Działalność Ochotniczych Straży Pożarnych w Gminie Poraj to długa i bogata historia pełna poświęcenia, rozwoju oraz nieustannego wspierania lokalnej społeczności. Od skromnych początków, przez budowę infrastruktury, po nowoczesne wyposażenie i szeroki zakres interwencji, druhowie z terenu Gminy Poraj stanowią kluczowy element systemu bezpieczeństwa publicznego.
Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Poraju
Początki i trudności (1949-1950s)
Ochotnicza Straż Pożarna w Poraju powstała 15 maja 1949 roku. Jej założycielami byli: Adolf Rej (który jako pierwszy pełnił funkcję naczelnika), Alfred Dubis, Władysław Kiełtyka, Józef Kiełtyka, Jan Głogowski, Stanisław Kłosowski, Roman Cichoń, Roman Subik, Stanisław Wietecha, Dominik Dubis, Władysław Smoleń, Stanisław Dubis. Początki działalności OSP były bardzo trudne, pomimo zaangażowania i chęci poprawy jakości funkcjonowania organizacji. Braki w sprzęcie oraz ubogi stan finansowy nie pozwalały na rozwój jednostki. Członkowie OSP koncentrowali się wówczas na działaniach prewencyjnych, interwencjach na terenie miejscowości oraz działalności kulturalno-oświatowej.
Rozwój infrastruktury i wyposażenia (1951-1970s)
W 1951 roku wybudowano pierwszą remizę strażacką, do której trafił gromadzony przez 2 lata sprzęt wraz z pompą ręczną tzw. „SIKAWKĄ”. W tym samym roku do remizy trafiła motopompa „M - 400”. W latach pięćdziesiątych podjęto decyzję o budowie krytego zbiornika wodnego na potrzeby OSP. W 1960 roku budowa zbiornika została ukończona, a motopompę „M - 400” zastąpiła motopompa „M - 800”. W roku 1973 zadecydowano o budowie Domu Strażaka.
Budowa Domu Strażaka (1973-1993)
Do 1985 roku trwały prace przygotowawcze, polegające na prowadzeniu zbiórek, gromadzeniu materiałów budowlanych, organizowaniu zabaw tanecznych i różnego rodzaju imprez, z których dochód został przeznaczony na budowę Domu Strażaka. W latach osiemdziesiątych nastąpiły zmiany w zarządzie jednostki. Miejsce prezesa zajął Władysław Kiełtyka, naczelnikiem został Edward Szarliński. Pozostały skład zarządu w tamtym okresie to: wiceprezes Stanisław Kłosowski, skarbnik Tadeusz Kasprzyk, sekretarz Zdzisław Paluch oraz gospodarz remizy Władysław Dubis. W składzie Komisji Rewizyjnej byli: Józef Kiełtyka, Jan Wietecha i Zenon Świątek.
W 1985 roku został powołany komitet budowy Domu Strażaka w składzie:
- Władysław Kiełtyka - przewodniczący
- Edward Szarliński - zastępca przewodniczącego
- Edward Janik - sekretarz
- Tadeusz Kasprzyk - skarbnik
Komisja rewizyjna komitetu budowy Domu Strażaka obejmowała: Stanisława Kłosowskiego, Andrzeja Rzońcę oraz członków: Teresę Paluch, Elzę Ochałek, Władysława Dubisa i Zdzisława Palucha. Budowa Domu Strażaka została rozpoczęta w 1988 roku i trwała do 11 listopada 1993 roku.
Modernizacja i rozwój w XXI wieku
Na przełomie lat 2001/2002 do garażu OSP Poraj trafił pierwszy przystosowany do zadań OSP samochód ratowniczo-gaśniczy marki Żuk. W tym czasie funkcję prezesa pełnił Władysław Dubis, funkcję naczelnika - Piotr Dziedzic (pozostający na tym stanowisku do dnia dzisiejszego).
W 2000 roku jednostka została doposażona w pompę pływającą, pompę szlamową, ubrania specjalne typu Nomex wraz z hełmami i butami oraz inny sprzęt podręczny. W 2009 roku została powołana Jednostka Operacyjno-Techniczna kat. IV, która liczy 12 członków posiadających wymagane przeszkolenie.
