Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) stanowią kluczowy element systemu bezpieczeństwa kraju, działając często jako pierwsze ogniwo w łańcuchu ratowniczym. Aby zapewnić efektywną organizację i dysponowanie zasobami, jednostki OSP są klasyfikowane według typów, które informują o ich wyposażeniu i możliwościach. Wśród nich wyróżnia się jednostki typu S oraz M, z dalszym podziałem w ramach typu S, gdzie szczególne znaczenie mają jednostki typu S3.
Podział Jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP)
Generalnie jednostki OSP dzielą się na dwie główne grupy, bazując na posiadanym sprzęcie transportowym.
Jednostki Typu S (Samochodowe)
Litera S oznacza jednostki posiadające środek transportu, czyli wóz bojowy, nawet typu GLM (lekki samochód gaśniczy). Cyfry dodawane przy literze S oznaczają ilość pojazdów w danej jednostce. Na przykład, jednostka typu S3 posiada trzy samochody pożarnicze. Mogą to być wszystkie wozy gaśnicze, ale mogą to być również pojazdy różnego typu, np. GBA (średni samochód gaśniczy), SRt (samochód ratownictwa technicznego) czy SOp (samochód operacyjny).
W zależności od typu, OSP powinna być przygotowana do wystawienia różnej ilości sekcji, co wpływa na sposób formowania struktury całego pododdziału bojowego. Na przykład, straż typu S-2 ma być zdolna do wystawienia dwóch sekcji samochodowych i jednej z motopompą.
Jednostki Typu M (Motopompowe)
Jednostki typu M to jednostki nieposiadające własnego środka transportu. Dysponują one zazwyczaj jedynie motopompą oraz armaturą wodną. Taka jednostka może działać w ten sposób, że w razie alarmu szybko organizuje pojazd (np. zwykły samochód z przyczepką), ładuje na niego sprzęt i udaje się na miejsce zdarzenia.
Sekcja - Podstawowa Jednostka Taktyczna w OSP
Pojęcie "sekcja" jest powszechnie znane w każdej OSP i stanowi najmniejszą jednostkę taktyczną strażaków (ratowników) dysponujących odpowiednim sprzętem, zdolnych do podjęcia określonych zadań. W ochotniczych strażach pożarnych sekcja stanowi na przykład załogę jednego samochodu gaśniczego (niekiedy specjalnego).
Dla odróżnienia, w Państwowej Straży Pożarnej (PSP) najmniejszą jednostką taktyczną jest zastęp.
W warunkach działalności społecznej, podział na sekcje w OSP dokonuje się zazwyczaj w sposób mniej precyzyjny niż w PSP. Jednostki tworzą sekcje i przypisują ich członkom określone funkcje, głównie dla celów szkoleniowych, organizacyjnych lub podczas przygotowań do startów w zawodach sportowo-pożarniczych. W celach operacyjno-taktycznych sekcje formowane są doraźnie, a czas formowania musi mieścić się między ogłoszeniem alarmu a dojazdem do miejsca zdarzenia. Bez podziału ról wśród członków załogi wykonanie zadania ratowniczego byłoby trudne lub niemożliwe.
Generalnie przyjmuje się, że w skład sekcji wchodzi od 2 do 10 strażaków. Pełna, rozbudowana struktura sekcji może przedstawiać się następująco:
- Dowódca
- Przodownik I roty
- Pomocnik I roty
- Pomocnik II roty
- Przodownik III roty
- Pomocnik III roty
- Kierowca/Mechanik
- Łącznik
Pełnej struktury składającej się z trzech rot nie wykorzystuje się praktycznie podczas walki z pożarami. Pojazdy pożarnicze będące w dyspozycji OSP umożliwiają najczęściej wyjazd do pożaru sekcji składającej się z sześciu, czterech lub tylko z trzech osób. W składzie każdej sekcji zawsze jest dowódca i mechanik (kierowca-mechanik).
Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy (KSRG)
Czym jest KSRG?
Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy (KSRG) to zorganizowany układ sił i środków Państwowej Straży Pożarnej oraz innych jednostek ratowniczych, w tym Ochotniczych Straży Pożarnych, mający na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska poprzez prowadzenie działań ratowniczych.
30 lat Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego w Powiat Myszkowski.
