Hydranty wewnętrzne to urządzenia służące do poboru wody z sieci wodociągowej podczas akcji gaśniczej. Stanowią ważny element ochrony przeciwpożarowej budynków, umożliwiając dogodne gaszenie ewentualnego pożaru (z większych niż gaśnice odległości), a w szczególności przydatne są do gaszenia pożarów w zarodku oraz do dogaszania pogorzelisk.
Czym jest Hydrant Wewnętrzny? Definicja i Podział
Żebyśmy mogli zgłębić wiedzę dotyczącą hydrantów wewnętrznych, w pierwszej kolejności musimy zapoznać się z definicją tych urządzeń przeciwpożarowych. W tym celu najlepiej jest zajrzeć do Polskich Norm, czyli dokumentów, które precyzyjnie określają charakterystyczne cechy wyrobów, procesów lub usług. Możemy tam znaleźć opis dwóch rodzajów hydrantów wewnętrznych: 1) z wężem półsztywnym oraz 2) z wężem płasko składanym.
Hydranty z wężem półsztywnym (HW) - typ "nawijany"
Definicja hydrantów wewnętrznych z wężem półsztywnym zawarta w normie PN-EN 671-1 mówi, że hydrant wewnętrzny jest to urządzenie służące do zwalczania pożaru, które składa się przede wszystkim ze zwijadła zasilanego centralnie wodą, automatycznego lub ręcznego zaworu odcinającego, węża półsztywnego, prądownicy zamykanej i, jeśli to konieczne, z prowadnicy węża. Na ten element (bęben hydrantowy/zwijadło) nawinięty jest wąż, a zwijadło wychyla się na 180 stopni.
Hydranty z wężem płasko składanym
Opis hydrantów wewnętrznych z wężem płasko składanym, zawarty w normie PN-EN 671-2, jest bardzo podobny - różnicę w charakterystyce tego urządzenia stanowi rodzaj węża (płasko składany) oraz występowanie w tym urządzeniu jedynie ręcznego zaworu odcinającego.
Główny podział hydrantów wewnętrznych wynika zatem z rodzaju węża, który wchodzi w skład ich budowy. Może być to wąż półsztywny lub wąż płasko składany. Charakterystykę obydwu rodzajów węży występujących w hydrantach wewnętrznych możemy znaleźć w normie PN-EN 671-1 oraz PN-EN 671-2.
Hydranty Wewnętrzne a Stałe Urządzenia Gaśnicze (SUG)
Wiele osób określa hydranty wewnętrzne jako urządzenia gaśnicze półstałe lub po prostu nie zalicza ich do grupy stałych urządzeń gaśniczych (SUG). Wątpliwość, czy należą one do urządzeń gaśniczych stałych, czy też nie, wynika z Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r., w którym czytamy: „Stosowanie stałych urządzeń gaśniczych związanych na stałe z obiektem, zawierających zapas środka gaśniczego i uruchamianych samoczynnie we wczesnej fazie rozwoju pożaru, jest wymagane w [...]” [1]. Hydranty wewnętrzne nie są uruchamiane automatycznie, a więc nie wpisują się w zakres określony przez rozporządzenie.
Jednakże, hydrant wewnętrzny jest bez wątpienia stałym urządzeniem gaśniczym wodnym. Wynika to z zapisów norm przedmiotowych, które zostały przytoczone w artykule. Pojawiające się wątpliwości są jedynie niewłaściwą interpretacją zapisów rozporządzenia. Wynikają też z przeświadczenia, że przytoczony zapis rozporządzenia to nic innego, jak definicja stałego urządzenia gaśniczego, w którą bez wątpienia nie wpisują się hydranty wewnętrzne.
Hydranty wewnętrzne jako część instalacji wodociągowej przeciwpożarowej są według nomenklatury europejskiej stałymi urządzeniami gaśniczymi. Świadczy o tym np. fakt, że normy europejskie dotyczące hydrantów wewnętrznych opracowuje Komitet Techniczny CEN/TC 191 Stałe urządzenia gaśnicze. Normy te noszą tytuł „Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne”. Zgodnie z normą PN-ISO 8421-4, omawiającą terminologię z zakresu ochrony przeciwpożarowej: „Stałe urządzenie gaśnicze - zamontowane na stałe urządzenia zawierające określoną ilość środka gaśniczego, połączone ze stałą dyszą (stałymi dyszami), przez którą środek gaśniczy jest podawany do gaszenia pożaru, uruchamiane ręcznie lub samoczynnie” [2].
Rodzaje Hydrantów Wewnętrznych i Ich Zastosowanie
Hydranty wewnętrzne, zgodnie z normami przedmiotowymi, możemy podzielić na hydranty wewnętrzne z wężem półsztywnym i hydranty wewnętrzne z wężem płasko składanym [3].
Hydranty z wężem półsztywnym (HW25, HW33)
- Hydranty wewnętrzne DN25 stosuje się w budynkach użyteczności publicznej (np. sklep, szkoły, banki) oraz w budynkach zamieszkania zbiorowego (np. hotele, internaty). Stosowane są w strefach pożarowych, które zakwalifikowane są do kategorii zagrożenia ludzi (ZL).
- Mówiąc o hydrantach wewnętrznych DN33, warto mieć świadomość, że przeznaczone są one do obiektów garażowych. Urządzenia te ze względu na brak węża stosowane są w nawodnionych pionach zasilanych przez sieć wodociągów oraz wozy strażackie.
