Pożary ropy naftowej i innych cieczy palnych stanowią jedno z największych wyzwań dla służb ratowniczych na całym świecie. Ze względu na specyfikę tych substancji, wymagają one zastosowania zaawansowanych technik, specjalistycznego sprzętu oraz gruntownej wiedzy na temat zagrożeń i metod ich neutralizacji. W niniejszej artykule przedstawiono kompleksowe informacje dotyczące gaszenia pożarów ropy naftowej, od podstawowych zasad bezpieczeństwa po zaawansowane taktyki stosowane w przypadku wielkich zdarzeń przemysłowych, a także specyfikę gaszenia biopaliw.
Ogólne zasady gaszenia pożarów cieczy palnych w małej skali
W przypadku pożarów niewielkich ilości cieczy palnych, takich jak olej opałowy lub farba przechowywana w domu, kluczowe jest unikanie użycia wody. Bezpośrednie wlanie wody na płonący olej, zwłaszcza gorący, może wywołać zjawisko określane jako "frytkownica", co prowadzi do gwałtownego rozprzestrzenienia się płonącego oleju. Do walki z takim ogniem należy użyć:
- Piany
- Suchego proszku gaśniczego
- Sprzętu gaśniczego typu 1211
- Piasku
Gdy zapłonie garnek z olejem, nigdy nie należy używać wody. Skutecznymi metodami ratunkowymi są:
- Szybkie wylanie pokrojonych zimnych naczyń do garnka wzdłuż jego boku, co może automatycznie stłumić ogień.
- Użycie pokrywy garnka lub dużej wilgotnej szmatki, która może przykryć płonący garnek z olejem, odcinając dopływ powietrza i dusząc ogień.
Specyfika pożarów ropy naftowej i ich zagrożenia
Najniebezpieczniejszymi pożarami zbiorników są pożary ropy naftowej, głównie z uwagi na możliwość powstania zjawisk takich jak wyrzut (boilover) i wykipienie (slopover) płonącej ropy ze zbiornika. Wyrzut ropy jest związany z obecnością wody zalegającej na dnie zbiornika, która podczas pożaru nagrzewa się i gwałtownie paruje, wyrzucając płonącą ropę na zewnątrz. Aby ograniczyć ryzyko wyrzutu, należy jak najszybciej pozbyć się wody zalegającej na dnie zbiornika. W fazie pożaru nierozwiniętego promieniowanie cieplne umożliwia jeszcze wykorzystanie króćców odwadniających dno zbiornika, natomiast w fazie rozwiniętej dostęp nawet w ubraniach żaroodpornych może być ograniczony lub wręcz uniemożliwiony.
Historyczne doświadczenia: Pożar w Karlinie
W grudniu 1980 r. w miejscowości Krzywopłoty koło Karlina rozpoczął się sławetny rozdział w historii regionu związany z pożarami ropy naftowej. 9 grudnia około godziny 17:30, w wyniku awarii jednej z instalacji wiertniczych, doszło do zapalenia ropy naftowej w szybie Daszewo I. Przez kolejne 32 dni zmagano się z szalejącym ogniem. Do pomocy ściągnięto wówczas specjalistów z całej Polski i z zagranicy. W akcji gaszenia pożaru brało łącznie udział 1000 osób, ropa tryskała na wysokość 40 metrów, a łuna towarzysząca pożarowi była widoczna w promieniu kilkunastu kilometrów. To wydarzenie sprawiło, że o Karlinie zrobiło się głośno nie tylko w kraju; światowe media donosiły o jednej z największych erupcji ropy w Europie.
