Hydranty wewnętrzne: budowa, zastosowanie i przepisy

Hydranty wewnętrzne i zewnętrzne odgrywają kluczową rolę w systemach przeciwpożarowych, umożliwiając szybką reakcję w przypadku wystąpienia pożaru. Są to urządzenia służące do zapewnienia dostępu do wody w celach gaśniczych.

Rodzaje hydrantów

Hydranty można podzielić na dwa główne typy ze względu na ich lokalizację i przeznaczenie:

Hydranty wewnętrzne

Są one zlokalizowane wewnątrz budynków, najczęściej w korytarzach, blisko klatek schodowych lub w innych miejscach wskazanych przez przepisy. Ich głównym zadaniem jest zapewnienie szybkiego dostępu do wody w przypadku pożaru wewnętrznego obiektu.

Hydranty zewnętrzne

Znajdują się na terenach należących do danego budynku, w pobliżu głównych dróg. Mogą mieć formę naziemną lub podziemną. Ich konstrukcje są zazwyczaj solidniejsze, przystosowane do działania w trudnych warunkach atmosferycznych, a obudowy często wykonane są z metalu z powłokami antykorozyjnymi.

Budowa hydrantu wewnętrznego

Hydrant wewnętrzny to urządzenie umieszczone na wewnętrznej sieci wodociągowej, służące do poboru wody w celu gaszenia pożarów. Jego podstawowe elementy to:

• Zawór odcinający: Może być ręczny lub automatyczny, służy do otwierania i zamykania dopływu wody do węża. Najczęściej spotykane są zawory dźwigniowe (wymagające przesunięcia dźwigni o 90°) lub grzybkowe (wymagające wykonania 3,5 obrotu pokrętłem).
• Wąż hydrantowy: W zależności od typu hydrantu, może być płaskoskładany lub półsztywny.
• Prądownica: Znajduje się na końcu węża i służy do ukierunkowania strumienia wody. Powinna umożliwiać ustawienia: zamknięte, prąd wody rozproszony oraz prąd wody zwarty. Wyróżnia się prądownice uruchamiane obrotowo, dźwigniowo i spustowo.
• Bęben hydrantowy (zwijadło): Na nim nawinięty jest wąż. Może być stały (obracający się w jednej płaszczyźnie z prowadnicą węża) lub wychylny (obracający się w więcej niż jednej płaszczyźnie). Zwijadło jest zazwyczaj koloru czerwonego.
• Szafka hydrantowa: Chroni hydrant przed uszkodzeniem i nieuzasadnionym użyciem. Powinna posiadać urządzenie otwierające/zamykające oraz drzwi otwierające się pod kątem minimum 170°. Szafki zamykane na klucz powinny mieć mechanizm awaryjnego otwierania (np. kruche szkło z kluczem w środku). Wymagane jest, aby wewnętrzne elementy lub bęben nie miały średnicy mniejszej niż 200 mm dla węży 19 mm i 25 mm, oraz mniejszej niż 280 mm dla węża 33 mm.

Typy hydrantów wewnętrznych

Hydranty wewnętrzne dzielą się głównie ze względu na średnicę wewnętrzną węża:

• DN 25: Stosowane w budynkach użyteczności publicznej (np. sklepy, banki, szkoły) oraz w budynkach zamieszkania zbiorowego (np. hotele, internaty). Węże typu DN 25 są półsztywne, co oznacza, że zachowują swój okrągły kształt nawet po opróżnieniu z wody, ułatwiając rozwinięcie i użycie.
• DN 33: Wykorzystywane głównie w garażach. Podobnie jak DN 25, wyposażone są w węże półsztywne.
• DN 52: Stosowane w budynkach produkcyjnych i magazynowych. Często wyposażone są w węże płasko składane, które w stanie pustym całkowicie zamykają swój przekrój. Obsługa takiego węża jest bardziej kłopotliwa i zazwyczaj wymaga dwóch osób.

Warto zaznaczyć, że zawory hydrantowe DN 52 często są montowane z myślą o szybszym działaniu strażaków, a niekoniecznie dla obsługi przez przeciętnych użytkowników budynku.

