Poradnik bezpieczeństwa: Przygotowanie na powódź, pożar i inne zagrożenia

Przygotowanie się do sytuacji kryzysowych w czasie pokoju i wojny, pakowanie plecaka ewakuacyjnego oraz sposoby zadbania o siebie, swoich najbliższych oraz zwierzęta domowe i gospodarskie - to niektóre z informacji zawartych w nowym „Poradniku bezpieczeństwa”. Żyjemy w niebezpiecznych czasach; za naszą wschodnią granicą rozgrywa się konflikt zbrojny, a niemal każdego roku walczymy ze skutkami klęsk żywiołowych, takich jak powodzie, burze czy pożary. „Poradnik bezpieczeństwa” zawiera wskazówki, jak zachować się w różnych, ekstremalnych sytuacjach kryzysowych - od klęsk żywiołowych po czas wojny. Nigdy wcześniej nie zebrano w jednym miejscu tylu niezbędnych informacji dotyczących tego, w jaki sposób reagować na zagrożenia.

Poradnik, który ma trafić do mieszkańców, to niewielka, 54-stronicowa, bogato ilustrowana broszura. Jest dostępny do pobrania ze stron rządowych w formacie PDF, a wkrótce ma się pojawić również w aplikacji mObywatel, gdzie będzie można sprawdzić, jak przygotować się na ewentualne niebezpieczeństwo. Podręcznik jest podzielony na kilka części dotyczących przygotowania, reagowania, zachowania się i odpowiedniego planu. W poradniku znajdują się m.in. informacje dotyczące sygnałów alarmowych i komunikatów ostrzegawczych. Dużo miejsca poświęcono powszechnemu obowiązkowi obrony ojczyzny, a także roli poszczególnych instytucji oraz społeczeństwa w czasie kryzysu. Nad stworzeniem poradnika kryzysowego Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA), Ministerstwo Obrony Narodowej (MON) i Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (RCB) pracowały od początku roku, angażując w prace prawie 60 ekspertów z różnych dziedzin. Broszura jest wzorowana m.in. na podobnym poradniku wydanym przez rząd Szwecji. Jest to odpowiedź na fakt, że podczas wcześniejszych kryzysów część osób odmawiała ewakuacji; celem jest, aby każdy był przygotowany i miał wiedzę oraz świadomość zagrożeń.

Systemy ostrzegania i alarmowania

Pożar, powódź, burza to sytuacje, które stanowią zagrożenie dla naszego zdrowia i życia. Często powodują też przerwy w dostawie prądu oraz utrudnienia w przemieszczaniu się i komunikowaniu. Kluczowymi elementami systemu ostrzegania i alarmowania ludności w sytuacjach zagrożenia są Regionalny System Ostrzegania (RSO), Alert RCB oraz emitowane sygnały alarmowe. Dzięki nim mieszkańcy są informowani i ostrzegani w przypadku nadzwyczajnych zdarzeń, np. przed atakiem z powietrza, skażeniem czy też klęskami żywiołowymi. W przypadku wystąpienia zagrożenia z pomocą przychodzą służby ratunkowe i ochrony ludności, ale to wymaga czasu. Dlatego należy być przygotowanym na takie zdarzenia, jak burza czy pożar. Wiedza na temat tego, jak się zachować w przypadku zagrożenia, pozwala odpowiednio i sprawnie zareagować - podkreśla st. kpt. Marcin Bajur z Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w Kielcach.

Powódź: Przygotowanie i postępowanie

Bądź świadomy niebezpieczeństwa powodzi, zwłaszcza jeśli mieszkasz na nisko położonym terenie, w pobliżu strumienia, rzeki lub poniżej zapory wodnej. Każda, nawet najmniejsza rzeka, może spowodować podtopienie lub zalanie terenu wokół niej.

Przed powodzią: Co zrobić?

• Przede wszystkim zgromadź zapasy żywności i wody pitnej.
• Bądź gotowy na zabezpieczenie domu: przygotuj worki z piaskiem oraz narzędzia i materiały pozwalające uszczelnić drzwi i okna.
• Jeśli to możliwe, odeślij dzieci i osoby starsze w bezpieczne miejsce, np. do rodziny.
• Zabezpiecz dokumenty osobiste Twoje i Twojej rodziny.
• Przygotuj się do ewentualnej ewakuacji, m.in. pakując plecak ewakuacyjny.
• Zadbaj o naładowanie baterii w telefonie oraz w radioodbiorniku, dzięki czemu będziesz mógł uzyskać informacje o aktualnej sytuacji powodziowej i sposobach postępowania.