Pierwszy transport ropy do rafinerii w Trzebini pod Krakowem wyruszył 16 stycznia 1981 r., a w ciągu trzech lat spod Karlina wysłano 780 ton ropy. Euforia i nadzieja związane z odnalezieniem złoża ropy okazały się przedwczesne, gdy okazało się, że jest ono mało wydajne - ostatecznie w połowie 1983 r. oficjalnie zakończono wydobycie. Chcąc upamiętnić wydarzenie z ubiegłego wieku, w Karlinie powstała fontanna przedstawiająca walkę strażaków z płonącym szybem, a przy skrzyżowaniu ulicy Wojska Polskiego i Koszalińskiej w Karlinie powstał wyjątkowy mural, którego autorem jest koszaliński artysta Cukin.
Taktyka gaszenia wielkich pożarów zbiorników magazynowych
Pożary zbiorników magazynowych z cieczami palnymi wymagają specjalistycznego podejścia. Jest to wąska specjalizacja, która wymaga bieżącej wymiany doświadczeń oraz wnikliwych analiz działań ratowniczych, szczególnie cennych jest pozyskiwanie informacji od bezpośrednich uczestników akcji.
Konferencja "BAZA 2016" i wymiana doświadczeń
W dniach 4-5 października 2016 r. w hotelu Kawallo koło Płocka odbyła się międzynarodowa konferencja "BAZA 2016" poświęcona taktyce gaszenia zbiorników magazynowych z cieczami palnymi. Zorganizowana przez PERN S.A. w Płocku wraz z Komendą Miejską PSP w Płocku, zgromadziła 160 gości i uczestników, w tym wielu ekspertów i dowódców PSP.
Minimalne wymagania i praktyczne podejście
Konferencję otworzył Sławomir Stachowicz, Wiceprezes Zarządu PERN S.A., który przybliżył działalność Grupy Kapitałowej PERN oraz omówił organizację ochrony przeciwpożarowej w firmie. Część merytoryczną wykładów rozpoczął Ewen Duncan z Anglii, specjalista z firmy Williams Fire and Hazard Control, prezentacją pt. „Minimalne wymagania przepisów w zastosowaniu praktycznym - zabezpieczenia przeciwpożarowe”. Prelegent porównywał przepisy do doświadczeń i praktycznego podejścia do ochrony przeciwpożarowej w zakładach petrochemicznych, analizując wiele pożarów zbiorników na całym świecie od lat 80. ubiegłego wieku.
Metody gaszenia i zjawiska towarzyszące
Ewen Duncan przedstawił również prezentację pt. „Taktyka prowadzenia działań gaśniczych przy pożarach zbiorników magazynowych, wyrzut ropy naftowej”. Omówił opatentowaną metodę gaszenia zbiorników z wykorzystaniem tzw. stopy pianowej oraz mechanizm powstawania wykipienia i wyrzutu ropy, poparty wieloma przykładami. Wyjaśnił mechanizm powstawania stopy pianowej na palącej się powierzchni cieczy w zbiorniku, sposób i możliwości rozpływania się piany na powierzchni cieczy, rodzaje środków pianotwórczych możliwych do zastosowania podczas gaszenia, oraz konieczność wychłodzenia temperatury pożaru ropy naftowej przed przystąpieniem do gaszenia.
Systemy pianowe i testy
Kolejnym wykładowcą był dr Nial Ramsden z Anglii, który wygłosił referat pt. „Program LASTFIRE - wprowadzenie i cele + Systemy pianowe: o czym należy pamiętać”. LASTFIRE to międzynarodowa organizacja zajmująca się pożarami zbiorników magazynowych, wykonująca niezależne testy pian gaśniczych w warunkach zbliżonych do prawdziwych pożarów. Mówił m.in. o wpływie pian gaśniczych na środowisko naturalne, o błędach w przechowywaniu środków pianotwórczych i błędnie wykonanych lub niesprawnych instalacjach gaśniczych. Dr Nial Ramsden zaprezentował także referat pt. „Test to nie to samo co zastosowanie praktyczne”, przedstawiając testy środków gaśniczych prowadzone przez organizację LASTFIRE w celu oceny ich skuteczności w pożarach zbiorników.
