Poradnik: Kamera na Kask Strażacki

Nowoczesne kamery sportowe, choć kojarzone głównie z rejestrowaniem podróży na jednośladzie czy sportów ekstremalnych, zyskują coraz większą popularność również w środowisku strażackim. Pozwalają one na nagranie przebiegu akcji, co może być przydatne do celów szkoleniowych, analizy działań, a także jako potencjalny materiał dowodowy. Niewielkie rozmiary urządzeń i wysoka rozdzielczość nagrań to połączenie, które umożliwia stworzenie unikalnej dokumentacji z interwencji. Jednakże, montaż kamery na hełmie strażackim wiąże się z szeregiem specyficznych wyzwań i kontrowersji, które należy wziąć pod uwagę.

Zastosowanie i potencjalne zalety kamery na hełmie strażackim

Kamera na hełmie strażackim ma wszechstronne zastosowanie, wykraczające poza proste nagrywanie. Jest to idealny sposób na uwiecznienie najciekawszych akcji i trudnych warunków. Dzięki niej można zarejestrować całą trasę lub przebieg działań w najdrobniejszych szczegółach.

Dokumentacja i szkolenie

• Analiza działań: Po akcji można spokojnie usiąść, obejrzeć z kolegami i przeanalizować materiał, wypunktować błędy i niedociągnięcia, a następnie eliminować je przy następnych akcjach. Jak najbardziej do własnej analizy działań.
• Materiały szkoleniowe: Filmy z nagrań z kamery zazwyczaj są przedstawiane dowódcy jako materiały szkoleniowe dla Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych (MDP) i Podziału Bojowego. Takie materiały mogą ukazać słuchaczom, jak czasami teoria mija się z praktyką, co jest cennym elementem edukacyjnym.
• Sprawozdawczość: Zarządy Gminne/Powiatowe Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) coraz częściej wymagają lub proszą o tworzenie filmów podsumowujących działalność, przedstawianych na walnych zebraniach czy stronach/fanpage'ach OSP.

Bezpieczeństwo i dowody

• Identyfikacja i dowody: Nagranie z kamery na kask może okazać się pomocne w sytuacji wypadku, np. do identyfikacji kierowcy pojazdu lub innego uczestnika zdarzenia. W przypadku niemal 51% wszystkich zdarzeń drogowych z udziałem motocyklistów winni są użytkownicy innych pojazdów, a nagrania mogą to potwierdzić.
• Monitorowanie otoczenia: Kamera sportowa na kask może być bardzo pomocna w utrzymaniu bezpiecznego kontaktu z osobą wspinającą się podczas wypraw górskich, umożliwiając rejestrowanie wideo w czasie rzeczywistym. Wyprawa w góry to nie tylko wyzwanie, ale także ryzyko, co podkreśla znaczenie takiego monitoringu.

Kwestie bezpieczeństwa i etyki: Kontrowersje wokół kamer na hełmach

Choć kamery na hełmach oferują wiele zalet, ich stosowanie, zwłaszcza w kontekście służb ratunkowych, budzi poważne obawy dotyczące bezpieczeństwa, aerodynamiki, a także etyki i prywatności.

Ryzyko dla bezpieczeństwa użytkownika hełmu

Kaski motocyklowe, a tym bardziej hełmy strażackie, projektowane są tak, aby chronić głowę przed uderzeniem czy otarciem. Mają za zadanie rozpraszać i pochłaniać siły w razie wypadku, a ich skorupy chronią przed penetracją przez ciała obce. Skorupa hełmu musi być możliwie okrągła i obła, aby głowa szorując w trakcie wypadku po podłożu o nic nie zaczepiała. Obła konstrukcja, podobnie jak w przypadku jajka, najłatwiej znosi obciążenia i jest najwytrzymalsza. Co bardzo ważne, wszystko, co jest przymocowane do hełmu, musi od skorupy łatwo odpadać.