Podczas zagrożenia powodziowego: Jak postępować?

• W przypadku nakazu opuszczenia domu, zrób to natychmiast. Zabierz ze sobą niezbędne rzeczy, przede wszystkim przygotowany wcześniej plecak ewakuacyjny.
• Jeśli ewakuacja nie jest możliwa, a niezbędna jest pomoc, w widocznym miejscu należy wywiesić flagę. Dzięki temu ratownicy będą wiedzieli, czego potrzebujesz. Wywieszenie białej flagi oznacza prośbę o ewakuację, czerwona flaga wskazuje potrzebę pomocy medycznej, a niebieska flaga potrzebę żywności i wody. Flagę można zrobić na przykład z ubrań - podpowiada st. kpt. Marcin Bajur.
• Jeśli poruszasz się własnym samochodem i ugrzęźniesz na zalanym obszarze, szybko opuść pojazd.
• Dokumenty, wartościowe rzeczy i urządzenia, jeśli to możliwe, przenieś na górne piętra budynku.
• Instalację elektryczną i gazową należy wyłączyć.
• Samochód zaparkuj w bezpiecznym miejscu, ale nie blokując dróg - instruuje st. kpt. Marcin Bajur.
• Nie używaj wody ze studni, bo może ona być skażona.
• Nie należy chodzić po obszarach zalanych - dodaje st. kpt. Marcin Bajur.

Po ustąpieniu wody: Działania naprawcze

• Po ustąpieniu wody należy upewnić się, że budynek nie grozi zawaleniem - sprawdź ściany, podłogi, okna i drzwi, uważaj na poluzowane tynki i sufity.
• Jeśli to możliwe, przed przystąpieniem do usuwania skutków powodzi w domu, należy zrobić zdjęcia bądź nagrać film dokumentujący zastane uszkodzenia. Materiał ten będzie przydatny dla firmy ubezpieczeniowej przy ubieganiu się o odszkodowanie i pomoże udokumentować straty.
• W miarę możliwości należy włączyć się do pomocy w usuwaniu skutków powodzi.
• Zalane pomieszczenia należy zdezynfekować, wywietrzyć, wysuszyć i odmalować, szczególnie jeśli przechowujemy w nich żywność, przygotowujemy posiłki lub przebywają w nich dzieci.

Burze i wichury: Jak się chronić?

Burze i wichury to zjawiska, które można przewidzieć, dlatego warto słuchać prognoz pogody i śledzić komunikaty w lokalnych mediach.

Przygotowanie do burzy

• Przygotowując się do nadejścia burzy, należy zamknąć wszystkie okna w mieszkaniu, a w razie możliwości odpowiednio je zabezpieczyć.
• Przedmioty znajdujące się na balkonie, tarasie i podwórku, które mogłyby zostać porwane przez wiatr, należy usunąć lub zabezpieczyć.
• Ponadto z kontaktów wyłącz urządzenia elektryczne.
• Po burzy mogą nastąpić przerwy w dostawie prądu. Przygotujmy więc wcześniej latarkę na baterie, świece z zapałkami, radio na baterie, zapasowe baterie i powerbank do naładowania telefonu komórkowego - dodaje st. kpt. Marcin Bajur.

Podczas burzy: Bezpieczne zachowanie

• W czasie burzy należy unikać przebywania na otwartej przestrzeni. Najlepiej szukać schronienia w budynku.
• Jeśli to niemożliwe, należy przyjąć bezpieczną pozycję: kucnąć, zbliżając stopy maksymalnie do siebie.
• Będąc w grupie osób, trzeba natomiast rozdzielić się, aby nie tworzyć skupiska.
• W górach zejdźmy ze szczytów wzniesień w obniżenie terenu, a będąc na otwartych zbiornikach wodnych, wyjdźmy na brzeg - mówi st. kpt. Marcin Bajur.
• Jadąc samochodem, wskazane jest zatrzymanie się i przeczekanie burzy. Parkując auto, omijajmy jednak miejsca pod drzewami lub wysokimi konstrukcjami, które mogą zostać przewrócone lub uszkodzone.

Pożar: Prewencja i natychmiastowe działania

Pożar to poważne zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia. Nawet małe zaniedbanie może prowadzić do katastrofalnych skutków. Znajomość instrukcji bezpieczeństwa pożarowego i planów ewakuacyjnych to absolutne podstawy. Lepiej być mądrym przed szkodą i wiedzieć, jak działać w obliczu zagrożenia, niż panikować i być bezradnym.