Technologie dostarczania wody na duże odległości
Oliver Baier z Holandii zaprezentował technologię Hytrans System do gaszenia pożarów węglowodorów. Holendrzy, ze względu na swoje położenie geograficzne, wyspecjalizowali się w produkcji systemów do przetłaczania ogromnych ilości wody. Baier przedstawił pompy o bardzo dużych wydajnościach do 60 tys. l/min oraz działa gaśnicze o tej samej wydajności. W drugim dniu konferencji, w referacie pt. „Systemy dostarczania wody na duże odległości, kalkulator wydajności linii wężowych dużych wydajności”, zaprezentował systemy przetłaczania wody na duże odległości. Na pokazach sprzętu w Dobrzykowie koło Płocka zaprezentowano działa i pompy dużej wydajności, w tym pompy o napędzie hydraulicznym o wydajności 30 tys. l/min, oraz działo o wydajności 60 tys. l/min. Zastosowanie pomp hydraulicznych pozwala na zasysanie wody z głębokości 11 metrów, a długość hydraulicznych węży zasilających wynosi 60 metrów. Działo o wydajności 60 tys. l/min było zasilane dwoma wężami tłocznymi o średnicy 305 mm, które znajdują się na wyposażeniu ZSP PERN.
Rodzaje pian gaśniczych i ich zastosowanie
Dr Leonhardt z laboratorium firmy Dr Sthamer z Niemiec wygłosił referat pt. „Testy pian gaśniczych typu S, FP, AFFF, AFFF-AR, właściwe sposoby aplikacji”, przybliżając całą paletę środków pianotwórczych wszystkich typów z uwzględnieniem właściwych sposobów zastosowania. Alberto Menendez Suarez z Hiszpanii przedstawił prezentację pt. „Środki pianotwórcze bez dodatku fluoru - skuteczność gaśnicza pian. Gdzie są granice rozsądku?”, analizując skuteczność i ograniczenia stosowania pian bezfluorkowych.
Nowoczesne zabezpieczenia: Terminal Naftowy w Gdańsku (TNG)
Na zakończenie konferencji, Marek Labuda, Komendant ZSP PERN w Bazie w Gdańsku, wygłosił prelekcję pt. „Terminal Naftowy w Gdańsku (TNG) - zastosowanie w praktyce najnowocześniejszych systemów zabezpieczeń”. Oddany do użytku w kwietniu 2016 r., Terminal Naftowy w Gdańsku został zaprojektowany i wybudowany zgodnie z najlepszymi dostępnymi praktykami (BAT), stając się jednym z najnowocześniejszych obiektów tego rodzaju na świecie. W TNG zastosowano m.in. bardzo wydajną pompownię przeciwpożarową o wydajności wodnej rzędu 75 tys. l/min, punkty poboru wody o wydajności 25 tys. l/min każdy, mobilne magazyny środka pianotwórczego typu AFFF-AR 1-3% na przyczepach, działa i pompy dużych wydajności, systemy detekcji pożaru oraz elektroniczny system wczesnego reagowania (SWR), który steruje pracą całej sieci wodno-pianowej.
Pierwsza faza działań gaśniczych
W pierwszej fazie pożaru powierzchniowego zbiornika, gdy jest on jeszcze nierozwinięty, należy natychmiast podjąć próbę jego gaszenia dostępnymi siłami i środkami. Przede wszystkim należy uruchomić stałe urządzenia gaśnicze oraz sprzęt mobilny, wdrażając jednocześnie procedury alarmowania przewidziane wewnętrznym planem operacyjno-ratowniczym. Należy ponadto podjąć działania w obronie sąsiednich instalacji z wykorzystaniem stałych urządzeń gaśniczych zraszaczowych lub sprzętu mobilnego. Poza zraszaniem lub chłodzeniem zagrożonych obiektów w rozwiniętym pożarze powierzchniowym zbiornika może zajść konieczność zabezpieczenia przestrzeni uszczelnienia dachu pływającego zbiorników sąsiadujących poprzez wypełnienie burt pianowych pianą i jej okresowe uzupełnianie - ma to na celu zabezpieczenie przed przeniesieniem pożaru.
