Izrael zmaga się z falą potężnych pożarów, które ogarnęły środkową i północną część kraju, a także fragmenty okupowanego Zachodniego Brzegu Jordanu. Żywioł, podsycany przez ekstremalne upały, suszę i silne wiatry, doprowadził do masowych ewakuacji, znacznych zniszczeń ekologicznych i materialnych, a także rannych.
Początek i Rozprzestrzenianie się Ognia
Pożary lasów wybuchły w środę rano, około 20 km na zachód od Jerozolimy. Ogień szybko się rozprzestrzeniał, czemu sprzyjały silny i suchy wiatr oraz wysoka temperatura. Gigantyczne pożary pustoszą Izrael, a kraj zmaga się z jednym z większych kryzysów ostatnich lat. Ogień pojawił się m.in. w regionie Shephelah, w pobliżu autostrady nr 6, oraz w środkowej i południowej części państwa, w tym w pobliżu Beit Shemesh i wzgórz Jerozolimy, co doprowadziło do ewakuacji kilku społeczności.
W ostatnich dniach, 30 kwietnia 2025 roku, w pobliże miejsca pamięci i muzeum Korpusu Pancernego w Yad Lashiryon, niedaleko Latrun pod Jerozolimą, dotarł pożar buszu. Ogień pojawił się kilkadziesiąt metrów od zgromadzonych tam, wycofanych ze służby czołgów.
Potencjalne Przyczyny Pożarów
Minister ds. bezpieczeństwa publicznego Gilad Erdan oświadczył, że blisko połowa pożarów wybuchła najpewniej na skutek podpaleń. Zaznaczył on na antenie radia wojskowego Izraela, że "prawie 50 proc. pożarów to prawdopodobnie wynik podpalenia". Rzecznik policji Micky Rosenfeld dodał, że śledczy nie zdołali jeszcze ustalić, czy któryś z kilkunastu pożarów został umyślnie wywołany, jednak zatrzymano czterech Palestyńczyków w związku z jednym pożarem, którzy lekkomyślnie rozpalili ognisko.
Głównymi czynnikami sprzyjającymi rozprzestrzenianiu się ognia są ekstremalne warunki pogodowe. Walkę z ogniem utrudnia susza i silny wschodni wiatr. Meteorolodzy przewidują, że wyjątkowo sucha i wietrzna pogoda utrzyma się przez kilka najbliższych dni. Izraelska Służba Meteorologiczna ostrzegała we wtorek i środę przed "ekstremalną" pogodą, z możliwością rekordowych temperatur. Jeden z pożarów, który wybuchł w okolicach południa, miał swoją genezę najprawdopodobniej na nielegalnym wysypisku śmieci.
Skala Reakcji i Pomoc Międzynarodowa
W walce z żywiołem zaangażowano ogromne siły. W Izraelu 155 zespołów strażackich kontynuuje walkę z pożarami, wspomaganych przez wojsko i lotnictwo. Tuż po wschodzie słońca do akcji gaśniczej ponownie ruszyły samoloty. W środę rano w akcji gaśniczej brało udział kilka samolotów, ponad 100 zastępów strażaków i wojsko. Z pożarem walczy kilkadziesiąt zastępów straży pożarnej, wspomaganych przez 11 samolotów gaśniczych oraz dwa śmigłowce. Straż pożarna i służby ogłosiły najwyższy stopień alarmu.
Mimo zakrojonych na szeroką skalę działań, w czwartek poinformowano, że ognia wciąż nie dało się opanować. W oświadczeniu izraelskiej straży pożarnej czytamy: "Na tym etapie nadal nie udało nam się opanować (pożarów)". Walka z żywiołem była kontynuowana również przez noc ze środy na czwartek. W celu powstrzymania rozprzestrzeniania się płomieni utworzono specjalne przerywacze ognia.