W 2010 roku został powołany nowy zarząd, którego prezesem został Piotr Najba, pełniący tę funkcję do 2016. W lutym 2016 roku na zebraniu sprawozdawczo-wyborczym na Prezesa zarządu OSP w Poraju został wybrany Marek Rak. W tym samym roku powstała Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza. W 2016 roku wysłużony Żuk został zastąpiony innym samochodem - Żukiem GLM8, otrzymanym z OSP Kobylany-Myczkowskie.
Jednostki OSP w Gminie Poraj: Aktualny Potencjał i Działalność
Obchodzony 4 maja Dzień Strażaka jest najlepszą sposobnością do podkreślenia i docenienia roli i wagi strażaków ochotników na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa publicznego mieszkańców Gminy Poraj.
Charakterystyka i członkostwo w KSRG
Na terenie Gminy Poraj działa 6 jednostek, z czego 2 jednostki działają w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym (KSRG), tj. OSP Choroń i OSP Żarki Letnisko. Wyszkolenie i wyposażenie jednostek umożliwia podjęcie działań ratowniczo-gaśniczych na poziomie podstawowym przez wszystkie jednostki. We wszystkich jednostkach mamy przeszkolonych ratowników z aktualnymi badaniami lekarskimi.
Wyposażenie i flota pojazdów
Na wyposażeniu jednostek na dzień 31 grudnia 2021 roku znajdowały się następujące samochody:
- samochody ciężkie - 1 (Żarki Letnisko)
- samochody średnie - 5 (Żarki Letnisko, Jastrząb, Poraj, Choroń, Gęzyn)
- samochody lekkie - 1 (Kuźnica Stara)
- busy - 2 (Poraj i Żarki Letnisko)
- quad - 1 (informacja niekompletna w tekście źródłowym)
W ostatnim czasie OSP Poraj podjęło starania o zakup nowego ciężkiego wozu bojowego. W chwili obecnej jednostka podpisała umowę z firmą Kamaz na realizację nowego wozu. Planowany termin realizacji zadania to październik/listopad bieżącego roku.
W 2021 roku kontynuowano modernizację strażnic OSP w Poraju, w Gęzynie i w Choroniu.
Zakres działalności i rola społeczna
Jak podkreśla Mariusz Karkocha, prezes Zarządu Oddziału Gminnego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP w Poraju, działalność strażaków OSP jest często kojarzona jedynie z akcjami pożarniczymi. Jednakże jest to postrzeganie bardzo powierzchowne, gdyż do podstawowych zadań należą także wiele innych, ważnych czynności, takich jak:
- walka z klęskami żywiołowymi
- pomoc ludności w zakresie miejscowych zagrożeń
- ratownictwo techniczne
- oznaczanie oraz zabezpieczanie miejsc prowadzenia czynności ratowniczych
- udzielanie kwalifikowanej pierwszej pomocy
Ta rola będzie wzrastać, a zadań będzie z czasem przybywać. Jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych w Gminie Poraj do końca 2021 roku funkcjonowały na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Ustawa przyjęta w dniu 17 grudnia 2021 roku o ochotniczych strażach pożarnych jest pierwszym aktem prawnym, który ma kompleksowo uregulować status i funkcjonowanie jednostek. Wprowadziła z dniem 1 stycznia 2022 roku nowe uregulowania, o które zabiegały przez lata środowiska strażaków ochotników.
