
Hydranty wewnętrzne powinny być umiejscowione w taki sposób, by zasięgiem obejmowały całą powierzchnię budynku. Oznacza to, że podczas akcji gaśniczej nie powinno być problemu z doprowadzeniem węża w miejsce pożaru i dosięgnięcie ognia strumieniem wody. Hydranty powinny być zlokalizowane w pobliżu potencjalnych źródeł pożaru, takich jak miejsca, w których przechowywane są materiały łatwopalne.
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r., wymagane są w strefach pożarowych, stanowiących odrębne strefy pożarowe, zwłaszcza w kategoriach:
- ZL I: zawierające pomieszczenia przeznaczone do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób niebędących ich stałymi użytkownikami, a nieprzeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się.
- ZL II: przeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się.
Przeglądy i Konserwacja
Według polskich przepisów, przegląd techniczny hydrantów wewnętrznych powinien być przeprowadzany co najmniej raz na 12 miesięcy. Podczas przeglądu, specjalista ocenia stan hydrantu, sprawdza czy wąż jest prawidłowo zwojony, czy zawory działają poprawnie, a także czy ciśnienie wody jest odpowiednie. Po zainstalowaniu hydrantu, ważne jest również regularne sprawdzanie jego stanu i funkcjonalności. Pamiętaj, że przeglądy i konserwacja hydrantów to nie tylko wymóg prawny, ale przede wszystkim ważny element zapewnienia bezpieczeństwa.
Użycie Hydrantów Wewnętrznych
W sytuacji pożaru, hydrant wewnętrzny może być używany przez każdą osobę znajdującą się w budynku, pod warunkiem, że jest w stanie bezpiecznie obsługiwać urządzenie. Nie jest konieczne, aby użytkownik hydrantu wewnętrznego posiadał specjalistyczne szkolenie z zakresu ochrony przeciwpożarowej, ale warto zauważyć, że pewne podstawowe umiejętności mogą znacznie poprawić efektywność i bezpieczeństwo jego działania. Szkolenia przeciwpożarowe często obejmują instrukcje obsługi hydrantów i mogą okazać się przydatne dla pracowników firm, w których istnieje wysokie ryzyko pożaru.
Podstawa Prawna
Użycie i montaż hydrantów wewnętrznych są ściśle regulowane przez przepisy prawne. Kluczowe regulacje to:
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.
- Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
- Rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 13 czerwca 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym.
tags: #hydrant #wewnatrz #ogrzewania