Dla wielu osób, zarówno początkujących członków Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP), jak i kandydatów aspirujących do służby w Państwowej Straży Pożarnej (PSP), kluczem do sukcesu jest gruntowne przygotowanie. Obejmuje ono nie tylko sprawność fizyczną, ale również szeroką wiedzę teoretyczną i umiejętności miękkie. Niniejszy artykuł przedstawia zbiór pytań, które mogą pojawić się podczas rozmów kwalifikacyjnych, testów wiedzy czy codziennej służby, pomagając w uporządkowaniu i poszerzeniu znajomości tematu.
Rekrutacja do Państwowej Straży Pożarnej (PSP)
Proces rekrutacji do PSP jest wieloetapowy i wymaga wszechstronnego przygotowania. Rozmowa kwalifikacyjna do straży to jeden z kluczowych elementów, oceniający nie tylko wiedzę, ale także zdolności analitycznego myślenia oraz kompetencje społeczne kandydata. Jak wynika z dotychczasowych doświadczeń, zasady naboru do PSP uwzględniają wiedzę na temat funkcjonowania ochrony przeciwpożarowej.

Ocena Kandydatów i Kryteria
Komisja podczas naboru w PSP ocenia rozmowę kwalifikacyjną, biorąc pod uwagę różne aspekty. Przykładowa karta oceny kandydata może zawierać takie elementy jak:
- Autoprezentacja
- Kompetencje społeczne
- Umiejętność komunikacji
Końcowa suma punktów za rozmowę jest często średnią ocen od członków komisji, w skład której mogą wchodzić: Zastępca Komendanta, Kadrowa, Dowódca JRG, Kwatermistrz.
Przykładowe Pytania Kwalifikacyjne (Rozmowa)
Baza pytań, które pojawiają się najczęściej podczas rozmów kwalifikacyjnych, jest stale rozbudowywana. Pytania te dotyczą zarówno motywacji, jak i ogólnej wiedzy o służbie. Pamiętaj, że pytania lubią się mocno powtarzać, dlatego warto się z nimi oswoić.
Typowe pytania (kolejność losowa):
- Wolisz być ratownikiem czy kierowcą?
- Dlaczego właśnie straż pożarna?
- Dlaczego nie wojsko albo policja?
- Kto jest Komendantem Głównym PSP?
- Jakie są zadania Państwowej Straży Pożarnej?
- Dlaczego pokrywy studzienek kanalizacyjnych są okrągłe?
- Jaką super moc chciałbyś mieć?
- Jakim zwierzęciem chciałbyś być?
- Obrazek lewarka skrzyni biegów i przełącznik „skrzynia góra i dół” - opisać co to jest.
- Książki jakie przeczytałeś ostatnio i czy lubisz czytać?
- [Jeśli jesteś ratownikiem medycznym lub studiujesz] Czy podoba Ci się praca na SOR/ZRM? Dlaczego nie chcesz być ratownikiem medycznym tylko strażakiem?
- Przedstaw się po angielsku i powiedz 4 zdania w tym języku o sobie.
- [Pytania dotyczące Twoich zainteresowań, więc uważaj co wpisujesz, czym się chwalisz]
- Tradycje strażackie w rodzinie?
- Czym jest dla Ciebie dyspozycyjność, czym poświęcenie?
- Na co zwracasz szczególną uwagę w pracy strażaka?
- Czego oczekujesz od naszej Komendy, od Państwowej Straży Pożarnej po zatrudnieniu?
- Co może zyskać JRG po zatrudnieniu Ciebie? Czemu akurat Ciebie powinniśmy zatrudnić, a nie innych kandydatów?
- Jakie są Twoje mocne i słabe strony?
- Co może zniechęcić Cię do podjęcia pracy w Państwowej Straży Pożarnej?
- Jaką masz motywację do służby?
- Jak sobie radzisz ze stresem?
- [Pytania dotyczące wiedzy, szczególnie jeśli brak pisemnego testu wiedzy podczas naboru]
- [Jeśli jesteś w OSP] Imię i nazwisko naczelnika, numery operacyjne wozów?
- Jaka jest Twoja dyspozycyjność?
- Dlaczego właśnie ta jednostka?
- Gdzie widzisz się za 10 lat? Jak widzisz swoją przyszłość w tej jednostce?
