Wstęp do klasyfikacji zagrożenia ludzi (ZL)
Zgodnie z przepisami, obiekty mieszkalne, użyteczności publicznej i przemysłowe klasyfikuje się pod względem bezpieczeństwa pożarowego jako kategorie zagrożenia ludzi (ZL). Podział ten, określony w § 209 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku, ma kluczowe znaczenie dla doboru zabezpieczeń przeciwpożarowych.
- ZL I: Budynki użyteczności publicznej z pomieszczeniami dla ponad 50 osób niebędących stałymi użytkownikami.
- ZL III: Budynki użyteczności publicznej (np. lokale usługowe).
- ZL IV: Budynki mieszkalne.
W budynkach wielokondygnacyjnych, gdzie piętra pełnią różne funkcje, odporność pożarową ustala się oddzielnie dla każdej kondygnacji. Obiekty te muszą posiadać wydzielone strefy pożarowe, odpowiednie drogi ewakuacyjne oraz systemy oddymiania.
Powierzchnia czynna oddymiania (Acz) - kluczowe definicje
W świetle normy
PN-B-02877-4:2025-07, która stanowi aktualny standard branżowy, niezwykle ważne jest rozróżnienie pojęć technicznych:
- Powierzchnia geometryczna (Ag): Fizyczny wymiar otworu w świetle (bez ram).
- Powierzchnia czynna (Acz): Efektywna powierzchnia odprowadzania dymu. Oblicza się ją jako: Acz = Ag × Cv, gdzie Cv to współczynnik przepływu określony w certyfikacie wyrobu zgodnie z normą PN-EN 12101-2.
Projektowanie systemu oddymiania na podstawie sumy powierzchni geometrycznych (Ag) jest błędem, który prowadzi do niedowymiarowania systemu.
Metody obliczania powierzchni czynnej według nowej normy
Nowelizacja normy z lipca 2025 roku wprowadziła uzależnienie wymaganej powierzchni
Acz od parametrów scenariusza pożarowego:
- GP: Intensywność generowanych gazów pożarowych.
- H: Średnia wysokość strefy dymu.
- Y: Wysokość warstwy wolnej od dymu (minimum 2,5 m).
Uproszczone metody obliczeniowe (5% i 7,5%)
Norma nadal dopuszcza stosowanie metod uproszczonych, jednak wyłącznie w określonych przypadkach:
- Budynki niskie i średniowysokie: Minimum 5% powierzchni rzutu klatki schodowej (nie mniej niż 1,0 m² Acz).
- Budynki wysokie: Minimum 7,5% powierzchni rzutu klatki schodowej (nie mniej niż 1,5 m² Acz).
- Szyby windowe: Minimum 2,5% powierzchni rzutu szybu (nie mniej niż 0,5 m² Acz).
Napowietrzanie (kompensacja powietrza)
Skuteczne oddymianie grawitacyjne wymaga dostarczenia świeżego powietrza. Łączna efektywna powierzchnia otworów napowietrzających musi być co najmniej równa wymaganej powierzchni czynnej oddymiania (
Aeff ≥ Aodd).Przy obliczaniu napowietrzania stosuje się współczynnik korygujący
Cz, zależny od typu otworu (np. drzwi otwierane na oścież:
Cz ≈ 0,7).
Wymogi techniczne i najczęstsze błędy
- Automatyka: System musi uruchamiać się samoczynnie (czujki dymu/ROP) w czasie poniżej 60 sekund.
- Certyfikacja: Urządzenia muszą posiadać świadectwo dopuszczenia CNBOP.
- Błąd sumowania: Mylenie powierzchni geometrycznej z czynną przy odbiorach PSP.
- Brak kompensacji: Niewystarczająca powierzchnia otworów napowietrzających uniemożliwia wypływ dymu.
tags:
#jak #obliczac #powierzchnie #czynna #oddymiani #dla