Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) od lat podejmują skoordynowane działania ratujące ludzi i przyrodę. W obliczu gwałtownego przyspieszenia negatywnych zmian klimatycznych i w obszarze środowiska naturalnego, skutkujących zniszczeniami w dużej skali, konieczna jest intensyfikacja prac studyjnych, monitoringu i praktycznych rekomendacji w obszarze działalności Związku OSP i zrzeszonych w nim jednostek. Działania OSP, często realizowane we współpracy z Wojewódzkimi Funduszami Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW), stają się kluczowe dla ochrony środowiska i promowania zrównoważonego rozwoju.
Rola Ochotniczych Straży Pożarnych w ochronie środowiska
Widoczne jest gwałtowne przyspieszenie negatywnych zmian klimatycznych i w obszarze środowiska naturalnego, skutkujących zniszczeniami w dużej skali, takimi jak pożary lasów, huragany, susze i powodzie, oraz zagrożeniami dla zdrowia i życia ludności. Źródłem tych zmian o katastrofalnym charakterze jest w dużej mierze działalność człowieka. Te możliwości należy rozwijać.
"OSP na straży środowiska" - Ogólnopolski Projekt Recyklingowy
Projekt „OSP na straży środowiska” został zainaugurowany w styczniu ubiegłego roku. Działania na rzecz planety zaczynają się lokalnie, a projekt wspiera selektywną zbiórkę zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego w mniejszych miejscowościach i na wsiach. Stanowi on rozwinięcie projektu "Elektryczne Śmieci", dedykowanego miastom powyżej czterdziestu tysięcy mieszkańców.
Idea i cele projektu
Dla lokalnych społeczności to szansa na bezpłatne pozbycie się zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, natomiast dla jednostek OSP - możliwość pozyskania dodatkowych środków finansowych. Każda oddana do recyklingu lodówka czy suszarka oznacza mniejsze zanieczyszczenie środowiska i możliwość odzyskania cennych surowców, takich jak aluminium, metale, szkło czy tworzywa sztuczne. W ciągu półtora roku druhowie z całego kraju przekazali do recyklingu tysiące ton elektrycznych śmieci i tekstyliów, otrzymując w zamian ponad 2 900 000 złotych.
Konkretne osiągnięcia i beneficjenci
Ponad 90 ton zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego zebrali strażacy ochotnicy z Lubiewa w województwie kujawsko-pomorskim, obejmując tym samym prowadzenie w ogólnopolskim projekcie „OSP na straży środowiska”. Jednostce udało się zebrać ponad 90 tysięcy kilogramów elektrycznych śmieci i tekstyliów. W czołówce znaleźli się także druhowie z Gołuchowic z wynikiem 88 560 kg oraz OSP Wąbrzeźno - 70 440 kg. Udział w akcji bierze ponad tysiąc jednostek z całego kraju. Pozyskane dzięki zbiórkom pieniądze jednostki mogą przeznaczyć m.in. na doposażanie remiz lub wsparcie Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych.
Prowadzone w ramach projektu zbiórki obejmują zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz tekstylia. Przekazywać strażakom można zarówno duży sprzęt RTV-AGD, czyli lodówki, pralki, suszarki czy zmywarki, jak i mniejszy, czyli smartfony, laptopy, suszarki albo żelazka. Ochotnicy przyjmują również czyste i suche ubrania, pościel, firanki, obuwie czy zabawki dla dzieci.
Edukacja ekologiczna i kreatywne wykorzystanie odpadów
Przy okazji organizowanych przez OSP zbiórek realizowana jest także szeroko pojęta edukacja ekologiczna. Mieszkańcy nie tylko zyskują wiedzę, jak odpowiednio postępować z elektrycznymi śmieciami, ale mogą też zobaczyć praktyczny wymiar recyklingu. Podczas strażackich pikników czy turniejów prezentowane są m.in. szachy wykonane z elementów z recyklingu, ule zbudowane z bębnów od pralek automatycznych czy biżuteria w nurcie tras art.
Projekt „OSP na straży środowiska” realizowany jest we współpracy ze Związkiem Ochotniczych Straży Pożarnych OSP RP, MB Recycling oraz Fundacją Odzyskaj Środowisko pod patronatem Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Lasów Państwowych oraz Związku Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej.
Wsparcie finansowe dla OSP w działaniach proekologicznych
Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej odgrywają kluczową rolę w finansowaniu inicjatyw ekologicznych OSP, pomagając im w modernizacji infrastruktury, doposażaniu oraz realizacji projektów edukacyjnych i prewencyjnych.