Należy podkreślić, że Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. nie przewiduje możliwości stosowania hydrantów wewnętrznych HW 19, a więc nie należy ich stosować do celów przeciwpożarowych.
Hydranty z wężem płasko składanym (HW52)
- W przypadku hydrantów 52 długość węża nie powinna przekraczać 20 m, co zostało opisane w normie PN-EN 671-2 „Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne. Część 2: Hydranty wewnętrzne z wężem płasko składanym”.
Wymagania Montażowe i Użytkowe
Zasięg, Ciśnienie i Wysokość Montażu
Kolejnymi istotnymi aspektami w przypadku hydrantów wewnętrznych są zasady montażu tychże urządzeń. Instalując je, należy mieć na uwadze to, by ich zasięg obejmował całą powierzchnię obiektu (uwzględniając długość węża oraz zasięg strumienia wody). Podczas akcji gaśniczej nie powinno być problemu z doprowadzeniem węża w miejsce pożaru i dosięgnięcie ognia strumieniem wody.
Ciśnienie na zaworze odcinającym hydrantu wewnętrznego oraz na zaworze 52 powinno zapewniać minimalną wydajność i nie powinno być mniejsze niż 0,2 MPa. Zawory odcinające hydrantów muszą znajdować się na wysokości 1,35 +/- 0,1 m od podłogi.
Konstrukcja i Elementy Składowe
Normy serii PN-EN 671 nie wymagają określonych wymiarów hydrantów, a jedynie stawiają wymagania dotyczące parametrów wytrzymałościowych, znakowania itp.
- Szafka hydrantowa: Najczęściej występują szafki w kolorze czerwonym lub białym, należy jednak pamiętać, że ten element może być wykonany w dowolnych odcieniach. Konieczne jest jednak oznakowanie zgodne z Polską Normą. Na rynku dostępne są różne wykonania szafek z miejscem na gaśnice, z drzwiami w ściance bocznej i dekoracyjne. Hydrant wewnętrzny może być podtynkowy (wnękowy) lub natynkowy (zawieszany).
- Bęben hydrantowy/zwijadło: Na ten element nawinięty jest wąż, zwijadło wychyla się na 180 st.
- Urządzenie otwierające hydrant: Zgodnie z pkt 4.7 normy PN-EN 671-1:2012 oraz pkt 4.6 normy PN-EN 671-2:2012 zamykane szafki hydrantu powinny zostać wyposażone w urządzenia do awaryjnego otwierania. Mogą one być zabezpieczone jedynie kruchym, przezroczystym materiałem. Jeśli od czoła znajduje się krucha szybka, należy zastosować materiał takiego rodzaju, aby po jej rozbiciu nie pozostawały postrzępione bądź ostre krawędzie, które mogłyby spowodować zranienie przy uruchamianiu urządzenia awaryjnego.
Oznakowanie Hydrantów Wewnętrznych
Oznakowanie ppoż. powinno spełniać wymagania normy PN-EN ISO 7010:2012. Wymagania dotyczące znakowania hydrantów wewnętrznych są określone w normach PN-EN 671-1 oraz PN-EN 671-2. Przede wszystkim szafka hydrantowa powinna być opatrzona znakiem Hydrant wewnętrzny (numer referencyjny F002 w ISO 7010).
Dodatkowo, ponieważ hydranty wewnętrzne są objęte normą zharmonizowaną, wymagane jest dla nich znakowanie CE. Przykład poprawnego oznakowania przedstawia załącznik ZA.3 w normach PN-EN 671-1 i PN-EN 671-2.
Warto jednak wiedzieć, że chociaż poprzednia norma - PN-92-N-01256-01 - została wycofana przez Komitet Techniczny PKN, nie ma obowiązku wymieniania znaków na nowe. Tabliczki według „starej normy” nie tracą ważności, nadal można je stosować i są dostępne w sklepach. W miejscach, gdzie zamontowanie zwykłego znaku jest utrudnione lub tabliczka przytwierdzona do ściany byłaby słabo widoczna, warto stosować oznakowanie przestrzenne 3D.
Przeglądy i Konserwacja
Hydranty wewnętrzne są według definicji urządzeniami przeciwpożarowymi. Urządzenia te należy poddawać przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym, zgodnie z zasadami określonymi w Polskich Normach, w odnośnej dokumentacji techniczno-ruchowej oraz w instrukcjach obsługi. Czynności te należy przeprowadzać w okresach zgodnych z instrukcją Producenta, nie rzadziej jednak niż raz w roku. Mogą być przeprowadzane przez osobę kompetentną.
Odbiór Instalacji Hydrantowych
Należy zauważyć, że właściwie przygotowane i przeprowadzone odbiory stałego urządzenia gaśniczego są gwarantem zastosowania komponentów o określonych właściwościach, które wynikają z projektu instalacji. W artykule zostały nakreślone ogólne zasady odbioru instalacji hydrantowych, które powinny być podstawą stworzenia harmonogramu odbiorów.
Warto podkreślić, że nie każdy hydrant wewnętrzny noszący oznakowanie CE zgodnie z normami przedmiotowymi PN-EN 671-1:2012 oraz PN-EN 671-2:2012 może zostać zastosowany w obiekcie jako stałe urządzenie gaśnicze. Wynika to z zapisów wspomnianego rozporządzenia, które dopuszcza do stosowania wyłącznie hydranty określonej wielkości.
tags: #hydrant #wewnetrzny #nawijany #na