Każdego roku polscy podatnicy mają możliwość zdecydowania, na co zostanie przeznaczona część ich podatku dochodowego. Od 2023 roku ten odpis wynosi 1,5%, a jednym z najpopularniejszych celów wsparcia są Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) - filar bezpieczeństwa w wielu lokalnych społecznościach.
OSP to formacje społeczne, które w ogromnej mierze polegają na pracy ochotników i wsparciu z zewnątrz. Środki pochodzące z 1,5% podatku to jedno z kluczowych źródeł finansowania ich działalności. Przekazanie 1,5% podatku to prosty i skuteczny sposób na wsparcie lokalnych bohaterów - strażaków ochotników. Twoja decyzja ma realny wpływ na poprawę bezpieczeństwa w Twojej okolicy.
Czym jest 1,5% podatku?
Z prawno-podatkowego punktu widzenia 1,5% to pieniądze należne państwu, które i tak podatnik musi „oddać”. Przekazując 1,5% podatku dochodowego, nie dysponujemy zatem własnymi pieniędzmi, a tylko korzystamy z „uprzejmości” państwa, które pozwala podatnikom samodzielnie zadecydować, gdzie trafią państwowe pieniądze. Można powiedzieć, że ze społecznego punktu widzenia możliwość przekazywania 1,5% podatku Organizacjom Pożytku Publicznego (OPP) jest przejawem demokracji bezpośredniej. Dzięki niemu każdy polski podatnik może samodzielnie zadecydować, do kogo trafi część podatku dochodowego, który powinien zapłacić państwu. Korzystając z tej możliwości, „wspomagamy” ministra finansów w dystrybucji środków publicznych.
Od 2023 roku OPP mogą ubiegać się już o 1,5% podatku dochodowego od osób fizycznych, zastępując „stary” 1%. To wynik nowelizacji ustawy o pożytku mającej zapobiec stratom, które mogła spowodować zmiana podatkowa z 2022 roku (nowe zasady opodatkowania głównie podatkiem dochodowym od osób fizycznych). 1,5% nie zmniejsza podatku dochodowego płaconego przez podatnika - to do Skarbu Państwa wpada mniej pieniędzy.
Kto może przekazać 1,5% podatku?
- Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych (w tym m.in. osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą).
- Emeryci, jeśli samodzielnie wypełnią formularz PIT-37 lub wykorzystają dedykowany specjalnie dla nich PIT-OP.
1,5% podatku dochodowego nie mogą przekazywać osoby prawne, np. spółki, przedsiębiorstwa państwowe.
Warunki dla Organizacji Pożytku Publicznego (OPP)
Aby móc przyjmować 1,5% podatku dochodowego, przede wszystkim organizacja (lub inny uprawniony podmiot) musi mieć status Organizacji Pożytku Publicznego (OPP), nadawany przez sąd. Jednak sam status OPP to za mało. Organizacje, dopiero starające się o status OPP, muszą uzyskać go (tzn. zarejestrować w sądzie i mieć w KRS wpis o nadaniu statusu OPP) najpóźniej do 30 listopada (włącznie z tym dniem) roku podatkowego, za który podatnik może przekazać 1,5% podatku.
Takie OPP, które uzyskały status wcześniej, muszą wypełnić obowiązki sprawozdawcze. Chodzi o obowiązek sporządzenia i przesłania do odpowiednich urzędów ich rocznego sprawozdania merytorycznego oraz finansowego. Organizacje, które nie wypełnią tych obowiązków, nie zostaną uwzględnione w wykazie OPP uprawnionych do otrzymywania 1,5% podatku.
Wykaz OPP
Wykaz (potocznie: „rejestr”) prowadzi, od 28 października 2017 roku, Dyrektor Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (NIW-CRSO). Wykaz organizacji pożytku publicznego (OPP) uprawnionych do otrzymywania 1,5% za dany rok podatkowy, zawiera tylko OPP, które spełniają ustawowe warunki. Wykaz jest elektroniczny, dostępny przez internet. Jest publikowany nie później niż 15 grudnia roku, za który podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych mogą przekazać 1,5% podatku.
W wykazie organizacji pożytku publicznego umieszczane są organizacje, które otrzymały status OPP do 30 listopada danego roku podatkowego oraz organizacje, które otrzymały status OPP w latach wcześniejszych. Jeżeli OPP nie znajduje się w wykazie, pozycja dotycząca OPP w zeznaniu będzie pusta.