Kamera zamocowana na hełmie stoi w kompletnej opozycji do zamysłu i filozofii użytych przy konstruowaniu samego hełmu. Wystający na zewnątrz i solidnie przymocowany przedmiot zmienia w nim nie tylko aerodynamikę. W chwili wypadku może działać jak ciężarek szarpiąc głową kierowcy na boki, a zaczepiając o cokolwiek, może pociągnąć głowę kierowcy na tyle gwałtownie, że doprowadzi do obrażeń szyi, ze skręceniem karku włącznie.

Marcin Szambelan ze Schuberth Polska podkreśla: "Każda ingerencja w kask zmienia jego właściwości, w tym skuteczność ochrony. Nawet samo jego przemalowanie może prowadzić do osłabienia wytrzymałości, jeśli składniki farby wejdą w reakcję z materiałem, z którego wykonana jest skorupa. Instalowanie kamer i zestawów głośnomówiących rzeczywiście jest sporym problemem, ponieważ urządzenia te wystają poza obrys kasku. W chwili wypadku mogą szarpnąć za głowę lub punktowo przenieść obciążenie na kask, zwiększając obrażenia kierowcy." Dlatego właśnie dedykowane przez producentów zestawy głośnomówiące zazwyczaj mocowane są tak, aby nie wystawały poza obrys skorupy.

Wiercenie otworów w skorupie, aby solidnie przytwierdzić dodatkowe urządzenia, to przykład skrajnej lekkomyślności i braku wyobraźni.

Kontrowersje w środowisku strażackim

Wśród funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej (PSP) służących na podziale bojowym strażacy z kamerami w hełmach czy na ubraniach są mega źle odbierani. "Gdy jestem na akcji i widzę takiego członka OSP, co zamiast pomagać, to skupia się na nagrywaniu, to gorączka, najlepiej zabrałbym mu ubranie i wygonił za pachołki." - opowiada jeden ze strażaków. Inni dodają, że "turbo napaleńcy nie zdają sobie sprawy, że poza super ujęciami, którymi można się pochwalić na FB, nagrywane są też różne niedociągnięcia mniej lub bardziej istotne."

Pojawiają się obawy, że takie nagrania mogą być wykorzystane do wytykania błędów, które są naturalne w dynamicznych warunkach akcji. "Każdy praktyk wie, że działania ratownicze na miejscu zdarzenia nie zawsze pokrywają się z teorią i czasem trzeba improwizować, czasem coś nie wyjdzie, czasem podejmuje się ryzyko, żeby było szybciej."

Etyka i prywatność

Pomija się fakt godności i poszanowania tożsamości ofiar i poszkodowanych. Poza zdobyciem kilku lajków można zebrać też garść szorstkich uwag. Wielu uważa, że takie materiały powinny zostawać wewnątrz jednostki. Problemem nie jest kamerka i nagrywanie, tylko wykorzystanie nagrania. Jak najbardziej do własnej analizy działań, stanowcze "nie" do wrzucania do sieci.

Z drugiej strony, jeśli ma ktoś troszkę ołowiu w głowie, to filmik odpowiednio montuje, wycina niepożądane sceny. Dodatkowo z kamerki nie idzie relacja live prosto do TVN24. W mojej OSP filmy z nagrań z kamerki zazwyczaj dowódcy są przedstawiane jako materiały szkoleniowe dla MDP i Podziału, ale także zdarza się nam opublikować kilkuminutowy film przedstawiający interwencję z kilkunastu miesięcy. PSP nie robi z tym problemu, zazwyczaj tylko wypytują, jak z jakością nagrań i odpornością na promieniowe cieplne.

Wybór odpowiedniej kamery na hełm strażacki

Wybór kamery na hełm strażacki powinien uwzględniać specyficzne warunki pracy, takie jak wysokie temperatury, zapylenie i wilgoć, a także konieczność niezawodności i łatwej obsługi.

