W dzisiejszych czasach, kiedy bezpieczeństwo jest priorytetem, niezwykle ważne jest, aby dzieci od najmłodszych lat uczyły się, jak postępować w sytuacjach zagrożenia, zwłaszcza w przypadku pożaru. Scenariusz zajęć dla dzieci pt. „Wybuchł pożar - wzywamy straż pożarną” jest doskonałym przykładem, jak w przystępny sposób zapoznać najmłodszych z zagrożeniami wynikającymi z niewłaściwego posługiwania się ogniem oraz nauczyć ich prawidłowych reakcji.
Cele edukacyjne
Głównymi celami zajęć są:
- Zapoznanie dzieci z zagrożeniami wynikającymi z niewłaściwego posługiwania się zapałkami i zapalniczką.
- Przewidywanie sytuacji wynikających z zabawy zapałkami lub zapalniczką bez nadzoru osoby dorosłej.
- Rozumienie powagi sytuacji zagrożenia.
- Rozwijanie wyobraźni plastycznej.
- Umiejętność zachowania się w czasie pożaru.
Szczegółowe cele obejmują rozpoznawanie i nazywanie przedmiotów związanych z tematem zajęć, słuchanie opowiadania i wypowiadanie się na jego temat, przewidywanie skutków określonych zachowań, ustalanie liczebności zbiorów, reagowanie na sygnał w zabawie, porządkowanie obrazków według kolejności zdarzeń, układanie numeru do straży pożarnej, aktywne angażowanie się w zajęcia oraz próby formułowania wniosków podczas eksperymentów z ogniem.
Metody i formy pracy
Zajęcia wykorzystują różnorodne metody i formy pracy, aby maksymalnie zaangażować dzieci:
Metody:
- Słowna: opowiadanie, pogadanka, swobodne wypowiedzi dzieci.
- Działań praktycznych: ćwiczenia, zabawy ruchowe, eksperymenty.
- Oglądowa: eksperymenty, historyjka obrazkowa.
- Burza mózgów.
Formy:
- Zespołowa.
- Indywidualna.
Materiały dydaktyczne
Do realizacji zajęć potrzebne są różnorodne środki dydaktyczne, w tym:
- Zapałki i zapalniczka.
- Koperty z napisami: „pożar”, „zapalniczka”, „zapałki”, „ogień”.
- Słoiki z łatwopalnymi cieczami (olej spożywczy, benzyna, alkohol) oraz świeczka stojąca, słoik, miska z benzyną i pokrywka do eksperymentów.
- Małe karteczki do zapisywania propozycji wynikających z „burzy mózgów” i tablica korkowa.
- Matematyczne karty pracy „Zbiory zapałek”.
- Laptop z nagraniem dźwięku syreny strażackiej i piosenką „Znam numery”.
- Wiersze „Zapałki”, „Zapalniczka” oraz opowiadanie „Wybuchł pożar - wzywamy straż pożarną”.
- Pacynki chłopca i dziewczynki, skakanki, tamburyno, koperty z cyframi, farby plakatowe, pastele, kartki formatu A3.
Przebieg zajęć
Wprowadzenie do tematu
Zajęcia rozpoczynają się od powitania piosenką „Po przygodę wyruszamy” oraz rozwiązania zagadek dotyczących zapałek i zapalniczki. Następnie dzieci prezentują odgadnięte przedmioty i swobodnie wypowiadają się na temat ich zastosowań (np. rozpalenie ogniska, zapalenie świeczki, podpalenie palnika gazowego). Odczytywane są napisy z kopert: POŻAR, ZAPAŁKI, ZAPALNICZKA, OGIEŃ, a wyrazy są dzielone na sylaby i głoski, co stanowi element edukacji językowej.
Historia Jacka i Agatki
Kluczowym punktem zajęć jest wysłuchanie opowiadania pt. „Wybuchł pożar - wzywamy straż pożarną”. Opowiadanie to przedstawia sytuację, w której Jacek i Agatka, pozostawieni sami w domu, zauważają dym wydobywający się z sąsiedniego budynku. Dzięki wiedzy zdobytej w przedszkolu, dzieci szybko reagują, dzwoniąc pod numer alarmowy straży pożarnej. Po wysłuchaniu opowiadania następuje pogadanka z dziećmi, kierowana pytaniami nauczyciela, na temat wydarzeń, prawidłowych zachowań i możliwych konsekwencji braku szybkiej interwencji. Dzieci układają również historyjkę obrazkową do opowiadania, co pomaga utrwalić kolejność zdarzeń.
Birdie and the fire
Przyczyny pożarów i eksperymenty
Ważnym elementem jest burza mózgów na temat najczęstszych przyczyn pożarów, takich jak wypalanie traw, zabawy dzieci zapałkami, pozostawianie niedopałków papierosów czy wyrzucanie szkła do lasu. Propozycje dzieci są zapisywane i umieszczane na tablicy korkowej.
Następnie dzieci biorą udział w eksperymentach z gaszeniem różnych materiałów łatwopalnych, takich jak świeca i płyny (olej, benzyna). Dowiadują się, że świeca gaśnie, gdy brakuje powietrza (tlenu), a płonących tłuszczów i benzyny nie gasi się wodą, ponieważ są lżejsze i unoszą się na jej powierzchni. Zamiast tego należy odciąć dopływ powietrza, używając pokrywki, koca, piasku lub gaśnicy. Omówione zostaje również, że urządzeń elektrycznych nie gasi się wodą.
Nauka numeru alarmowego i twórczość
Dzieci uczestniczą w zabawie ruchowo-naśladowczej „Gasimy pożar”, w której na dźwięk syreny strażackiej biegają po sali, naśladując gaszenie pożaru. Wysłuchują piosenki „Znam numery” i indywidualnie układają numer do straży pożarnej (998) za pomocą cyfr w kopertach. Na zakończenie zajęć wykonują prace plastyczne na temat „Dniem czy nocą - straż pożarna przyjdzie ci z pomocą”, malując wóz strażacki lub sceny związane z pracą strażaków. Prace są następnie wystawiane w holu przedszkola.
Podsumowanie i ewaluacja
Zajęcia kończą się podsumowaniem, podczas którego dzieci odpowiadają na pytania dotyczące przyczyn pożarów i innych sytuacji, w których potrzebni są strażacy (np. powódź, wypadek, ściąganie kotów z drzew, ratowanie tonących). Każde dziecko otrzymuje obrazek (kask lub ogień) jako ocenę swojej pracy i zaangażowania.
Dzięki takim kompleksowym zajęciom, dzieci nie tylko zdobywają wiedzę na temat zagrożeń pożarowych, ale także uczą się, jak prawidłowo reagować w sytuacjach kryzysowych, co jest kluczowe dla ich bezpieczeństwa i bezpieczeństwa innych.