Nieskuteczność zraszania w rozwiniętym pożarze
Jeśli palący się zbiornik wyposażony jest w instalację zraszaczową, zaleca się jej natychmiastowe uruchomienie. Jeżeli nie można zachować równomierności schładzania lub próby uruchomienia instalacji zraszaczowej zbiornika podejmowane są już w fazie pożaru rozwiniętego, zachodzi ryzyko uszkodzenia konstrukcji zbiornika. W praktyce instalacja zraszaczowa jest w stanie zabezpieczyć konstrukcję zbiornika tylko w fazie pożaru nierozwiniętego. W warunkach pożaru powierzchniowego, mimo kontynuacji zraszania, nie można zachować w stanie nienaruszonym konstrukcji płaszcza zbiornika powyżej lustra palącej się cieczy - płaszcz zbiornika ulega destrukcji i najczęściej składa się do jego wnętrza.
Zraszanie płaszcza zbiornika ma niewielki wpływ na temperaturę cieczy wewnątrz, ponieważ odbiór ciepła ograniczony jest właściwie do warstw cieczy sąsiadujących bezpośrednio z płaszczem zbiornika i nie opóźnia znacząco powstawania warstwy przegrzanej. Wpływ zraszania płaszcza zbiornika na przegrzewanie się cieczy maleje ponadto wraz ze wzrostem średnicy palącego się zbiornika. Dodatkowo nieefektywne zraszanie palącego się zbiornika powoduje utratę wody, która będzie niezbędna do gaszenia palącego się zbiornika i zabezpieczania sąsiednich zbiorników i instalacji.
Zarządzanie wodą i ryzyko wyrzutu
Aby ograniczyć ryzyko wyrzutu, szczególnie w przypadku pożaru zbiornika z ropą naftową, należy pozbyć się wody zalegającej na jego dnie. Trzeba to zrobić jak najszybciej. W fazie pożaru nierozwiniętego promieniowanie cieplne umożliwia nadal wykorzystanie króćców odwadniających dno zbiornika, natomiast w fazie pożaru rozwiniętego dostęp nawet w ubraniach żaroodpornych może być ograniczony tylko do króćców zlokalizowanych na stronie nawietrznej zbiornika lub uniemożliwiony.
Planowanie i intensywność podawania środków gaśniczych
Prowadzenie skutecznych działań w natarciu na palący się zbiornik powinno powodować zauważalny efekt gaśniczy w postaci zmniejszenia intensywności pożaru w czasie około 10 do 30 minut. Czas ten zależny jest od rodzaju i powierzchni pożaru. Jeśli działania prowadzone posiadanymi siłami i środkami nie pozwalają na lokalizację pożaru i jego powierzchnia wciąż rośnie, kierujący działaniem ratowniczym powinien odstąpić od działań gaśniczych w natarciu, kontynuując działania w obronie.
Naliczenie sił i środków niezbędnych do działań jest jednym z najważniejszych zadań sztabu. Odpowiedź na pytanie, jaką intensywność podawania środków gaśniczych przyjąć, powinna paść na etapie opracowywania i uzgadniania planów operacyjno-ratowniczych. W Polsce nie wypracowano standardu określającego te parametry przy gaszeniu pożarów powierzchniowych zbiorników z wykorzystaniem mobilnego sprzętu pożarniczego.