Kluczowe parametry techniczne

• Rozdzielczość: Kamera na motocykl powinna mieć szeroki kąt widzenia. Standard jakości nagrań to natomiast 4K (czyli tzw. Ultra HD) lub co najmniej 1080p (Full HD). Dobrą kamerą będzie taka, która ma rozdzielczość 1080p lub nawet 4K.
• Szybkość nagrywania (FPS): Warto zwrócić uwagę na szybkość nagrywania. Najnowsze kamerki oferują możliwość rejestracji obrazu w ostrym niczym brzytwa 4K przy 60 fps. Jeśli na kamerę motocyklową na kask chcesz przeznaczyć mniejszą kwotę, wybierz model z rozdzielczością Full HD. Zwróć również uwagę na nagrywanie w trybie 60 bądź 30 fps, ponieważ tylko wtedy zachowana jest satysfakcjonująca płynność.
• Kąt widzenia: Jakość nagrań zależy również od kąta widzenia kamery. Najlepiej, żeby wynosił on 170 stopni.
• Stabilizacja obrazu: Urządzenie musi mieć stabilizację obrazu, a warto pamiętać, że to jeden z aspektów, w których producenci prześcigają się najbardziej. W trakcie nagrywania szczególne znaczenie mają stabilizacja obrazu oraz wyeliminowanie wszystkich drgań.
• Odporność i trwałość: Może przydać się np. wodoodporna obudowa dołączona do zestawu. Jest ona szczególnie pomocna w trakcie mocnych opadów deszczu. Kamera powinna być odporna na wstrząsy i wodoodporna, dzięki czemu możesz ją używać bez obaw o jej uszkodzenie. Należy też sprawdzić odporność na promieniowe cieplne.
• Bateria: Pamiętaj o wytrzymałej baterii. Jeżeli chcesz przymocować kamerę do kasku, korpusu albo nie masz dostępu do gniazda zapalniczki (praktycznie tylko motocykle turystyczne mają je w standardzie), to potrzebujesz dobrej jakości akumulatora. Najlepiej, żeby wytrzymywał on przynajmniej godzinę ciągłego nagrywania.
• Dodatkowe funkcje: Sprawdź też sposób łączenia kamery z telefonem (wiele współczesnych urządzeń ma wbudowany moduł WiFi, dzięki czemu możesz oglądać nagrania bez łączenia sprzętu kablem), możliwość rozbudowania pamięci o dodatkową kartę, a także gwarancję, jaką udziela producent. W zależności od modelu, kamera posiada wiele funkcji, takich jak: tryb nocny, tryb podwodny, pętla nagrywania, wybór kadrowania itp. Zwróć uwagę również na mikrofon.

Kask z wbudowaną kamerą czy kamera do kasku?

To pytanie może pojawić się przy zakupie nowego kasku. Dla przykładu, kask rowerowy z kamerą jest wygodny, ponieważ nie trzeba niczego dodatkowo montować i mamy pewność, że kamera się nie przesunie ani nie spadnie. Kamera jest już zintegrowana z kaskiem i gotowa do użycia. Jednak nie zawsze potrzebujemy nagrywać każdą przebytą trasę. Co w przypadku, kiedy potrzebujemy wymienić sam kask? Wtedy kamerę wystarczyłoby zwyczajnie przepiąć do nowego.

Kamera do kasku może się nieco przesuwać, co może powodować pogorszenie jakości obrazu. Kamerę do kasku można stosunkowo łatwo zamontować na dowolnym kasku dzięki specjalnym uchwytom. Taka kamera może być używana przez kilka osób, a nie tylko właściciela kasku, który ma konkretny rozmiar dopasowany do użytkownika.

Opcje montażu kamery na hełmie i akcesoria

Popularność GoPro i innych podobnych urządzeń daje każdemu motocykliście, a także strażakowi, możliwość nagrywania filmów z jazdy. Kaski motocyklowe mogą wydawać się świetnym miejscem na przymocowanie kamery. Dzięki temu jej obiektyw widzi prawie to samo, co kierowca. Wystarczy obrócić głowę, aby złapać w kadr to, na czym nam zależy. Kamery można zaczepiać na czubku głowy, na wysokości wzroku czy nawet nieco niżej.