Program "Eko remiza"
Blisko 1,3 mln zł trafi do jednostek ochotniczych straży pożarnych oraz samorządów w województwie śląskim. W Centralnym Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach z końcem marca podpisano kolejne umowy w ramach programu „Eko remiza”. Program ten to jeden z kluczowych mechanizmów wsparcia infrastruktury strażackiej w regionie. Zakłada nie tylko modernizację samych obiektów, ale również wdrażanie rozwiązań ograniczających zużycie energii i koszty eksploatacyjne. Łączna wartość przyznanego wsparcia wyniosła 1,2 mln zł w formie dotacji oraz niemal 17 tys. zł jako preferencyjna pożyczka. Działanie Funduszu wpisuje się w coraz wyraźniejszy kierunek działań samorządów i instytucji publicznych - łączenie inwestycji w bezpieczeństwo z transformacją energetyczną.
Wsparcie trafiło do szeregu samorządów i jednostek OSP. Wśród beneficjentów znalazły się gminy: Wielowieś, gdzie środki otrzymała tamtejsza OSP, Nędza - z inwestycją w budynek w Szymocicach, Koszęcin - dla OSP Wierzbie, a także Lelów, gdzie dofinansowanie wesprze OSP Lelów II. Na liście znalazły się także inne jednostki, w tym OSP w Szczyrku, OSP Zarzecze-Frelichów oraz OSP w Górkach Wielkich.
Doposażenie Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych
Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze (MDP) z województwa śląskiego znów mogą liczyć na finansowe wsparcie. Ruszył nabór wniosków w ramach programu dotyczącego doposażenia i zapewnienia ich gotowości. Program finansowany jest ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach i wpisuje się w działania związane z zapobieganiem poważnym awariom oraz zagrożeniom środowiska. Jego główny cel jest jasny. Na cały program przeznaczono 500 tys. zł.
O wsparcie mogą ubiegać się jednostki z terenu województwa śląskiego, które posiadają Młodzieżową Drużynę Pożarniczą. Dodatkowo wymagane jest posiadanie pozytywnej opinii Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP. Pojedyncza jednostka może otrzymać dotację w wysokości do 80 proc. kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia. Minimalna kwota wsparcia wynosi 3 tys. zł, a maksymalna 15 tys. Pieniądze można przeznaczyć na zakup specjalistycznego sprzętu ratowniczo-gaśniczego, wyposażenia ćwiczebnego oraz odzieży ochronnej. W katalogu przykładowych wydatków znalazły się między innymi tory przeszkód, fantomy, węże strażackie, hydronetki, wytwornice dymu, gaśnice, linki ratownicze, ubrania koszarowe, mundury MDP i buty. Dla wielu jednostek OSP to może być realna szansa na wzmocnienie zaplecza szkoleniowego swoich młodzieżowych drużyn.
To wsparcie ma znaczenie nie tylko organizacyjne, ale też wychowawcze. Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze od lat są kuźnią przyszłych druhów ochotników. To właśnie tam najmłodsi uczą się odpowiedzialności, pracy zespołowej, zasad bezpieczeństwa i gotowości do działania w sytuacjach zagrożenia. Nabór prowadzony będzie w trybie konkursowym. O przyznaniu pieniędzy zdecyduje ocena formalna i merytoryczna wniosków. Wsparcie otrzymają te jednostki, których projekty zdobędą najwyższą liczbę punktów. W przypadku równej punktacji większe szanse mają te OSP, które nie zawarły umowy z katowickim funduszem w poprzednim roku. Wnioski można składać w formie papierowej albo elektronicznej.
Działania zapobiegające skażeniom środowiskowym
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie wspiera jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w ich działalności na rzecz zapobiegania skażeniom środowiskowym i usuwania skutków zdarzeń stanowiących zagrożenie ekologiczne. Pomaga również zwiększyć efektywność ekologiczną budynków użytkowanych przez OSP. W tym roku strażacy po raz kolejny będą mogli skorzystać ze znanych już programów wsparcia, takich jak „Bezpieczny Strażak”, „Mały Strażak”, „Małopolskie Remizy” i inne.
Szkolenie zorganizowane przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie, Starostwo Powiatowe w Dąbrowie Tarnowskiej oraz Zarząd Oddziału Powiatowego ZOSP RP w Dąbrowie Tarnowskiej przyciągnęło liczną grupę reprezentantów OSP, którzy uważnie zapoznali się z wystąpieniem Kazimierza Koprowskiego, prezesa zarządu WFOŚiGW w Krakowie. Tematem szkolenia było m.in.: jakie programy dostępne będą dla strażaków ochotników w 2023 roku, na co będzie można pozyskać dofinansowanie, kiedy i w jaki sposób sporządzić dobrze uzasadniony wniosek o przyznanie dotacji lub preferencyjnej pożyczki.
Naszym celem jest bezpieczeństwo
tags: #inicjatywy #ekologiczne #podejmowanne #przez #osp