Standardy i normy
Wskazówką może być § 48 pkt 1 rozporządzenia ministra gospodarki z 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych (DzU nr 243 z 2005 r., poz. 2063 ze zm.), w którym przyjęto intensywność podawania wodnego roztworu środka pianotwórczego do gaszenia zbiornika o dachu stałym o średnicy do 20 m - 6,6 dm³/min/m², a dla zbiorników o większych średnicach - na każdy dodatkowy metr 0,2 dm³/min/m². Zapis dotyczy jednak stałych instalacji gaśniczych, nie różnicuje intensywności podawania środków gaśniczych i czasu podawania w zależności od temperatury zapłonu cieczy, klasy środka pianotwórczego, a sam zapas środka wymagany w pompowni na 30 min gaszenia największego zbiornika i jego obwałowania jest niewystarczający.
Odpowiedzi na pytanie, jaką intensywność i czas podawania środków gaśniczych zastosować podczas gaszenia pożaru z wykorzystaniem działek, można poszukiwać pośród opracowanych standardów światowych. Właściwie każdy z tych standardów różnicuje wymaganą intensywność podawania środków gaśniczych w zależności od średnicy zbiornika. Standard PN-EN 13565 wprowadza ponadto współczynniki korekcyjne zależne od rodzaju obiektu oraz skuteczności gaśniczej piany według normy PN-EN 1568-3. Zakładany czas gaszenia jest również zróżnicowany. Udowodniono, że optymalne do gaszenia pożarów cieczy palnych w zbiornikach są przeznaczone do tych celów środki typu AFFF lub AFFF AR.
Sprawdzony standard Williams Fire & Hazard Control
Sprawdzony wielokrotnie w praktyce standard firmy Williams Fire & Hazard Control wydaje się optymalny i najbardziej wiarygodny. Dzięki jego zastosowaniu udało się ugasić pożar zbiornika z benzyną o średnicy 83 m - był to pierwszy i dotychczas jedyny na świecie ugaszony zbiornik o średnicy powyżej 60 m. Do 65-minutowego głównego natarcia zastosowano intensywność podawania roztworu około 8,6 dm³/min/m² z dwóch działek o wydajności 22,7 m³/min każde. Proces gaszenia jest zazwyczaj podzielony na fazy:
- 10 minut - tzw. natarcie wstępne, którego celem jest przygotowanie powierzchni cieczy do utworzenia przyczółku pianowego.
- 5 minut - tzw. utworzenie przyczółku pianowego (stopy pianowej).
- 40 minut - dogaszanie i utrzymanie efektu gaśniczego, czyli dalsze podawanie prewencyjne piany ze zmniejszoną intensywnością w celu schłodzenia cieczy, konstrukcji zbiornika i uniknięcia ponownego zapłonu.
W metodzie tej zalecane jest równoległe ustawienie działek, co przy ich wysokiej wydajności ogranicza destrukcję piany przez strumień ciepła oraz zwiększa zasięg rzutu (wzajemne wciąganie prądów piany). Ponadto wysoka wydajność zastosowanych do gaszenia działek pozwala na podanie piany równolegle na powierzchnię zbiornika i łatwiejsze utworzenie przyczółku pianowego. Dobierając liczbę i rodzaj działek, należy kierować się nie tylko ich wydajnością czy zasięgiem rzutu, lecz również maksymalnym skutecznym zasięgiem rozpływania się piany na płonącej powierzchni cieczy, który w praktyce wynosi do 30 m. Oznacza to, że nawet mając do dyspozycji jedno działko o wystarczającej wydajności i zasięgu rzutu, dla zbiorników o średnicy ponad 70 m należy użyć dwóch działek, aby utworzyć skuteczny przyczółek pianowy.
Organizacja zaopatrzenia wodnego
Skala zapotrzebowania na wodę do gaszenia i obrony sprawia, że organizacja zaopatrzenia wodnego, o ile zakład nie ma wysokowydajnej sieci hydrantowej, jest bardzo skomplikowana i wymaga specjalistycznego, niestandardowego sprzętu. "Wysokowydajna sieć hydrantowa" oznacza sieć o przekroju rurociągów 500-600 mm z punktami poboru wyposażonymi w odpowiednią do zasilenia działek liczbę nasad o średnicy od 150 do 300 mm, zasilaną z pompowni lub przez sprzęt mobilny.