Sposoby mocowania na hełmie

Sposobów i miejsc na umieszczenie kamery jest kilka. Najczęstszym jest mocowanie kamery na kasku. Przede wszystkim pamiętaj, żeby nie naruszać jego struktury. Wykluczone jest wiercenie i dziurawienie powłoki ochronnej.

• Uchwyt z zaciskami: Niektóre urządzenia wyposażone są w specjalne mocowania, umożliwiające przypięcie kamery do kasku. To uchwyt, który nie narusza struktury kasku i za pomocą zacisków pozwala umieścić rejestrator. Tego mocowania nie wykorzystasz jednak na kaskach otwartych, a wyłącznie na integralnych.
• Uchwyty samoprzylepne: Mocowanie kamery na kasku za pomocą uchwytów samoprzylepnych, które z łatwością da się odkleić przy pomocy suszarki. GoPro Mocowania samoprzylepne są wytrzymałe i odporne na uszkodzenia oraz czynniki atmosferyczne, dzięki czemu zamocowanie kamery na kasku będzie bardzo prostą czynnością. Są kompatybilne z kamerami GoPro, a w skład zestawu wchodzą trzy uchwyty do powierzchni płaskich i trzy do zakrzywionych.
• Pas na kask: Hama Pas na kask 4362 to specjalny pasek do montażu kamery sportowej na kasku, który pozwala na funkcjonalne nagrywanie filmów. Pas świetnie sprawdza się w trakcie sportów, a punkt rejestrowania znajduje się blisko punktu widzenia, dzięki czemu obraz z kamery jest bardzo realistyczny. Dodatkową zaletą jest regulowany element paska, który pozwala na zamontowanie kamery na różnego rodzaju kaskach.
• Boczne mocowanie: Hama 4396 Mocowanie boczne na kask to mocowanie do kamer sportowych typu GoPro, które świetnie nadaje się do kasków rowerowych i narciarskich. Kamerę można z łatwością umieścić także z boku kasku, dzięki zakrzywionej nakładce, a obie ręce pozostają wolne.
• Opaska na głowę: Opaska na głowę, czyli coś podobnego do mocowania na kasku, jednak różniącego się konstrukcją. Opaska ma pionowe i poziome uchwyty, dzięki którym kamera jest stabilna, a jej obraz bardzo wyraźny. Hama 4359 Opaska na głowę do kamer z serii GoPro umożliwia wygodne i praktyczne zamontowanie kamery na kasku lub hełmie albo bezpośrednio na głowie. GoPro Opaska na głowę i Quickclip to w pełni regulowana i funkcjonalna opaska na głowę, która jest kompatybilna ze wszystkimi kamerami GoPro.
• Ramię z podporą: Pozwala na oddalenie kamery od kasku, a tym samym filmowanie swojej twarzy.

Praktyczne wskazówki dotyczące montażu

Montaż kamery na daszku kasku umożliwi jej dowolną regulację oraz obsługę. Do montażu kamery przygotuj niezbędne rzeczy: nożyczki, taśmę montażową, mini statyw oraz kamerę. Najpierw przytnij uchwyt na kask do wymaganej długości, a następnie przyciśnij go do kasku za pomocą taśmy klejącej lub rzepów. Kiedy już przymocujesz uchwyt, możesz założyć kamerę. Można to zrobić na trzy różne sposoby, tj.: przymocować urządzenie do kasku lub do kierownicy, zdecydować się na paski samoprzylepne albo wybrać chesty, czyli uprząż do noszenia na torsie. Jednym z najczęściej wybieranych rozwiązań jest montaż kamery na kasku. Sposób ten jest wygodny i profesjonalny, a dodatkową zaletą jest nagrywanie z miejsca zbliżonego do punktu widzenia.

