Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) odgrywają kluczową rolę w systemie bezpieczeństwa i życiu lokalnych społeczności w Polsce. Ich historia często sięga daleko w przeszłość, świadcząc o głębokich korzeniach i niezłomnej służbie. Przykładem takiej jednostki jest OSP Stoczek, która obchodziła niedawno stulecie swojej działalności, a także inne, długoletnie jednostki OSP, których historia liczy ponad sto lat.
Stuletnia Tradycja OSP Stoczek
Założenie i Początki
OSP w Stoczku powstała w latach 1921-22. Jej założycielem był Roman Roch, kierownik szkoły w tej miejscowości. Z dokumentów wynika, że od początku byli jednostką zorganizowaną i umundurowaną. Kolejnym komendantem od 1924 roku do 1938 roku był również kierownik szkoły - Wiktor Pękalski. Przed wojną jednostka liczyła około 30 druhów, aktywnie działających na rzecz lokalnej społeczności.
Działalność Przedwojenna i Okres Wojenny
Jednostka już wówczas była dobrze zorganizowana, umundurowana, a jej członkowie młodzi i zaangażowani w pracę dla lokalnej społeczności. Nie tylko gasili pożary, ale wykonywali wiele działań na rzecz wsi: sadzenie drzewek, remont dróg czy pomoc w wypadku klęsk żywiołowych. W okresie międzywojennym pojawiła się idea budowy remizy strażackiej, już wówczas poczyniono pierwsze przygotowania do tej inwestycji. Dynamiczny rozwój jednostki zahamował wybuch wojny. W 1939 roku decyzją władz niemieckich działalność OSP w Stoczku została zawieszona.
Powojenne Odrodzenie i Rozwój
Jednostka wznowiła działalność w latach czterdziestych. W 1947 roku odbyło się pierwsze po wojnie zebranie OSP Stoczek. Wznowienie działalności połączono z powrotem do idei budowy remizy, która się ziściła. Po wojnie OSP w Stoczku odnowiła działalność i funkcjonuje do dziś. Ochotnicza straż stała się integralną częścią lokalnej społeczności. W ostatnich latach w pracy strażaków ochotników z OSP Stoczek wiele się zmieniło. Od 2014 roku jednostka jest wciąż doposażana w niezbędny strażakom sprzęt. W 2014 roku otrzymała wóz bojowy marki Star 244. Od 2018 roku przy OSP Stoczek została stworzona jednostka operacyjno-techniczna. W 2021 roku do użytku oddano w Stoczku świetlicę wiejską, która służy nie tylko mieszkańcom, ale i OSP Stoczek. Budynek stanął w miejscu starej remizy, którą druhowie ze Stoczka budowali po wojnie.
Obchody Jubileuszu i Podziękowania
Obchody jubileuszu OSP Stoczek zorganizowano 1 maja. Była to okazja do wręczenia druhom tej jednostki odznaczeń, medali i nagród za szczególne bohaterstwo. Podczas jubileuszu podziękowania za działalność jednostki odbierał obecny prezes jej zarządu Ryszard Baryła i komendant OSP Stoczek - Zbigniew Komar. Wśród gości obecnych na uroczystości znaleźli się: wicewojewoda lubelski Robert Gmitruczuk, starosta radzyński Szczepan Niebrzegowski, prezes zarządu powiatowego OSP Ireneusz Demianiuk, wójt gminy Czemierniki Arkadiusz Filipek oraz poseł PiS - Marcin Duszek.
Szczepan Niebrzegowski, starosta radzyński, mówił podczas święta OSP w Stoczku: „Chciałbym podziękować za te sto lat. Ja wiem, że większość tych druhów, którym te podziękowania się należą, już nie żyje. To są wasi dziadowie, pradziadowie. Jesteście kontynuatorami ich tradycji i działań. Chrońcie honoru tej jednostki, kontynuujcie wszystko, co najpiękniejsze. Macie teraz lepsze warunki do działania. Nie tak dawno byliśmy z wojewodą na otwarciu tego budynku OSP, co daje dowód na to, że ta jednostka się rozwija. Jesteśmy dumni z naszych straży. Jest to coś pięknego, że w powiecie radzyńskim kilkanaście zastępów ma ponad sto lat. Chciałbym życzyć, aby kolejne lata były dla was jak najlepsze.”
Wicewojewoda lubelski Robert Gmitruczuk dodał: „Życzę wam zdrowia, szczęścia i pomyślności; byście tyle razy bezpiecznie wracali do swoich domów i rodzin, ile razy wyruszacie, ratując mienie i ludzi. Pamiętajcie, że to duma i zaszczyt być członkiem Ochotniczej Straży Pożarnej. To wy jesteście podstawą i fundamentem każdej lokalnej społeczności.”
Pielgrzymki i Duch Wspólnoty Strażackiej
Tradycja Pielgrzymowania w Powiecie Bialskim
W powiecie bialskim istnieje tradycja pielgrzymowania do trzech sanktuariów znajdujących się na jego terenie. Pielgrzymowali tam przede wszystkim druhowie Ochotniczych Straży Pożarnych z powiatu bialskiego, a także delegacja strażaków z Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Białej Podlaskiej. W jednym z lat strażacy spotkali się w Leśnej Podlaskiej, a w kolejnych latach pielgrzymki odbędą się do Pratulina i Kodnia.