Jeśli zakład nie dysponuje taką siecią, zaopatrzenie wodne należy oprzeć na przetłaczaniu lub przepompowywaniu wody. Realizacja zaopatrzenia wodnego według zapotrzebowania do gaszenia zbiornika o średnicy 80 m z wykorzystaniem wyłącznie tradycyjnych linii wężowych 110 mm to prawdziwe wyzwanie, zarówno ze względu na wymaganą liczbę linii wężowych, jak i parametry węży. Zadaniu temu mogą podołać stosowane już w Polsce węże 150 lub 305 mm współpracujące z pompami o odpowiedniej wydajności. Niezależnie jednak od zastosowanych linii wężowych będą one utrudniały komunikację; może zachodzić konieczność zamykania dróg, jeśli wcześniej nie przygotowano specjalnych przejść pod drogami lub mostków przejazdowych. Przygotowując natarcie, należy jak najdłużej zachować przejezdność wszystkich dróg na terenie obiektu, a jeśli nie ma takiej możliwości, zapewnić dojazd i podmiany sprzętu oraz środków gaśniczych tam, gdzie jest to niezbędne.
Taktyka natarcia na płonący zbiornik
Przed przystąpieniem do natarcia należy zmniejszyć intensywność i temperaturę strefy spalania oraz temperaturę powierzchni cieczy, co ułatwi tworzenie przyczółku pianowego (stopy pianowej). Takie działanie nazywane jest w żargonie strażackim „igraniem z ogniem” i polega na zygzakowatym operowaniu prądem gaśniczym nad palącą się cieczą, a przez to równomiernym schłodzeniu całej powierzchni zbiornika. Kolejnym krokiem jest wprowadzenie do działania pozostałych prądów gaśniczych, skierowanych równolegle na środek powierzchni zbiornika.
Sterując prądami piany, wykorzystuje się regulację w płaszczyźnie poziomej i pionowej, ale również regulację rozproszenia strumienia piany, starając się zachować równoległość prądów. Należy pamiętać, aby przy wprowadzaniu prądów piany na zbiornik nie oddziaływać zwartym strumieniem na jego płaszcz, z uwagi na możliwość uszkodzenia rozgrzanej konstrukcji; zapobiega temu początkowe rozproszenie prądów. Po ustawieniu prądów piany we właściwej pozycji działka powinny zostać zablokowane, a potem ewentualnie korygowane tylko wtedy, jeśli zachodzi potrzeba - np. w przypadku zmiany prędkości i kierunku wiatru.
Od tego momentu rozpoczyna się generalne natarcie, podczas którego zakłada się nieprzerwane podawanie prądów piany na palący się zbiornik przez około 65 minut w przypadku ropy i 60 minut w przypadku produktów naftowych. Przez cały ten czas piana rozpływa się po lustrze palącej się cieczy, gasząc centymetr po centymetrze pożar powierzchniowy. Prędkość podawanego strumienia piany powoduje jej przemieszczanie po powierzchni cieczy w kierunku godziny 12 (na tarczy zegara), następnie piana w zetknięciu z płaszczem zbiornika kierowana jest w kierunku godziny 9 oraz godziny 3. Z uwagi na to oddziaływanie, mimo pokrycia pianą przeważającej części zbiornika, na godzinie 6 mogą pozostać niedogaszone miejsca, a ich dogaszanie z wykorzystaniem działek głównych może być długotrwałe. Miejsce to z powodu jego kształtu nazywane jest „uśmiechem” i może zostać dogaszone w końcowej fazie głównego natarcia przez wprowadzenie dodatkowych działek o mniejszej wydajności, ustawionych na godzinie 3 i 9.