Należy pamiętać o tym, że wybrane mocowanie ma być bezpieczne i odpowiednie do wykonywanej aktywności fizycznej. Wybór mocowania na kask nie jest prostym zadaniem, ponieważ trudno zdecydować się na jeden, konkretny uchwyt. Tak naprawdę warto wybrać się do sklepu stacjonarnego i przetestować różne rozwiązania. Dobrze jest też wiedzieć, że na rynku dostępne są specjalne zestawy mocowań, w skład których wchodzą różne elementy, umożliwiające montaż kamery na kasku zarówno z boku, jak i z przodu, a także na uchwytach samoprzylepnych.

Jeżeli jeździsz crossem, quadem lub innym pojazdem w terenie, to ten poradnik jest dla Ciebie. Przedstawiam sposób na szybki i łatwy montaż kamery sportowej na kasku za pomocą dwustronnej taśmy montażowej Tesa. Utrzymuje ona ciężar do 50 kg/100cm, co gwarantuje, że kamera nie odczepi się podczas jazdy.

Polecane modele kamer sportowych

Na rynku jest wiele marek, posiadających w swojej ofercie kamery sportowe na kask. Można jednak wskazać kilka bazujących na technologiach zdecydowanie wyróżniających się na tle konkurencji. Poniżej znajdziesz opis szczególnie polecanych modeli, które mogą sprawdzić się również w trudnych warunkach pracy strażaka, z uwzględnieniem ich wytrzymałości na czynniki zewnętrzne.

GoPro Hero 8

Nowy flagowy sprzęt firmy od zawsze łączonej z kamerkami sportowymi. Trzeba przyznać, że GoPro to doprawdy imponujące urządzenia. Producent czerpie pełnymi garściami ze swojego wieloletniego doświadczenia, co ma bezpośrednie przełożenie nie tylko na znakomitą rozdzielczość na poziomie 4K, płynne nagrywanie 60 fps, lecz także stabilizację, dobry slow motion (nagrywanie w zwolnionym tempie) oraz szereg ustawień i presetów umożliwiających dopasowanie trybu nagrywania idealnie do potrzeb. Do tego dochodzi mnogość dodatkowych rozwiązań, satysfakcjonujących nawet najbardziej wymagających - np. brak zakrzywienia obrazu czy zastosowanie algorytmu Hypersmooth, przewidującego częstotliwość i kierunek drgań. Kamera GoPro Hero 8 ma wbudowany moduł GPS o zwiększonym odświeżaniu, co pozwoli Ci chociażby na szczegółową analizę przejazdu po torze. Przy jej użyciu możesz także streamować swoje wyczyny, i to w jakości Full HD. Nie sposób nie wspomnieć o modułowej konstrukcji, umożliwiającej podłączenie zewnętrznego mikrofonu, oświetlenia lub wyświetlacza. Model wyróżnia się też wydajnymi akumulatorami, zapewniającymi wielogodzinną, satysfakcjonującą pracę. W sieci Play można wyrwać Go Pro za 1zł zamiast telefonu.

DJI Osmo Action

DJI Osmo Action to jeden z głównych konkurentów Hero 8. Propozycja od chińskiego producenta również pozwoli Ci na tworzenie filmów w rozdzielczości 4K, w 60 fps. Na szczególną uwagę zasługuje rewolucyjny system Rock Steady, łączący elektroniczną stabilizację obrazu z zaawansowanymi algorytmami, dzięki czemu samo nagranie jest dynamiczne i pozbawione wstrząsów niezależnie od warunków. Do tego dochodzi tryb HDR imponujący swoimi zaawansowanymi możliwościami w środowisku o skomplikowanym oświetleniu. Najnowszy model ze stajni DJI wyposażony został w dwa wyświetlacze, dlatego jest wręcz stworzony do robienia selfie. Bardzo dobrze sprawdza się także nowoczesny system operacyjny Action OS - intuicyjny interfejs pozwala na szybką i wygodną obsługę urządzenia, zapewniając szybki dostęp do wielu różnorodnych funkcji.