Warunki Wstąpienia do KSRG
Aby jednostka OSP mogła przystąpić do KSRG, musi spełniać określone kryteria. Do KSRG wstępuje jednostka, która posiada przynajmniej dwa średnie wozy gaśnicze. Może również przystąpić taka, która ma np. tylko samochód gaśniczy lekki (GLM) lub średni (GBM), ale musi być to na specjalne polecenie komendanta powiatowego PSP. Jednostka ta musi wykazywać się dobrą mobilnością, a obsada strażaków powinna zapewniać wszystkie miejsca w pojazdach. Jednostka ta powinna również posiadać selektywne powiadamianie, co umożliwia szybkie alarmowanie odpowiednich zespołów.
Oznaczenia Taktyczne w KSRG
System oznaczeń taktycznych jest kluczowy dla sprawnego zarządzania akcjami ratowniczymi. Na stronie internetowej Komendy Głównej PSP w zakładce prawo można pobrać Rozkaz Komendanta Głównego PSP Nr 14 z 26 lipca 2002 r., który szczegółowo omawia znaki taktyczne. W niektórych województwach, np. w Wielkopolskim, numer operacyjny samochodu OSP będącego w KSRG jest oznaczony cyfrą "9" w określonym miejscu (np. XYZpMN, gdzie Z=9 oznacza OSP w KSRG).
Oznaczenia w PSP
Dla jednostek PSP istnieją stałe oznaczenia pojazdów. Na przykład, symbol 5xx N 25 w przypadku wozu z PSP zawsze oznacza ciężki wóz gaśniczy, 5xx N 43 to wóz ratownictwa drogowego (technicznego), a 5xx N 53 to zazwyczaj podnośnik.
Przykłady Jednostek OSP Typu S3 (i S3+) Włączonych do KSRG
Poniżej przedstawiono przykłady jednostek OSP typu S3 lub S3+, które zostały włączone do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego, prezentując ich wyposażenie i możliwości:
-
OSP Chorzele (Typ S-3+)
Jednostka włączona do KSRG 15 lutego 1995 r. Posiada na wyposażeniu samochód GCBA 6/32 i dwa GBA (w tym jeden z funkcją ratownictwa technicznego), oraz samochód ratownictwa drogowego SRt. Ponadto dysponuje jednym samochodem specjalnym. Jest doposażona w sprzęt hydrauliczny „LUKAS” do ratownictwa drogowego, pompy wodne, agregaty prądotwórcze, piły spalinowe do drewna, betonu i stali. Ilość członków ogółem to 40 druhów, z czego 31 jest wyszkolonych po kursach: podstawowych, technicznym, LPR (Lotnicze Pogotowie Ratunkowe), przeciwpowodziowym, ratownictwa na wodach, konserwatorów, dowódców, naczelników OSP i pomocy przedlekarskiej. Warunki lokalowe obejmują 4 boksy garażowe z podłączeniem do centralnego ogrzewania.
-
OSP Jednorożec (Typ S-3+)
Włączona do KSRG 15 lutego 1995 r. Posiada na wyposażeniu samochody GCBA 5/24, GBA 2,5/25 i GLM-Rt 8 na podwoziu Ford Transit wraz z kompletnym wyposażeniem oraz samochód specjalny SH-18. Samochód GCBA 5/24 wchodzi w skład Kompanii Gaśniczej „Mława” Wojewódzkiego Odwodu Operacyjnego. Ilość członków ogółem to 61 druhów, z czego 31 jest wyszkolonych po kursach: podstawowym, LPR, technicznym, przeciwpowodziowym, ratownictwa na wodach, konserwatorów, dowódców, naczelników OSP i pomocy przedlekarskiej.
-
OSP Krasne (Typ S-3)
Włączona do KSRG 28 kwietnia 1995 r. Posiada na wyposażeniu 2 samochody GBA i GLM-Rt 8 na podwoziu Ford Transit. Jednostka jest w pełni przygotowana do prowadzenia akcji ratowniczo-gaśniczych na terenie gminy i poza nią. Ilość członków ogółem to 31 druhów, z czego 30 jest wyszkolonych po kursach: podstawowym, LPR, technicznym, konserwatorów, dowódców, naczelników OSP i pomocy przedlekarskiej. W strażnicy OSP znajdują się 3 boksy garażowe ogrzewane piecami akumulacyjnymi. Posiada na stanie hydrauliczny zestaw ratownictwa technicznego.
