Elektryczność statyczna jako potencjalne źródło zapłonu
Każdy z nas może stanowić niebezpieczeństwo na stacji paliw, przez elektryczność statyczną, szczególnie zimą. Suche, zimowe powietrze i sztuczne materiały ubrań sprzyjają nagromadzeniu ładunków elektrycznych. Podczas tankowania należy unikać wsiadania do auta, używania telefonu i otwartego ognia.
Znasz ten moment, gdy dotykasz jakiegoś metalowego elementu albo innej osoby i czujesz coś w rodzaju strzału? Każdy doświadczył takiego kopnięcia prądem, czyli po prostu przeskoczenia niezrównoważonego ładunku elektrycznego. To naturalne zjawisko może jednak być niebezpieczne dla kierowców właśnie podczas tankowania.
Nagromadzeniu takiego ładunku sprzyja suche, zimowe powietrze, ale zazwyczaj głównym winowajcą jest tutaj ocieranie się ciała pasażera o tapicerkę samochodu. Wówczas na nasze zimowe ubranie (materiały ze sztucznego materiału, jak kurtka, bluza) zostaje "naładowane", przez co jesteśmy pełni niezrównoważonych elektronów na kurtce, które tylko czekają, żeby gdzieś przeskoczyć.
Niestety, na stacjach benzynowych nawet niewielka iskra może wywołać zapłon łatwopalnej substancji. Benzyna, jako substancja wysoce lotna, w połączeniu z unoszącymi się oparami, tworzy mieszankę, która w ułamku sekundy może doprowadzić do tragedii. Choć przypadki takie są dziś rzadkością, to nadal warto mieć to na uwadze, szczególnie zimą. Co ważne, podczas tankowania oleju napędowego zagrożenie jest mniejsze.
Zimą tankowanie jest bardziej niebezpieczne właśnie przez elektryczność statyczną, którą łatwo wywołać. Co ważne, na zapłon z iskry bardziej narażeni są tankujący benzynę.
Jak pozbyć się elektryczności statycznej?
Zniwelowanie niebezpieczeństwa jest zresztą bardzo proste. Wystarczy podczas wysiadania z samochodu dotknąć metalowej części auta, by się rozładować. Mówi się też o unikaniu noszenia sztucznych i wełnianych ubrań, gdy chcemy tankować, jednak to zimą wcale nie jest takie proste do zrealizowania.
Co ciekawe, dawne badania przeprowadzane przez strażaków, by zrozumieć, skąd pochodzą pożary na stacji paliw, ujawniły, że większość z nich spowodowana jest przez kobiety, ponieważ one częściej podczas tankowania wsiadały do samochodu i wysiadały z niego, gdy proces napełniania zbiornika się kończył i trzeba było wyciągnąć pistolet z wlewu. Lepiej więc nie wsiadać do auta podczas tankowania, a także nie zostawiać włączonego silnika.
Czego nie robić na stacji benzynowej?
Kolejną kluczową zasadą jest zakaz korzystania z telefonu komórkowego na terenie stacji benzynowej. Choć wielu kierowców lekceważy ten zapis, może on mieć duże znaczenie dla bezpieczeństwa. Oczywiście, absolutnym tabu powinno być również używanie otwartego ognia w pobliżu dystrybutorów paliwa. Na każdej stacji paliw zobaczymy zresztą takie zakazy.
Co zrobić podczas pożaru na stacji paliw?
Co zrobić, gdy do pożaru na stacji paliw dojdzie? Przede wszystkim nie wolno wyjmować pistoletu z wlewu paliwa i trzeba natychmiast wezwać obsługę, która pomoże w ugaszeniu niebezpieczeństwa. Elektryczność statyczna to zjawisko, które w odpowiednich warunkach może mieć poważne konsekwencje. Dlatego warto być świadomym zagrożeń i stosować się do zaleceń.
Plastikowa butelka wody jako potencjalne zagrożenie pożarowe
Przezroczysta butelka z wodą stojąca na desce rozdzielczej może stać się śmiertelnym zagrożeniem dla Twojego samochodu. To brzmi jak nonsens, ale strażacy regularnie ostrzegają przed pozostawieniem zbędnych rzeczy w aucie, także pozornie niewinnych.
Butelka wody w aucie - jak dochodzi do pożaru?
Pełna butelka z przezroczystego plastiku działa dokładnie jak soczewka skupiająca. Promienie słoneczne przechodzące przez przednią szybę zostają skoncentrowane w jednym punkcie, tworząc temperaturę przekraczającą 400 stopni Celsjusza. Różnica polega jedynie na tym, że w przypadku butelki w samochodzie ofiarą tego zjawiska stają się kosztowne elementy wyposażenia wnętrza.
Prawdziwy przypadek pożaru spowodowany przez butelkę wody
Lipcowy incydent z 2017 roku w stanie Idaho stał się klasycznym przykładem tego zagrożenia. Pracownik lokalnej spółki energetycznej podczas przerwy obiadowej zauważył dym wydobywający się z konsoli środkowej swojego pickupa. Szybka reakcja uratowała pojazd przed całkowitym spaleniem, ale na przednim fotelu pozostały dwie wypalone dziury.
Lokalna straż pożarna postanowiła odtworzyć to zdarzenie w kontrolowanych warunkach edukacyjnych. Eksperyment potwierdził obawy - wiązka światła skupiona przez butelkę z wodą osiągnęła temperaturę przekraczającą 400 stopni Celsjusza i przepaliła ciemny papier w ciągu kilku sekund.