Gaszenie pożarów biopaliw (FAME)
Rosnące znaczenie biopaliw
Jedną z możliwości przeciwdziałania zmianom klimatycznym jest ograniczanie emisji dwutlenku węgla wydzielającego się przy spalaniu paliw kopalnych przez wprowadzanie tzw. biopaliw, powstających w wyniku przerobu surowców roślinnych. Biopaliwem alternatywnym dla benzyny jest etanol, natomiast olej napędowy mogą zastępować lub stanowić dodatki do niego estry metylowe kwasów tłuszczowych FAME
[1]
. Rosnący udział biopaliw jako składników paliw konwencjonalnych i stosowanie ich jako samodzielnych paliw oznacza wzrost ich produkcji oraz zwiększony obrót niezbędnymi surowcami i gotowymi produktami.Zagrożenia związane z produkcją FAME
Do produkcji FAME wykorzystuje się oleje roślinne (w Polsce głównie olej rzepakowy), które w procesie transestryfikacji z metanolem są przetwarzane na estry metylowe. W procesie tym, produktem ubocznym jest gliceryna. Jeśli wziąć pod uwagę cały proces produkcyjny FAME, największe zagrożenie pożarowe powoduje metanol. Alkohol metylowy (CH₃OH) jest toksyczny i ma niską temperaturę zapłonu (-11°C). Powyżej tej temperatury stężenie tworzących się mieszanin par metanolu z powietrzem może przekraczać dolną granicę wybuchowości i doprowadzić do poważnej awarii przemysłowej. Metanol jest cieczą polarną, wymaga więc zastosowania środków pianotwórczych typu AR
[2]
(ang. Alcohol Resistant), na przykład AFFF-AR, do zabezpieczania zbiorników i instalacji technologicznych.Badania nad gaszeniem FAME
Biorąc pod uwagę wysoką temperaturę biodiesla podczas spalania, przeprowadzono próby gaśnicze na tacy stalowej o wymiarach 1 x 1 x 0,1 m i pojemności 100 dm³. Do badań zastosowano biopaliwo FAME B 100 produkowane w Rafinerii Trzebinia oraz olej napędowy Ekodiesel Ultra B firmy ORLEN. Do gaszenia użyta została piana typu AFFF wytwarzana z 5% wodnego roztworu środka pianotwórczego Sthamex, a także piana AFFF f-15 i typu AR wytwarzane z 5% wodnego roztworu środka alkoholoodpornego Moussol APS f-15. Testy nie pokazały istotnych różnic w przebiegu gaszenia oleju napędowego i biodiesla stosowanymi pianami. Piana typu AFFF nie ulegała destrukcji na powierzchni biodiesla i tworzyła film wodny na obu paliwach, co zaobserwowano podczas prób ponownego rozpalania tacy po gaszeniu pianą.
Wnioski z badań
Estry metylowe kwasów tłuszczowych nie wykazują niszczącego wpływu na piany typu AFFF. Zastosowanie piany typu AFFF-AR nie wpłynęło na skrócenie czasu gaszenia biodiesla w porównaniu z pianą typu AFFF. Przebieg i czasy gaszenia biodiesla pianami AFFF i AFFF-AR nie wykazywały różnic w porównaniu z gaszeniem oleju napędowego. Można więc stwierdzić, że nie ma konieczności stosowania pian alkoholoodpornych do gaszenia pożarów FAME w przypadku stosunkowo niewielkich, płytkich rozlewisk. Jednak, podobnie jak w przypadku ropy naftowej, pożarów biodiesla nie należy gasić wodą, gdyż może to spowodować zwiększenie intensywności spalania oraz zagrożenie wyrzutem lub wykipieniem paliwa.
[1] FAME (ang. Fatty Acid Methyl Esters) - estry metylowe kwasów tłuszczowych powstające w procesie transestryfikacji olejów roślinnych z metanolem. Mają właściwości fizykochemiczne zbliżone do oleju napędowego, dlatego często używa się określenia biodiesel.
[2] AR (ang. Alcohol Resistant) - klasa piany gaśniczej odpornej na działanie alkoholi i innych cieczy polarnych.