Izrael otrzymał również znaczące wsparcie międzynarodowe. Kilka krajów, w tym Chorwacja, Cypr, Grecja, Włochy, Rosja i Turcja, przysłało w sumie dziesięć samolotów do gaszenia pożarów. Pomoc w walce z żywiołem zadeklarowała również Rumunia i Macedonia Północna, a pierwsze zagraniczne posiłki miały dotrzeć do Izraela w czwartek. Premier Izraela Binjamin Netanjahu apelował o intensywną walkę z pożarem, by nie dopuścić, by ogień zbliżył się do Jerozolimy.
BREAKING LIVE | Sirens Go Off In Israel, Iran Launches Revenge Attack After US Strikes Ports? | IRGC
Dotknięte Obszary i Ewakuacje
Hajfa i Północny Izrael
W Hajfie, trzecim co do wielkości mieście Izraela, ogień objął niektóre dzielnice. Konieczne było zamknięcie dróg i szkół, a co najmniej kilkaset mieszkańców zostało ewakuowanych. Mer pobliskiej Hajfy Yonah Yahav przyznał, że "Płomienie rozprzestrzeniały się w tempie, jakiego nigdy wcześniej nie widzieliśmy".
Okolice Jerozolimy i Centralny Izrael
Płomienie szybko rozprzestrzeniły się z rezerwatu na pobliskie obszary rolnicze w P'tachya, Pedaya i Yatzitz, co doprowadziło do tymczasowego zamknięcia autostrady nr 6. Ogień dotknął również wzgórza Jerozolimy i okolice Beit Shemesh. Ewakuacja objęła kilka tysięcy osób.
Z powodu zagrożenia pożarowego, zamknięto główną autostradę łączącą Jerozolimę z Tel Awiwem (autostradę 1). Rano przejściowo zamknięto również autostradę 443, łączącą Jerozolimę z Tel Awiwem, która przebiega przez Zachodni Brzeg Jordanu. Częściowo zamknięto także linię kolejową na tej trasie. Z zablokowanych dróg służby ewakuowały kierowców, a niektórzy z nich opuszczali samochody i uciekali pieszo przed płomieniami. Z autostrady numer 1 uratowano dziewięciu kierowców.
Ewakuowano miejscowości i osady znajdujące się wzdłuż tej trasy oraz w promieniu 30 kilometrów od Jerozolimy, czyli Neve Shalom, Tekoa, Taoz, Nahshon i Mesilat Zion. Ogień strawił także Las Esztaol, jeden z największych w Izraelu, liczący około 1200 hektarów. Na wschód od niego znajduje się Las Męczenników, sztuczny las, upamiętniający ofiary Holocaustu.
W ubiegłym tygodniu strażacy walczyli z ogniem w tym samym rejonie. Wówczas ogień strawił około tysiąca hektarów terenu. Ostatecznie udało się zapobiec zbliżeniu się pożaru do Jerozolimy, jednak trzeba było ewakuować miejscowości Eshtaol, Beit Meir i Mesilat Zion.
Usługi kolejowe na dotkniętych ogniem obszarach są stopniowo wznawiane, ale strażacy kontynuują pracę w punktach takich jak Mesilat Zion, Beit Meir i obszar Burma Road. Izraelska policja informuje, że w okolicach Jerozolimy ponownie otwarto dla ruchu wszystkie drogi, które wcześniej zostały zamknięte w wyniku pożarów. Służby ratunkowe ewakuowały mieszkańców i uratowały zwierzęta, które znalazły się na drodze płomieni. Muzeum Korpusu Pancernego w Yad Lashiryon, w związku z zagrożeniem, zostało zamknięte, a obsługę i zwiedzających ewakuowano.
Ofiary i Skutki Humanitarne
Mimo ogromnych zniszczeń, na szczęście nikt nie zginął ani nie odniósł poważnych obrażeń w trakcie obecnych pożarów. Jednak podczas akcji gaśniczej 17 strażaków odniosło obrażenia, z czego dwóch zostało przewiezionych do szpitali. Łącznie co najmniej dziewięć osób zostało rannych, w tym siedmiu strażaków. Kilka osób, które uległy lekkiemu zaczadzeniu, otrzymało pomoc na miejscu.