-
OSP Krzynowłoga Mała (Typ S-3)
Włączona do KSRG 15 lutego 1995 r. Posiada na wyposażeniu 2 samochody GBA (w tym jeden z funkcją ratownictwa technicznego) i GLM-Rt 8 na podwoziu Ford Transit wraz z kompletnym wyposażeniem. Samochód GBA 2,5/16 wchodzi w skład Kompanii Gaśniczej „Mława” Wojewódzkiego Odwodu Operacyjnego. Ilość członków ogółem to 24 druhów, z czego 15 jest wyszkolonych po kursach: podstawowym, LPR, technicznym, przeciwpowodziowym, ratownictwa na wodach, konserwatorów, dowódców, naczelników OSP i pomocy przedlekarskiej. Warunki garażowe są bardzo dobre - 3 boksy z kanałem najazdowym i ogrzewanym centralnym ogrzewaniem.
-
OSP Mchowo (Typ S-3)
Włączona do KSRG 30 czerwca 1997 r. Posiada na wyposażeniu 2 samochody pożarnicze GBA oraz SLRt wraz z kompletnym wyposażeniem. Z uwagi na położenie jednostki przy trasie nr 57, jest często dysponowana do zdarzeń związanych z wypadkami drogowymi. Ilość członków ogółem to 42 druhów.
-
OSP Obrąb (Typ S-2)
Włączona do KSRG 30 czerwca 1997 r. Posiada na wyposażeniu samochody pożarnicze GBAM 2,3/20+8 i GBAM 4,5/8+8 wraz z kompletnym wyposażeniem. Z uwagi na położenie jednostki przy trasie wojewódzkiej, jest często dysponowana do zdarzeń związanych z wypadkami drogowymi. Ilość członków ogółem to 29 druhów, z czego 17 jest wyszkolonych po kursach: podstawowym, LPR, konserwatorów, dowódców, naczelników OSP i pomocy przedlekarskiej.
-
OSP Rostkowo (Typ S-3)
Włączona do KSRG 20 września 2004 r. Posiada na wyposażeniu dwa samochody ratowniczo-gaśnicze GBA (w tym jeden z funkcją ratownictwa technicznego) i GLM-Rt 8 na podwoziu Ford Transit. Ilość członków ogółem to 47 druhów, z czego 31 jest wyszkolonych po kursach: podstawowym, LPR, technicznym, konserwatorów, dowódców, naczelników OSP i pomocy przedlekarskiej. Jednostka wyposażona jest w normatywny sprzęt pożarniczy.
-
OSP Rycice (Typ S-3)
Włączona do KSRG 12 grudnia 1995 r. Posiada na stanie nowy samochód ratowniczo-gaśniczy GBA 3,5/16 z wyposażeniem, samochód ratowniczo-gaśniczy GBA 2,5/16 oraz samochód gaśniczy GLM 8 Lublin. Ilość członków ogółem to 29 druhów, z czego 19 jest wyszkolonych po kursach: podstawowych, LPR, technicznym, konserwatorów, dowódców, naczelników OSP i pomocy przedlekarskiej.
-
OSP Ulatowo Pogorzel (Typ S-3)
Włączona do KSRG 30 czerwca 1997 r. Posiada na wyposażeniu dwa samochody GBA i GLM 8 na podwoziu Gazelle wraz z kompletnym wyposażeniem. Ilość członków ogółem to 40 druhów.
-
OSP Zaręby (Typ S-3+)
Włączona do KSRG 21 listopada 2007 r. Jest jednostką typu S-3+ posiadającą na wyposażeniu dwa samochody GBA i lekki samochód ratowniczo-gaśniczy z funkcją ratownictwa technicznego na podwoziu Ford Transit. Posiada na stanie 2 zestawy hydrauliczne zestawy ratownictwa technicznego, pompy do wody, agregaty prądotwórcze. Ilość członków ogółem to 61 druhów, z czego 25 jest wyszkolonych po kursach: podstawowym, LPR, technicznym, przeciwpowodziowym, ratownictwa na wodach, konserwatorów, dowódców, naczelników OSP i pomocy przedlekarskiej.
Źródła Oficjalnych Informacji
Więcej szczegółowych informacji na temat znaków taktycznych i organizacji Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego można znaleźć w oficjalnych dokumentach Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej, w tym w Rozkazie Komendanta Głównego PSP Nr 14 z 26 lipca 2002 r. dotyczącym znaków taktycznych.