- Masz kilka zadań do wykonania i określony czas na nie, jednak ten czas jest za krótki na wykonanie wszystkich. Co zrobisz?
- Cechy dobrego strażaka - na służbie i poza służbą.
- Ma pan ten długopis, proszę mi go sprzedać, tak, żebym chciał go kupić.
- Jest Pan rzecznikiem PSP naszej Komendy, proszę przedstawić mediom opis akcji pożaru budynku mieszkalnego.
Przygotowanie do Testu Wiedzy
Przygotowując się do testu wiedzy, warto przerabiać pytania z zakresu ochrony przeciwpożarowej, czytać ustawę o PSP (m.in. stopnie w straży, kto powołuje/odwołuje Komendanta Głównego, Wojewódzkiego, Powiatowego). Warto również przejrzeć prezentacje z kursu podstawowego/technicznego OSP, zapoznać się z oznaczeniami samochodów pożarniczych - co znaczy np. GBA 2,5/16, GCBA 5/32 itp., oraz poznać rodzaje pian gaśniczych. Z doświadczenia wynika, że warto poprzypominać sobie podstawowe wzory matematyczne, w tym obliczanie powierzchni i kubatury oraz objętości zbiornika o podstawie koła.
Podstawowa Wiedza Strażacka: Teoria i Praktyka
Oprócz pytań rekrutacyjnych, każdy początkujący strażak OSP i kandydat do PSP powinien posiadać solidne podstawy wiedzy technicznej i operacyjnej.

Zasady Gaszenia i Rodzaje Pożarów
- Jaki gaz o właściwościach wybuchowych wydziela się podczas ładowania akumulatorów kwasowych?
- Co stanie się z płomieniem świecy, jeżeli w pomieszczeniu zwiększymy stężenie tlenu?
- Które z wymienionych substancji można gasić wodą?
- Czego nie wolno gasić wodą?
- Do jakiej klasy niebezpieczeństwa pożarowego zaliczamy benzynę?
- W którym miejscu występuje najwyższa temperatura płomienia?
- Procesy spalania w atmosferze wzbogaconej w tlen przebiegają inaczej niż zwykle.
- Jaką nazwę nosi płomień, gdy z palnika wydobywa się gaz nie zmieszany z powietrzem lub tlenem, a powietrze (tlen) dociera do niego dopiero w strefie spalania?
- Jaką nazwę nosi płomień, gdy gaz palny i powietrze (tlen) są wymieszane ze sobą przed podaniem do strefy spalania?
- Czy ciecze palne zalicza się do materiałów niebezpiecznych pożarowo?
- Aby zapalić kawałek drewna, musimy dostarczyć do niego energię, czyli podgrzać go do odpowiedniej temperatury (temperatury tlenia).
Pierwsza Pomoc i Ratownictwo Medyczne
- Gdzie sprawdzamy tętno u dorosłych poszkodowanych?
- Co to jest wstrząs pourazowy?
- Jaki narząd jest najbardziej wrażliwy na niedotlenienie?
- Po jakim czasie najpóźniej ratownik ma rozpocząć czynności masażu serca i sztucznego oddechu od momentu zatrzymania się powyższych czynności?
- Co oznacza pojęcie "resuscytacja oddechowo-krążeniowa"?
- W jaki sposób postąpisz, jeśli podczas konnej przejażdżki koleżanka spada z konia, łamiąc nogę w podudziu?
- Jakie czynności należy podjąć, gdy podczas przyrządzania obiadu oblejesz swoją nogę wrzącą zupą?
OCENA SYTUACJI - PIERWSZA POMOC PRZEDMEDYCZNA
Sprzęt Pożarniczy i Taktyka Działań
- Jaka jest praktyczna wysokość ssania motopomp strażackich?
- Czy samochód GBAM - 2/8 + 8 posiada motopompę?
- Co oznacza symbol GBAM?
- Samochód specjalny, podnośnik hydrauliczny o wysięgu 10m.
- Jaka jest średnica nominalna hydrantów zewnętrznych podziemnych?
- Do czego służy klapa dymowa?
- Ile wynosi nominalna wydajność hydrantu wewnętrznego o średnicy 25 mm? (co najmniej 3 dm³/s)
- Jaki czynnik roboczy powoduje działanie nożyc i rozpieraczy firmy LUKAS?