Sony DSC-RX0 Mark II

Kamera Sony DSC-RX0 Mark II stanowi propozycję dla użytkowników poszukujących najwyższej jakości filmów i zdjęć. Procesor BIONZ X, matryca Sony Exmor RS CMOS Sensor 1" oraz obiektyw ZEISS Tessar T * 24 mm f/4 to połączenie, jakiego prędzej można by się spodziewać po pełnoprawnym aparacie fotograficznym niż kamerze sportowej. W gruncie rzeczy urządzeniu rzeczywiście bliżej jest do sprzętu dla fotografów niż motocyklistów, niemniej jednak solidna konstrukcja i kompaktowe rozmiary czynią z niego ciekawą alternatywę i sprawiają, że kamera Sony na kask to dobry wybór. DSC-RX0 Mark II nagrywa filmy w rozdzielczości 4K i 30 fps, ma stabilizator obrazu, wodoodporną, wytrzymałą obudowę oraz odchylany o 180° ekran sprawdzający się podczas robienia selfie i kręcenia vlogów. Zaawansowany procesor wraz z innowacyjnym oprogramowaniem odpowiadają za odwzorowywanie rzeczywistości, które imponuje swoją wyrazistością oraz kolorystyką. W Saturnie mają ciekawą kamerkę SONY Action Cam HDR-AS15, która jest mniejsza od Go Pro, i już by tak się nie rzucała w oczy, choć małą też nie jest. Próbki nagrań z tej kamery też są całkiem niezłe.

SJCAM Sj9 Max

W naszym poradniku nie mogło zabraknąć SJCAM Sj9 Max. Kamerka dostępna w nieco niższej cenie niż jej poprzednicy rejestruje obrazy w rozdzielczości 4K i 24 fps (30 fps dostępne dla trybu 2K). To sprzęt dedykowany sportowcom, którzy zarówno na lądzie, jak i pod wodą chcą kręcić filmy wysokiej jakości. Urządzenie wyposażono w nowoczesne systemy Gyro Stabilization oraz Inner Three-Axis Gyroscope, dzięki którym możesz liczyć na znakomitą stabilizację obrazu. Tylny dotykowy wyświetlacz sprawia, że model jest prosty w obsłudze, a dostęp do rozbudowanej funkcjonalności natychmiastowy.

Osobiście nie używam sprzętu aż z taką jakością, ale żeby plik mi mało ważył po złożeniu w Sony Vegas 11 randeruje go do rozszerzenia WMV (Windows Media Video 11) 6mbps HD 720-30p Video. Wtedy otrzymuje najlżejszy plik przy prawie zerowej utracie jakości. Samego ciężaru przed obróbką radzę nie zmniejszać, szkoda na wstępie jakość tracić. Do obróbki polecam Sony Vegas, internet jest w niego bogaty, w poradniki także.

Wskazówki dotyczące użytkowania i konserwacji

Aby kamera była sprawna i działała przez długie lata, warto stosować się do kilku zasad. Pamiętaj o ustawieniu kamery tak, aby była ona wygodna i łatwa do obsługi. Sprawdź, czy kamera jest dobrze osadzona na kasku i czy nie ma możliwości jej przemieszczenia się. Upewnij się, że kamera jest włączona i gotowa do użytku, zanim rozpoczniesz jazdę. Pamiętaj, aby regularnie sprawdzać, czy kamera działa prawidłowo i czy nagranie jest jakości. Jeśli korzystasz z kamery w nocy, upewnij się, że został włączony tryb nocny lub jest ona dobrze oświetlona.

Zawsze warto wykorzystywać obecne zdobycze technologii do szkolenia, by ukazać słuchaczom, jak czasami teoria mija się z praktyką. Należy jednak pamiętać, że jeśli ma ktoś troszkę ołowiu w głowie, to filmik odpowiednio montuje, wycina niepożądane sceny. Publikacja takich materiałów (z koniecznym zamazaniem tablic) może być przestrogą dla innych! Pamiętaj, że zakup kamerki na kask to inwestycja na długi czas.

tags: #jaka #kamera #na #helm #strazacki