Rachunek bankowy OPP
OPP nie musi mieć specjalnego osobnego konta czy subkonta w banku na wpłaty pochodzące z 1,5% podatku dochodowego od osób fizycznych. Może założyć osobne konto bankowe specjalnie na wpłaty z 1,5%. Bez względu jednak na to, czy organizacja ma osobne konto bankowe, czy nie, musi samodzielnie dostarczyć do swojego urzędu skarbowego informację o numerze rachunku bankowego właściwego do przekazywania 1,5% podatku. Ma na to czas do 30 czerwca roku następującego po roku podatkowym, za który odliczany jest 1,5% podatku. Numeru rachunku bankowego nie trzeba podawać co roku. Informację o numerze konta muszą przekazać urzędowi skarbowemu nowe OPP (te, które uzyskały status OPP do 30 listopada danego roku) oraz te, które zmieniły rachunek bankowy.
Sposoby przekazania 1,5% podatku na rzecz OSP
Istnieje kilka głównych sposobów przekazania 1,5% podatku na rzecz Ochotniczych Straży Pożarnych:
1. Przekazanie przez Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej (ZOSP RP)
Najczęściej spotykaną formą wsparcia OSP poprzez odpis podatku jest przekazanie 1,5% na rzecz Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej (ZOSP RP), który posiada status Organizacji Pożytku Publicznego (OPP). Numer KRS ZOSP RP to: 0000116212.
Cel szczegółowy
W polu „cel szczegółowy” należy podać dokładną nazwę i adres jednostki OSP, którą chcesz wesprzeć. Przykładowo:
- OSP w Pisarowcach, Pisarowce 232, 38-530 Zarszyn
- OSP Wawrzeńczyce, ul. Wrocławska 110, 30-243
Wpisanie dokładnych danych pozwoli uniknąć błędów i późniejszych wyjaśnień. Zgodnie z regulaminem ZOSP RP, 85% środków wskazanych z celem szczegółowym na konkretną jednostkę OSP trafia bezpośrednio do niej. Pieniądze z 1,5% trafią do OSP za pośrednictwem Oddziału Wojewódzkiego ZOSP RP.
Istnieje również możliwość wsparcia poszkodowanych członków OSP lub ich rodzin - w takim przypadku 90% środków jest przekazywane bezpośrednio im, a 10% trafia do ZOSP RP.
Opisany wyżej sposób przekazania 1,5% podatku (czyli przez Związek OSP) dotyczy OSP i ZOP, które nie posiadają własnego statusu OPP.
2. Przekazanie bezpośrednio do jednostki OSP posiadającej status OPP
Warto wiedzieć, że niektóre jednostki OSP posiadają własny status Organizacji Pożytku Publicznego (OPP). Jeśli jednostka, którą chcesz wesprzeć, widnieje w Oficjalnym Wykazie OPP, możesz przekazać jej 1,5% bezpośrednio, podając jej indywidualny numer KRS.
Jak wypełnić wniosek o przekazanie 1,5% podatku?
Przekazanie 1,5% podatku jest proste i nie kosztuje darczyńcy nic dodatkowo. Wystarczy, że rozliczając podatek od dochodów uzyskanych w ubiegłym roku, w zeznaniu podatkowym wpiszesz odpowiednie dane.
Wypełnianie zeznania podatkowego w formie papierowej
W „WNIOSKU O PRZEKAZANIE 1,5% PODATKU NALEŻNEGO NA RZECZ ORGANIZACJI POŻYTKU PUBLICZNEGO (OPP)”, który znajduje się na końcu każdego zeznania rocznego, należy:
- Wpisać numer KRS OPP (np. 0000116212 dla ZOSP RP).
- W części „INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE” wpisać „Cel szczegółowy 1,5%”, podając skróconą nazwę jednostki OSP wraz z dokładnym adresem i kodem pocztowym.
UWAGA! Nie można pomylić się w numerze KRS, pomyłka oznacza brak złożenia wniosku.