Prewencja pożarowa

• Aby zminimalizować ryzyko pożarów, przede wszystkim nie pozostawiajmy otwartego ognia bez nadzoru, np. zapalonej świeczki.
• Przyczyną pożarów często jest także nieprawidłowa eksploatacja urządzeń, takich jak piecyki i farelki.
• Istotna jest też prawidłowa eksploatacja przewodów kominowych, ponieważ bez systematycznego ich czyszczenia może dojść do zapalenia się sadzy.
• Dbajmy również o stan techniczny instalacji elektrycznej, bowiem tzw. zwarcia często są przyczyną pożaru - radzi st. kpt. Marcin Bajur.
• Warto mieć sprawną gaśnicę, zainstalować czujniki dymu, unikać przeciążania instalacji elektrycznej, a materiały łatwopalne przechowywać z dala od źródeł ciepła - wskazuje st. kpt. Marcin Bajur.

Podczas pożaru: Jak reagować?

Panika, strach i stres to emocje, które mogą towarzyszyć każdemu, gdy zobaczy pożar. Kluczowe jest zachowanie spokoju i opanowania, aby móc skutecznie działać. W Strefa998 z doświadczenia wiemy, że gdy mamy odpowiednią wiedzę i świadomość tego, w jaki sposób działać w przypadku pożaru, to zdecydowanie prościej jest się odnaleźć w sytuacjach podbramkowych.

1. Poinformuj innych: W trakcie wybuchu pożaru nie zawsze jesteśmy sami. Należy poinformować o sytuacji domowników, pracowników czy osoby znajdujące się w niebezpieczeństwie.
2. Zadzwoń po pomoc: Jeżeli zauważymy pożar, natychmiast zadzwońmy na numer alarmowy 112. Po zgłoszeniu się dyżurnego podajmy adres, w którym doszło do pożaru, co się pali, a także czy występuje zagrożenie dla życia i zdrowia. Podaj imię i nazwisko, numer telefonu, adres i ewentualnie nazwę palącego się obiektu. Nie odkładaj słuchawki do chwili potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia.
3. Zarządzanie akcją: Podczas oczekiwania na wezwaną Straż Pożarną ktoś musi przejąć kierowanie akcją. Jeśli pożar wybuchnie w zakładzie pracy, wtedy akcją powinien zarządzać kierownik. W innym miejscu odpowiedzialny może być właściciel. W domu kontrolę nad akcją ratowniczą przejmuje osoba, która jest najbardziej opanowana.
4. Odłącz media i zamknij okna: Jeśli wiemy, kto kieruje akcją, kolejnym krokiem jest odłączenie gazu i elektryki. Trzeba również sprawdzić, czy zamknięte są wszystkie okna. Nie wolno natomiast otwierać okien, bo może to spowodować rozprzestrzenienie się ognia.
5. Przystąp do gaszenia (jeśli to możliwe): Po tych czynnościach można przystąpić do gaszenia pożaru (o ile będzie to oczywiście możliwe). Tutaj wielką pomocą może okazać się podręczny sprzęt gaśniczy, na przykład gaśnica. Pamiętajmy, że nie wszystko, co się pali, można gasić wodą. Na przykład płonący olej wybuchnie, a gaszenie wodą urządzeń pod napięciem może spowodować porażenie prądem - instruuje st. kpt. Marcin Bajur.
6. Ewakuacja: Jeśli do pożaru doszło w pomieszczeniu, należy je jak najszybciej opuścić. Nie traćmy czasu na ratowanie rzeczy osobistych, bo ogień może odciąć nam drogę ucieczki. W przypadku pożaru w domu, trzeba go możliwie najszybciej opuścić, najlepiej nie korzystając z wind, tylko ze schodów. W tym czasie nie wolno biec, tylko należy poruszać się szybkim tempem prosto do wyjścia. Plany ewakuacyjne, szczególnie w miejscach publicznych takich jak lotniska, szkoły czy galerie handlowe, są kluczowe dla sprawnej ewakuacji.