- Jakie ciśnienie nominalne powinno występować w hydrancie zewnętrznym przy pobieraniu z niego wody za pomocą pomp pożarniczych?
- W jakim czasie rota II powinna zbudować linię zasilającą, aby była nieprzerwana praca autopompy przy podawaniu wody z działka z samochodu GBA 2,5/16? (około 90 sek.)
- Co jaki okres powinny być czyszczone przewody kominowe od palenisk kuchennych gospodarstw domowych? (raz w roku)
- Jakie średnice mają węże ssawne stosowane w ochronie przeciwpożarowej? (52 mm, 75 mm i 110 mm)
- Sprzęt pożarniczy pianowy służący do zasysania i odpowiedniego dozowania środka pianotwórczego przy wytwarzaniu piany ciężkiej za pomocą prądownicy PP-200 to...
- Urządzenie służące do zdalnego bezdotykowego pomiaru temperatury to...
- Jakim symbolem oznaczymy samochód pożarniczy wyposażony w zbiorniki z dwutlenkiem węgla?
- Do czego służy bezpiecznik elektryczny?
- Ile wynosi wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych dla stacji paliw? (20 dm³/s)
- Ile wynosi wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych dla stodoły o powierzchni powyżej 2000 m²? (co najmniej 15 dm³/s)
- Co uzyskujemy w konfuzorze?
- Czy każde stałe urządzenie gaśnicze zalicza się do urządzeń przeciwpożarowych? (tak, pod warunkiem, że stosowane jest w obiektach wymagających wyposażenia w urządzenia tryskaczowe.)
Bezpieczeństwo Pożarowe Budynków i Obiektów
- Jaka jest normatywna szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych w nowo projektowanych budynkach?
- Jaka jest normatywna szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych w nowo projektowanych budynkach, jeżeli są one przeznaczone do ewakuacji dla nie więcej niż 20 osób? (1,2 m)
- W jakim przypadku w budynku zaliczonym do ZL III należy stosować klatki schodowe obudowane i zamykane drzwiami?
- Jaka jest minimalna pojemność przeciwpożarowego zbiornika wodnego?
- Ile butli z gazem płynnym o zawartości do 11 kg może być stosowanych jednocześnie w mieszkaniu?
- Co to jest strefa pożarowa?
- Czy wolno napełniać gazem butle o masie 11kg na stacjach gazu płynnego? (Nie)
- Czy pod kładką dla pieszych o konstrukcji stalowej można garażować samochody osobowe? (Tak, jeżeli wysokość pomiędzy elementami nośnymi kładki a poziomem terenu wynosi co najmniej 4 m.)
- Czy blaszane pokrycie dachu może być elementem instalacji odgromowej?
- Czy klapy dymowe w dachach i stropodachach mogą być wykonane z materiałów łatwopalnych? (Nie)
- Co jaki okres, wg nowego prawa budowlanego, podlega badaniom stanu technicznego instalacja elektryczna w indywidualnych gospodarstwach rolnych?
- Na jakiej wysokości powinny być instalowane zawory hydrauliczne przy hydrantach wewnętrznych przeciwpożarowych?
- Czy w obiektach kultu religijnego (kościoły, cerkwie) wymagane jest stosowanie znaków ewakuacyjnych? (Tak)
- Gdzie należy stosować oświetlenie ewakuacyjne?
- Czy na stacji paliw dopuszczalne jest napełnianie butli gazem płynnym? (Tak, pod warunkiem, że w czasie napełniania butli, przy dystrybutorze nie jest ustawiony pojazd oczekujący na napełnienie zbiornika.)
- Czy w domu pomocy społecznej wymagane jest stosowanie systemu sygnalizacji pożarowej? (Tak, jeżeli występuje przekroczenie dopuszczalnej powierzchni strefy pożarowej.)
- Czy w garażu dopuszcza się napełnianie benzyną zbiornika w samochodzie? (Tak, pod warunkiem, że garaż posiada sprawną wentylację mechaniczną, a benzyna przelewana jest do zbiornika samochodu z kanistra, który posiada dopuszczenie do przechowywania w nim cieczy palnych o temperaturze zapłonu do 550C.)