Zniszczenia Ekologiczne i Materialne
Wiele domów zostało zniszczonych bądź uszkodzonych. Władze poinformowały, że spłonęło około 215 dunamów (czyli 215 tys. m kw.) naturalnego krajobrazu, który wcześniej przez wiele lat odbudowywano. Największe straty odnotowano w izraelskim rezerwacie Einot Gibton, który był odbudowywany przez 10 lat i wyróżniał się unikalnymi siedliskami podmokłymi.
Einot Gibton, położony na południowej równinie przybrzeżnej, był uważany za jedno z najbardziej znaczących ekologicznie miejsc w regionie, znane z rzadkich siedlisk podmokłych i różnorodności biologicznej. Rezerwat, który służył jako schronienie dla różnych gatunków i jako cicha zielona przestrzeń dla publiczności, pozostanie zamknięty do odwołania. Wysiłki na rzecz jego odbudowy, obejmujące reintrodukcję rzadkich gatunków i budowę dużego zbiornika wodnego na bagnach, zostały utracone w wyniku pożaru.
Władze ostrzegły przed potencjalnymi długoterminowymi komplikacjami ekologicznymi, w tym powrotem gatunków inwazyjnych i zakłóceniem cykli lęgowych. Uszkodzenie ścieżki spacerowej i wieży obserwacyjnej również wzbudziło poważne obawy o bezpieczeństwo.
Wpływ na Życie Publiczne i Święta
Z powodu trwających pożarów odwołano wiele uroczystości związanych z obchodami Dnia Niepodległości Izraela (hebr. Jom ha-Acmaut), który w tym roku wypada 1 maja. Odwołano główne obchody dnia niepodległości zaplanowane na środę w Jerozolimie. Wcześniej wstrzymano obchody Dnia Pamięci na wzgórzu Latrun, a policja pomogła opuścić teren zgromadzonym tam osobom. Z powodu pożaru odwołano również wiele uroczystości z okazji obchodzonego w środę święta poświęconego poległym żołnierzom.
Wysoki rangą oficer policji z okręgu Jerozolimy, Elijahu Lewi, przekazał, że w izraelski Dzień Niepodległości będzie obowiązywał ogólnokrajowy zakaz rozpalania ognisk i grillowania, co ma zapobiec dalszym pożarom. Dodał, że prawdopodobnie akcja gaśnicza będzie kontynuowana do wieczora. W czwartek turyści mieli zakaz wstępu do parków narodowych i lasów na obszarach, na których wciąż trwała akcja gaśnicza. Portal Times of Israel zauważa, że parki narodowe zazwyczaj przyciągają duże tłumy w Dzień Niepodległości. Z powodu pożarów odwołano również zaplanowany na czwartek prywatny przelot, którego celem było wyrażenie solidarności z zakładnikami przetrzymywanymi w Strefie Gazy.
Historyczny Kontekst i Lekcje z Przeszłości
Według komendanta jerozolimskiej straży pożarnej, Szmulika Friedmana, obecna fala pożarów może być największym pożarem w całej historii Izraela.
W 2010 roku wielki pożar lasów i zarośli, szalejący przez kilka dni w podobnych warunkach atmosferycznych w północnym Izraelu, spowodował śmierć 42 ludzi. Była to katastrofa na niespotykaną skalę. Płomienie rozprzestrzeniały się w niezwykłym tempie 500 metrów na minutę. Ofiarami tamtej tragedii byli między innymi strażnicy więzienni. Płomienie zagroziły wówczas więzieniu Damon, co doprowadziło do przewiezienia około 500 więźniów w inne miejsce. Niestety, strażnicy trafili wprost w ogień. Wśród rannych znalazła się także szefowa policji Hajfy, Ahuva Tomer, jadąca za autokarem pełnym strażników więziennych, który nagle stanął w płomieniach. Całkowitemu zniszczeniu uległ kibuc Beit Oren, a kilku policjantów zaginęło. Premier Izraela Beniamin Netanjahu ogłosił wówczas dzień żałoby narodowej.