Gdzie bezpiecznie przechowywać wodę w samochodzie?
Schowki na napoje w konsoli środkowej czy desce rozdzielczej to najgorsze możliwe miejsce dla przezroczystych pojemników w słoneczne dni - oczywiście w momencie, gdy opuszczamy pojazd. Bagażnik stanowi znacznie lepszą alternatywę, bo światło słoneczne nie może dotrzeć bezpośrednio do butelki.
Alternatywnie można wykorzystać schowki pod siedzeniami, kieszenie w drzwiach od strony przeciwsłonecznej lub każde inne miejsce chronione przed bezpośrednim nasłonecznieniem.
Dodatkowe zagrożenia związane z przegrzewaniem
Ryzyko pożaru to nie jedyny problem związany z pozostawianiem butelek z wodą w nagrzanym samochodzie. Eksperci ostrzegają przed potencjalnym wyciekaniem szkodliwych substancji chemicznych z plastiku do wody pod wpływem wysokich temperatur. Producenci opakowań to dementują, ale chyba lepiej dmuchać na zimne.
Najskuteczniejszym sposobem na uniknięcie pożaru jest przejście na wielokrotnego użytku butelki wykonane z nieprzezroczystych materiałów. Wysokiej jakości pojemniki ze stali nierdzewnej czy nieprzezroczystego plastiku nie tylko eliminują ryzyko pożaru, ale także lepiej chronią temperaturę napoju.
Metalowe butelki termoizolacyjne potrafią utrzymać chłodną temperaturę wody nawet w ekstremalnie gorące dni.
Czego nie zostawiać w aucie latem?
Przezroczysta butelka z wodą to tylko jeden z wielu przedmiotów, które mogą stać się niebezpieczne w przegrzanym samochodzie. Produkty spożywcze tracą swoje właściwości w ciągu minut, lekarstwa mogą zmienić swój skład chemiczny, a sprzęt elektroniczny ulega trwałym uszkodzeniom.
Uwagę należy też zwrócić na kremy przeciwsłoneczne, które pod wpływem wysokiej temperatury mogą utracić swoje właściwości ochronne. Także mokre ubrania, zwłaszcza kostiumy kąpielowe, stają się siedliskiem bakterii w ciepłym i wilgotnym środowisku zamkniętego samochodu.
Inne przyczyny pożarów związane z nieostrożnością
Nieostrożność przy posługiwaniu się ogniem otwartym
Nieostrożność osób dorosłych przy posługiwaniu się ogniem otwartym, w tym papierosy, zapałki, np. palenie tytoniu w łóżku jest często przyczyną pożarów ze skutkiem śmiertelnym. Kontakt otwartego ognia, np. żarzącego się papierosa z materiałem palnym może spowodować pożar w pojemniku ze śmieciami.
Pozostawianie na kuchni gazowej bez nadzoru przygotowywanego posiłku. Spalanie śmieci i odpadów, suchych liści i roślin, wypalanie traw, rozgrzewanie smoły, palenie ogniska może być przyczyną pożaru zabudowań.
Nieostrożność przy posługiwaniu się substancjami łatwopalnymi
Nieostrożność osób dorosłych przy posługiwaniu się substancjami łatwopalnymi np. czyszczenie odzieży, likwidacja plam w cieczach łatwopalnych, np. benzynie, acetonie, rozpuszczalniku może być przyczyną groźnego pożaru i wybuchu. Mycie podłóg cieczami łatwopalnymi, np. benzyną, acetonem, rozpuszczalnikiem, może być przyczyną groźnego pożaru lub wybuchu.
Rozpalanie ognia w piecu przy zastosowaniu cieczy łatwopalnej, np. podczas przelewania cieczy łatwopalnych, np. benzyny, rozpuszczalnika, spirytusu następuje ich parowanie. Pojawienie się czynnika zapalającego może spowodować pożar.
Nieprawidłowa eksploatacja środków transportu i urządzeń elektrycznych
Nieprawidłowa eksploatacja środków transportu.
Nieprawidłowa eksploatacja elektrycznych urządzeń grzewczych. Ustawienie urządzenia grzejnego w odległości zbyt małej od materiałów palnych powoduje systematyczne nagrzewanie materiałów i prowadzi do ich zapalenia.
Pozostawienie na dłuższy czas włączonej grzałki elektrycznej do gotowania wody. Pozostawienie żelazka na materiale palnym spowoduje natychmiastowe zwęglenie i szybkie zapalenie przedmiotu, na którym jest ustawione.
Nieprawidłowa eksploatacja urządzeń i instalacji elektrycznych. Osłonięcie żarówki materiałem palnym, np. papierem w niewielkiej odległości od niej powoduje szybkie nagrzewanie się tego materiału, zwęglenie i zapalenie.
Zagrożenia związane z instalacjami fotowoltaicznymi
Jeden moduł fotowoltaiczny jest wystarczający do wytworzenia łuku elektrycznego. Potencjał wytworzenia się łuku analizujemy głównie w kontekście elementów łączeniowych modułów PV (złączek solarnych).
Dużo zależy od napięcia - moduły PV, im większe, tym mają większe napięcie. W tym kontekście modułem bezpiecznym będzie moduł o napięciu Voc wynoszącym poniżej 20V, czyli ok. 33 ogniwa (standardem jest 60 lub 72).
Zastosowanie mikrofalowników to wykonanie szeregu dodatkowych połączeń na złączkach solarnych mikrofalownik <=> moduł i wymaga od instalatora szczególnej uwagi w zakresie ich wykonania tak, aby nie inicjować zagrożenia.