Natychmiast po pożarze: Dalsze kroki

• Opuść płonący budynek: Pod żadnym pozorem nie wracaj do płonącego lub żarzącego się budynku. Nawet gdy wydaje się, że ogień już wygasł, mógł on osłabić konstrukcję albo zniszczyć podłogi tak, że mogą się zapaść. W powietrzu wciąż mogą być obecne szkodliwe substancje. Nigdy też nie można być pewnym, czy gdzieś nie tli się jeszcze żar, który może na nowo wzniecić ogień.
• Zadzwoń po pomoc: Miej zapisane najważniejsze numery telefonów. Gdy tylko zauważysz ogień, zadzwoń po straż pożarną (numer alarmowy 112) lub poproś kogoś, aby to zrobił. Podaj imię i nazwisko, numer telefonu, adres i ewentualnie nazwę palącego się obiektu. Nie odkładaj słuchawki do chwili potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia.
• Zabezpiecz teren: Jeśli teren po pożarze nie jest zabezpieczony przez straż pożarną lub policję, zablokuj wejścia, aby zapobiec sytuacji, gdyby ktoś mógł sobie zrobić krzywdę.
• Dokumentuj straty: Nawet jeśli trzęsą Ci się ręce, postaraj się zrobić zdjęcia oraz nagrywać filmy dokumentujące zniszczenia. Zapisz datę, godzinę, kluczowe zdarzenia poprzedzające pożar lub następujące w trakcie albo tuż po nim. Materiał ten będzie przydatny dla firmy ubezpieczeniowej przy ubieganiu się o odszkodowanie i pomoże udokumentować straty.
• Skonsultuj się z ubezpieczycielem: Jeśli masz wątpliwości co do polisy ubezpieczeniowej lub należnego odszkodowania, skorzystaj z bezpłatnej analizy dokumentów. Nie podejmuj pochopnych decyzji. Pożar to szok, ale kolejne godziny po zdarzeniu mogą być kluczowe dla Twojej dalszej sytuacji finansowej. Nie podpisuj niczego, czego nie rozumiesz, ani nie podejmuj decyzji pod wpływem impulsu.
• Zasięgnij profesjonalnej pomocy: Pamiętaj, że nie musisz być ekspertem od pożarów. Od tego są specjaliści, którzy Ci pomogą.

Inne zagrożenia

W poradniku bezpieczeństwa znajdziemy również informacje dotyczące innych potencjalnych zagrożeń, takich jak ataki z powietrza oraz zagrożenia chemiczne, biologiczne, radiologiczne i nuklearne (CBRN).

Atak z powietrza: Jak znaleźć schronienie?

W przypadku usłyszenia sygnału alarmowego i komunikatu o ataku z powietrza, z wykorzystaniem np. dronów, należy udać się do najbliższego schronu, ukrycia lub miejsca doraźnego schronienia. Może to być na przykład piwnica, garaż podziemny czy też tunel. Zmierzając do miejsca schronienia, zabierzmy ze sobą plecak ewakuacyjny. Unikajmy wind, korzystajmy ze schodów. Natomiast będąc na otwartej przestrzeni, trzeba paść na ziemię, osłaniając głowę i kark. Ze schronienia nie należy wychodzić pochopnie, powinniśmy bezwzględnie stosować się do poleceń służb - zaznacza st. kpt. Marcin Bajur.

Zagrożenia chemiczne, biologiczne, radiologiczne i nuklearne (CBRN)

Sygnały i komunikaty ostrzegawcze są nadawane także w przypadku zagrożeń chemicznych, biologicznych, radiologicznych i nuklearnych. Jeśli usłyszymy je, przebywając w budynku, należy zamknąć i uszczelnić okna, drzwi, otwory wentylacyjne i wyłączyć klimatyzację. W identyczny sposób należy postępować jadąc samochodem, a dodatkowo wskazane jest opuszczenie strefy zagrożenia.

Podsumowanie i apel

Umiejętność odpowiedniego zachowania się przed, w trakcie i po wystąpieniu zagrożenia ma znaczący wpływ na nasze bezpieczeństwo. Pozwala także ograniczyć straty w mieniu i dobytku oraz ułatwia pracę służb ratowniczych. Zapoznajmy się więc z poradami dotyczącymi bezpiecznych zachowań. Przede wszystkim stosujmy się jednak do komunikatów i poleceń wydawanych przez służby - apeluje st. kpt. Marcin Bajur. Więcej informacji i wskazówek na ten temat można znaleźć w wydanym przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji „Poradniku bezpieczeństwa” oraz na stronie internetowej Rządowego Centrum Bezpieczeństwa.

tags: #jak #na #sali #wygrac #powodz #i