- Czy w jednokondygnacyjnym garażu podziemnym wymagane jest stosowanie stałych urządzeń gaśniczych? (Nie jest wymagane.)
- Czy pomiędzy drogą pożarową a budynkiem mogą znajdować się drzewa? (Tak, pod warunkiem, że ich wysokość nie przekracza 3 m.)
- Czy do celów ewakuacyjnych mogą być stosowane drzwi obrotowe? (Tak, pod warunkiem zapewnienia samoczynnego złożenia skrzydeł i pozostawienie ich w pozycji otwartej w razie pożaru.)
- W jakiej odległości od naziemnych zbiorników z gazem płynnym w stacjach paliw nie mogą się znajdować żadne studzienki telekomunikacyjne, wodociągowe itp.? (Od 12 m do 20 m.)
Ochrona Przeciwpożarowa Lasów
- W jakiej minimalnej odległości od lasu można rozpalić ognisko? (100 m)
- Jaki jest najwyższy stopień zagrożenia pożarowego lasu?
- Ile jest stopni zagrożenia pożarowego lasu?
- Jaki rodzaj drzewostanu jest najbardziej podatny na rozwój pożaru?
- Kto może ogłosić zakaz wstępu do lasu? (służba leśna, właściciel lub inny użytkownik)
- Jaki czynnik decyduje o stopniu zagrożenia pożarowego lasu?
- W ilu zbiornikach może być zgromadzona woda przeznaczona do gaszenia kompleksu leśnego o powierzchni przekraczającej 10 ha? (co najmniej 3)
- Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe sprawuje zarząd nad lasami stanowiącymi własność skarbu państwa, ale bez parków narodowych, zasobów własności rolnej skarbu państwa oraz objętych użytkowaniem wieczystym.
- Powierzchnia wszystkich lasów w Polsce wynosi ok. 28 proc.
- Czy w lesie o szerokości mniejszej niż 200 m istnieje obowiązek utrzymywania pasów przeciwpożarowych? (Tak, jeżeli przez las przebiega droga publiczna lub linia kolejowa.)
- Czy miejsce omłotów powinno być wyposażone w pojemniki z wodą? (Nie, jeżeli miejsce wyposażone jest w wymaganą liczbę gaśnic.)
Historia i Struktura Straży Pożarnej
- Gdzie w Polsce znajdują się relikwie św. Floriana? (W Krakowie)
- W Warszawie w ,,Domu Strażaka" przy ul. Chłodnej 3.
- Kto w 1184 roku przekazał relikwie św. Floriana do Krakowa?
- Kto napisał słowa hymnu ZOSP RP?
- W którym roku skonstruowano I krajowy samochód pożarniczy Star A 20 GBM 2/8? (1953r.)
- Od którego roku datuje się powstawanie pierwszych harcerskich drużyn pożarniczych? (1921)
- W którym roku w Polsce rozpoczęto produkcję motopomp?
- Na terenie którego z zaborów powstała pierwsza ochotnicza straż pożarna? (w Królestwie Polskim (zabór rosyjski))
- Od którego roku funkcjonuje Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy? (1995 r.)
- Kto powołuje Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej? (Komendant Główny na wniosek ministra spraw wewnętrznych.)
- Minimum ile osób potrzeba do utworzenia OSP? (co najmniej 3)
- Ile stopni liczy korpus oficerów w Straży Pożarnej?
- Jaki jest najwyższy stopień aspirancki?
- Ile stopni wyróżniamy w korpusie podoficerskim?
- Jak przed wojną nazywano kobiety działające w szeregach OSP?
- Co ile lat w OSP odbywają się zebrania sprawozdawczo-wyborcze (zebrania statutowe)? (co 3 lata)
Znaczenie Skrótów i Symboli
- Co oznacza skrót KCKR? (Krajowe Centrum Koordynacji Ratownictwa)
- Co oznacza skrót NRO?
- Co oznacza skrót WSKR? (Związek specjalistycznych grup ratowniczych, przewidzianych do przeprowadzania działań ratowniczych na terenie własnego województwa.)
- Ze względu na rodzaj uzbrojenia na przewodach sieci wodociągowej stosuje się oznaczenia literowe tablic.
- Które oznaczenia stref zagrożenia wybuchem są aktualnie obowiązujące?