Zastosowanie i rozmieszczenie hydrantów wewnętrznych

Hydranty wewnętrzne są przeznaczone do gaszenia pożarów w zarodku (grupa pożarów typu A - materiały stałe) oraz do dogaszania pogorzelisk. Ich rozmieszczenie w budynku jest ściśle określone przepisami, aby zapewnić skuteczne pokrycie całej powierzchni:

• Powinny znajdować się przy drogach komunikacji ogólnej, w szczególności przy wejściach do budynku, na korytarzach, w przejściach i przy wyjściach ewakuacyjnych.
• Każdy hydrant powinien swoim zasięgiem (długość węża plus zasięg strumienia wody, zazwyczaj 30 m węża + 3 m strumienia) obejmować całą powierzchnię kondygnacji i pomieszczeń.
• Muszą być umieszczone na każdej kondygnacji budynku.
• Ważne jest zapewnienie odpowiedniej przestrzeni przed hydrantem, umożliwiającej swobodne rozwinięcie węża.

Przepisy prawne i wymagania techniczne

Instalacja i eksploatacja hydrantów wewnętrznych podlega przepisom prawa, w tym Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

Wymagania dotyczące stosowania hydrantów

• Budynki użyteczności publicznej (kategorie zagrożenia ludzi ZL I, ZL II, ZL V): Hydranty są wymagane, gdy strefa pożarowa przekracza 200 m², niezależnie od wysokości budynku.
• Budynki kategorii ZL III: Wymagane, gdy budynek jest średniowysoki, a powierzchnia strefy pożarowej przekracza 200 m².
• Garaże: Hydranty DN 33 są obowiązkowe w garażach zamkniętych jednokondygnacyjnych przeznaczonych dla więcej niż 10 stanowisk postojowych.
• Budynki przemysłowo-magazynowe (PM): Wymagania zależą od gęstości obciążenia ogniowego (powyżej 500 lub 1000 MJ/m²) oraz powierzchni strefy pożarowej (powyżej 100 lub 200 m²).

Parametry techniczne

• Ciśnienie wody: Dla zaworów hydrantów DN 25 dopuszczalny zakres ciśnienia wynosi od 0,2 do 1,2 MPa (2-12 bar). Dla hydrantów DN 33 i DN 52 górna granica ciśnienia wynosi 0,7 MPa (7 bar).
• Wydajność: Hydrant DN 52, przy odpowiednim ciśnieniu, podaje niemal trzykrotnie więcej wody niż DN 25 i dwukrotnie więcej niż DN 33.

Konserwacja i przeglądy

Zarówno hydranty wewnętrzne, jak i zewnętrzne wymagają regularnych przeglądów i konserwacji, aby zapewnić ich pełną sprawność w sytuacji zagrożenia. Właściciele obiektów są odpowiedzialni za organizację kontroli stanu technicznego instalacji. Każdy przegląd powinien być szczegółowo udokumentowany. Inspekcje pozwalają na wczesne wykrycie ewentualnych usterek, które mogłyby obniżyć efektywność systemu.

Konserwacja hydrantów zewnętrznych obejmuje sprawdzanie szczelności obudowy, zabezpieczenia przed korozją oraz kontrolę elementów elastycznych. W przypadku hydrantów wewnętrznych, szczególną uwagę zwraca się na stan węży, prądownic i mechanizmów otwierających.

Użycie hydrantu w praktyce

Użycie hydrantu wewnętrznego, choć teoretycznie proste, w praktyce bywa skomplikowane i często wymaga zaangażowania co najmniej dwóch osób:

• Jedna osoba obsługuje prądownicę, kierując strumień wody na źródło ognia.
• Druga osoba otwiera zawór hydrantowy.
• W przypadku hydrantów DN 52 z wężem płasko składanym, konieczne jest całkowite rozwinięcie węża przed podaniem wody, aby uniknąć jego zapętlenia.
• Kluczowe jest również odłączenie dopływu prądu do budynku przed rozpoczęciem akcji gaśniczej wodą, co może wymagać zaangażowania trzeciej osoby do znalezienia i wyłączenia przeciwpożarowego wyłącznika prądu.

Z powyższych względów, choć hydranty wewnętrzne są obowiązkowym elementem systemów bezpieczeństwa, ich użycie w pierwszej fazie pożaru jest stosunkowo rzadkie; często szybsze i bezpieczniejsze okazuje się użycie gaśnicy.

tags: #hydrant #wewnetrzny #obrazek