Korzystanie z usługi Twój e-PIT
Coraz popularniejszą metodą rozliczenia jest usługa Twój e-PIT, dostępna na stronie podatki.gov.pl. System często automatycznie uzupełnia dane OPP i cel szczegółowy z poprzedniego roku, o ile dana organizacja nadal znajduje się w wykazie OPP. Jeżeli składasz zeznanie poprzez usługę Twój e-PIT, w przygotowanym dla Ciebie zeznaniu automatycznie zostaną wprowadzone dane OPP i cel szczegółowy, które zostały przez Ciebie wskazane w roku ubiegłym (o ile dana organizacja znajduje się nadal w Wykazie OPP, które mają prawo do otrzymania 1,5% podatku należnego).
Zawsze warto sprawdzić i upewnić się, czy numer KRS i cel szczegółowy zgadzają się z Twoim wyborem na dany rok. Numer KRS OPP będzie widoczny na głównym ekranie usługi, zaraz po zalogowaniu się do niej. Możesz zmienić dane dotyczące OPP, w tym numer KRS, a także cel szczegółowy, wybierając usługę Twój e-PIT po zalogowaniu do e-Urzędu Skarbowego na stronie podatki.gov.pl.
Zeznanie podatkowe przygotowane w usłudze Twój e-PIT za dany rok będzie udostępnione wyłącznie w Internecie. Podobnie jak w poprzednich latach, możesz złożyć zeznanie w formie papierowej.
Aby zalogować się do usługi Twój e-PIT, użyj swoich danych podatkowych: PESEL (albo: NIP i datę urodzenia), kwotę przychodu z deklaracji za rok ubiegły i kwotę przychodu z jednej z informacji od pracodawców.
Informacje o przekazaniu 1,5% podatku na rzecz OPP znajdziesz na głównym ekranie usługi, zaraz po zalogowaniu się do niej. Cel szczegółowy nie będzie weryfikowany - wykaz OPP, które mają prawo do otrzymania 1,5% podatku należnego nie zawiera informacji o celach szczegółowych.
Kiedy można przekazać 1,5% podatku?
Akcja 1,5% podatku dla OPP (Organizacji Pożytku Publicznego) pozyskiwanego z rocznych zeznań podatkowych trwa od 1 stycznia do 30 kwietnia danego roku.
Warunkiem przekazania 1,5% podatku jest zapłata w pełnej wysokości podatku należnego stanowiącego podstawę obliczenia kwoty, która ma być przekazana na rzecz OPP, nie później niż w terminie dwóch miesięcy od upływu terminu dla złożenia zeznania podatkowego. 1,5% trafia na konto organizacji za pośrednictwem urzędu skarbowego w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego przez podatnika. Naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na Twoje miejsce zamieszkania w dniu składania zeznania przekazuje 1,5% podatku na rzecz OPP.
Na co można przeznaczyć środki z 1,5% podatku?
Środki pozyskane z 1,5% podatku są cennym wsparciem dla działalności statutowej OSP. Podniesie to ich gotowość do działań ratowniczo-gaśniczych, szkoleniowych, wychowawczych, kulturalno-oświatowych. Mogą być wydatkowane m.in. na:
- Zakup i modernizację wozów strażackich.
- Zakup i modernizację sprzętu ratowniczo-gaśniczego.
- Działalność szkoleniową.
- Działalność wychowawczą.
- Działalność kulturalno-oświatową.
- Inne cele związane z utrzymaniem gotowości bojowej i realizacją zadań statutowych jednostki.
Pieniądze z 1,5% otrzymane przez OPP mogą być wydane wyłącznie na prowadzenie działalności pożytku publicznego. Informację, na co zostały spożytkowane środki z 1,5%, organizacja pożytku publicznego ma obowiązek umieścić w swoim sprawozdaniu merytorycznym oraz finansowym, zgodnie z wzorem określonym w rozporządzeniu Przewodniczącego Komitetu ds. Pożytku Publicznego. Jest to sprawozdanie jawne i powinno być opublikowane.
Zachęta do wsparcia
Przekażcie swój 1,5% na jednostkę Ochotniczej Straży Pożarnej na swoim terenie, która dba o bezpieczeństwo i od pokoleń pełni bezinteresowną służbę w ochronie życia, zdrowia i mienia ludzkiego. Zachęcajcie rodziny, przyjaciół, znajomych, firmy do przekazania 1,5% podatku na rzecz ochotniczego pożarnictwa.
W polu informacje uzupełniające możemy wyrazić zgodę na to, aby Urząd Skarbowy przekazał nasze dane konkretnej OSP, dla której przekazaliśmy 1,5%. Dzięki temu OSP będzie mogła np. przesłać podziękowanie za przekazaną kwotę.