Duchowe i Wspólnotowe Aspekty Służby
Dla strażaków spotkanie w Leśnej Podlaskiej miało wymiar nie tylko religijny, ale także wspólnotowy. Był to czas modlitwy o potrzebne łaski, pomyślność i bezpieczeństwo w codziennej służbie. Towarzyszy temu strażacka dewiza obecna na sztandarach Ochotniczych Straży Pożarnych: „Bogu na chwałę, ludziom na ratunek” lub „Bogu na chwałę, ludziom na pożytek”, w zależności od wersji umieszczonej na sztandarze, jak wskazał mł. kpt. Marek Waszczuk, oficer prasowy komendanta miejskiego PSP w Białej Podlaskiej.
Strażacy modlili się przede wszystkim o pomyślność podczas akcji ratowniczo-gaśniczych, bezpieczne powroty z każdego wyjazdu oraz spokojną służbę. Najtrafniejszym życzeniem pozostaje strażacka zasada: „Ile wyjazdów, tyle powrotów”, jak mówi mł. kpt. Marek Waszczuk. Paweł Kazimierski, wójt gminy Leśna Podlaska i prezes Zarządu Gminnego Ochotniczych Straży Pożarnych w Leśnej Podlaskiej, podkreślił, że strażacka pielgrzymka to bardzo ważne i coroczne wydarzenie dla strażaków powiatu bialskiego.
Rola i Rozwój Ochotniczych Straży Pożarnych
Twardzi i Niezłomni Bohaterowie
Strażacy to ludzie twardzi i niezłomni, podobnie jak wizerunek Matki Bożej Leśniańskiej wykuty w kamieniu. To właśnie ta symbolika ma podkreślać ich siłę, odwagę i gotowość do niesienia pomocy bez względu na zagrożenie - mówi wójt Paweł Kazimierski. Strażacy z gminy Leśna Podlaska są dobrze przygotowani do swojej służby. To zarówno twardzi mężczyźni, jak i twarde kobiety, druhowie i druhny są gotowi nieść pomoc wszystkim potrzebującym - zauważa wójt.
Ewolucja Zakresu Działań OSP
Zakres działań strażaków jest dziś znacznie szerszy niż jeszcze kilkanaście lat temu. Dawniej kojarzeni byli głównie z pożarami, dziś uczestniczą praktycznie w każdej akcji ratowniczej - od wypadków drogowych, przez zagrożenia miejscowe, po różnego rodzaju sytuacje kryzysowe. Coraz częściej angażują się także w działania niestandardowe, czego przykładem była ich aktywność podczas akcji związanej z ptasią grypą, kiedy usuwali padłe ptaki ze zbiorników wodnych - przekazał starosta Mariusz Filipiuk. Wójt Paweł Kazimierski zauważa, że wyjazdów na akcje w gminie Leśna Podlaska nie ma zbyt wiele, częściej druhowie jeżdżą na szkolenia. Charakter interwencji zmienia się sezonowo - zimą dominują zgłoszenia związane z czadem, sadzą i pożarami sadzy w kominach, natomiast wiosną nadal problemem pozostaje wypalanie traw.
Zawód: STRAŻAK - etiuda dokumentalna. Praca strażaków z JRG Choszczno
Wsparcie i Inwestycje
Zamiast mówić o marzeniach, strażacy z Leśnej Podlaskiej stawiają na konkretne działania. Systematycznie planują i realizują kolejne inwestycje - kupują nowy sprzęt, rozbudowują świetlicę oraz rozwijają Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze (MDP). Duży nacisk kładą na działalność MDP, organizując skuteczne działania szkoleniowe i rozwijając zaplecze dla młodych druhów. Mariusz Filipiuk, starosta bialski i prezes Zarządu Oddziału Powiatowego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej w Białej Podlaskiej, wskazuje, że strażacy są ogromną dumą powiatu bialskiego. Siła powiatu opiera się na strażach pożarnych, a na jego terenie działa aż 157 jednostek OSP.
Strażacy są obecni praktycznie przy każdym większym zdarzeniu, a mieszkańcy mogą liczyć na ich pomoc w każdej sytuacji. Pielgrzymka jest szczególną okazją, by podziękować im za codzienny trud, zaangażowanie i gotowość do niesienia pomocy potrzebującym. Pielgrzymka stanowiła okazję do złożenia życzeń wszystkim druhom oraz wyrażenia wdzięczności za ich codzienną służbę.
Długoletnie Jednostki OSP
W powiecie radzyńskim, jak wspomniał starosta Szczepan Niebrzegowski, kilkanaście zastępów ma ponad sto lat. Jednym z takich przykładów jest tablica w OSP Ostrzeszów z datami 1904-1964, która znajduje się tam do dziś i świadczy o długiej historii jednostki. Te długie lata służby są dowodem na niezmienną wartość i potrzebę istnienia Ochotniczych Straży Pożarnych.