Jednostki OSP z terenu Gminy Poraj biorą czynny udział w uroczystościach państwowych i kościelnych w swoich miejscowościach, a także uroczystościach na terenie gminy i powiatu. W 2021 roku jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu Gminy wzięły udział w akcji dowozu mieszkańców na szczepienia przeciwko COVID-19. Strażacy dowozili osoby starsze, samotne i mające problem z dotarciem do punktu szczepień, zapewniając transport i opiekę. W Poraju został zorganizowany punkt szczepień przy Kościele z udziałem jednostek z Poraja i Kuźnicy Starej. Również podczas festynu strażackiego 28 sierpnia 2021 roku w Żarkach Letnisko, druhowie zapewnili mieszkańcom i uczestnikom festynu możliwość zaszczepienia się. W trakcie festynu strażacy zorganizowali pokaz ratownictwa technicznego i medycznego. Strażacy z Żarek Letniska wspólnie z KGW „NATALINKI” zorganizowali festyn w dniu 5 września 2021 roku przy Budynku Wielofunkcyjnym w Masłońskim, robiąc pokaz ratownictwa technicznego i zabezpieczając całą imprezę. „Jednostki ochotniczych straży pożarnych skupiają w swoich szeregach niezwykłych ludzi z pasją. Ludzi, którzy bardzo często poświęcają wszystkie swoje umiejętności, swoją wiedzę i doświadczenie, aby pomagać ludziom w potrzebie, mieszkańcom naszej gminy” - podsumowuje Prezes Mariusz Karkocha.
Szkolenia, zawody i wyróżnienia
Podczas ostatniego Zjazdu Gminnego ZOSP RP podsumowano minione pięć lat z działalności Związku. Mariusz Karkocha, Prezes Zarządu, przedstawił sprawozdanie, z którego wynika, że zarząd za okres sprawozdawczy odbył 12 posiedzeń (mała liczba spotkań była uwarunkowana sytuacją epidemiczną w roku ubiegłym i bieżącym). Duży nacisk położono na szkolenia ratowników wyjeżdżających do działań ratowniczych. Zebrania sprawozdawczo-wyborcze w 2022 roku odbyły się we wszystkich jednostkach z opóźnieniem ze względu na sytuację pandemiczną. Pandemia stanęła strażakom na drodze do działalności kulturalnej i oświatowej na rzecz lokalnego społeczeństwa, jednak w podstawowych obszarach działalności Związku, funkcjonowanie i aktywność druhów budzi podziw i wyrazy uznania.
Corocznie organizowane są zawody sportowo-pożarnicze w naszej Gminie. Jednostki OSP walczą o puchar Wójta Gminy, prezentując przygotowanie do akcji, sprzęt i wyszkolenie swoich druhów. Zawody odbyły się kolejno w 2016, 2017, 2018 i 2019 roku. Ze względu na sytuację pandemiczną zawody w 2020 i 2021 roku nie odbyły się.
Podczas minionej kadencji swoje jubileusze obchodziły jednostki:
- OSP Poraj - 100-lecie w 2016 roku
- OSP Kuźnica Stara - 100-lecie w 2019 roku
- OSP Jastrząb - 90-lecie w 2021 roku
- OSP Choroń - (informacja o jubileuszu niekompletna w tekście źródłowym)
Za swoją społeczną pracę na rzecz ochrony przeciwpożarowej druhowie naszych jednostek byli corocznie wyróżniani i odznaczani. Medal honorowy im. Bolesława Chomicza otrzymał w 2017 roku druh Andrzej Pluta. Za wysługę lat przyznano szereg odznaczeń:
- 5 lat - 30 odznaczeń
- 10 lat - 22 odznaczenia
- 15 lat - 8 odznaczeń
- 20 lat - 8 odznaczeń
- 30 lat - 5 odznaczeń
- 35 lat - 1 odznaczenie
- 40 lat - 4 odznaczenia
- 45 lat - 1 odznaczenie
- 50 lat - 3 odznaczenia
W latach 2016-2019 Zarząd Gminny brał udział w Ogólnopolskim Turnieju Wiedzy Pożarniczej, organizując eliminacje szkolne i gminne.
Kontakt do Jednostek OSP w Gminie Poraj
| Jednostka OSP | Adres | Telefon |
|---|---|---|
| OSP Poraj | ul. (brak danych) 42-360 Poraj | (34) 31 450 63 |
| OSP Choroń | ul. (brak danych) 42-360 Poraj | (34) 31 45 724 |
| OSP Żarki Letnisko | ul. (brak danych) 42-311 Żarki Letnisko | (34) 31 46 328 |
| OSP Jastrząb | ul. Mickiewicza 1 A, 42-360 Poraj | (brak danych) |
| OSP Kuźnica Stara | ul. (brak danych) 42-360 Poraj | (brak danych) |
Ogólny numer alarmowy: 998, (34) 313 15 41