Kampinoski Park Narodowy, jako park leśny zlokalizowany w pobliżu ogromnej aglomeracji miasta stołecznego Warszawy, od lat boryka się z problemem wysokiego zagrożenia pożarowego. Dyrektor KPN podkreślił, że jest to obszar, w którym wybucha najwięcej pożarów w skali kraju. Planowane wydatki na wzmocnienie systemu przeciwpożarowego są zatem niezbędne z punktu widzenia ochrony różnorodności biologicznej Parku i będą miały wpływ na skuteczną ochronę cennych przyrodniczo siedlisk, gatunków roślin i zwierząt przed niekorzystnymi skutkami pożarów. Parki narodowe istnieją przede wszystkim po to, by zachować dziedzictwo przyrodnicze dla obecnych i przyszłych pokoleń, a wspieranie ich jest obowiązkiem.
Dofinansowanie i Podpisanie Umów
22 listopada 2023 roku w siedzibie dyrekcji KPN w Izabelinie Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) podpisał dwie umowy z Kampinoskim Parkiem Narodowym. W uroczystości udział wzięli m.in. sekretarz stanu, główny konserwator przyrody Małgorzata Golińska, wiceprezes NFOŚiGW Sławomir Mazurek, dyrektor KPN Mirosław Markowski oraz kanclerz Akademii Pożarniczej w Warszawie st. bryg. Piotr Równicki. Na realizację obu przedsięwzięć NFOŚiGW przekaże łącznie blisko 10 milionów złotych. Dofinansowanie do projektu monitoringu przeciwpożarowego wyniesie blisko 5 milionów złotych, natomiast na system łączności radiowej ponad 4,8 miliona złotych.
Modernizacja Systemu Monitoringu Przeciwpożarowego
Pierwsza z umów, pod nazwą „Budowa i modernizacja systemu monitoringu przeciwpożarowego w Kampinoskim Parku Narodowym”, zakłada kompleksową modernizację infrastruktury. Przewidziano:
- Modernizację istniejących wież: Unowocześnienie trzech wież obserwacyjnych zlokalizowanych w Miszorach, Dąbrówce i Zamczysku. Przebudowa obejmie demontaż kabin i zamocowanie kamer na podwyższonych masztach.
- Demontaż wież w złym stanie technicznym: Demontaż czterech wież funkcjonujących w obecnym systemie przeciwpożarowym, znajdujących się w Sierakowie, Kaliszkach, Zaborowie i Przyćmieniu. Wieże te są w złym stanie technicznym i nie będą już wykorzystywane do obserwacji, a miejsce po nich zostanie przywrócone przyrodzie.
- Budowę nowych wież: Powstaną dwie nowe wieże strunobetonowe w miejscowościach Kaliszki i Izabelin. Całkowita wysokość tych wież to 47,70 metrów wraz z odgromnikiem. Na każdej wieży zostanie zamontowana kamera główna oraz zestaw dodatkowych detektorów wspomagających do całodobowej obserwacji, umieszczonych na wysokości około 46 metrów. Wieże te będą służyły do ciągłej obserwacji telewizyjnej terenów leśnych w celu natychmiastowego wykrycia zagrożenia pożarowego.
Na wszystkich wieżach zostaną zamontowane kamery wraz z oprogramowaniem, a następnie podłączone do nowego systemu przeciwpożarowego. Rozwiązania te pozwolą przesyłać sygnał radiowy (ostrzegawczy) pomiędzy kamerami a Punktem Alarmowo-Dyspozycyjnym Kampinoskiego Parku Narodowego, który będzie weryfikował zgłoszenia.
System wczesnego wykrywania pożarów SmokeD
Kampinoski Park Narodowy został wyposażony w nowoczesny system wczesnego wykrywania pożarów SmokeD. Jest to rozwiązanie oparte na sztucznej inteligencji, którego zadaniem jest monitorowanie terenu parku przez całą dobę i automatyczne alarmowanie o zagrożeniu. System działa w oparciu o sieć kamer i autorskie oprogramowanie. Kamery, instalowane na wysokich masztach obserwacyjnych, skanują horyzont w poszukiwaniu dymu. Zaawansowane algorytmy AI analizują obraz w czasie rzeczywistym i są w stanie zidentyfikować dym z odległości nawet do 25 kilometrów. Gdy technologia wykryje potencjalne zagrożenie, system automatycznie wysyła powiadomienie do odpowiednich służb, w tym straży leśnej i Państwowej Straży Pożarnej. Alarm zawiera precyzyjną mapę z zaznaczoną lokalizacją pożaru, co pozwala na natychmiastową reakcję i ugaszenie ognia w jego początkowej, najmniej groźnej fazie.
Wdrożenie systemu SmokeD w Kampinoskim Parku Narodowym jest kontynuacją szerszej strategii. System ten jest już od lat wykorzystywany przez Lasy Państwowe i obecnie działa w ponad 80 nadleśnictwach na terenie całej Polski.
Budowa Przeciwpożarowego Systemu Łączności Radiowej i Mobilnego Systemu Wykrywania Pożarów
Druga umowa dotyczy projektu „Budowa przeciwpożarowego systemu łączności radiowej wraz z mobilnym systemem wykrywania pożarów”. W jego ramach powstanie system łączności, który znacząco poprawi komunikację pomiędzy służbami w czasie prowadzenia akcji ratowniczo-gaśniczych oraz innych działań związanych ze zwalczaniem skutków klęsk żywiołowych. Przewidziano również zakup nowego sprzętu umożliwiającego dostosowanie całego systemu do aktualnie wykorzystywanych systemów przez inne służby, takich jak Państwowa Straż Pożarna (PSP) i Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych (RDLP), co umożliwi korzystanie ze wspólnego kanału ratowniczego.
Modernizacja Punktów Czerpania Wody
W ramach inwestycji zostaną zmodernizowane trzy punkty czerpania wody do celów przeciwpożarowych, zgodnie z zaleceniami opracowywanego operatu ochrony przeciwpożarowej dla KPN na lata 2022-2041. W Parku konsekwentnie modernizowana jest sieć punktów czerpania wody, która opiera się na zbiornikach sztucznych, naturalnych ciekach wodnych i hydrantach. Dodatkowym celem zadania jest poszerzenie zakresu działań operacyjnych jednostek straży pożarnej.
Zakup Specjalistycznego Sprzętu
Zaplanowano zakup ciągnika oraz drona z termowizją, które stanowią kluczowe elementy mobilnego systemu wykrywania i zwalczania pożarów.
- Ciągnik John Deere 6100: Na terenie Gospodarstwa Szkółkarskiego KPN w Lesznie odebrano ciągnik John Deere 6100 z ładowaczem czołowym oraz łyżką wielofunkcyjną, zakupiony ze środków NFOŚiGW. Sprzęt objęty jest 5-letnią gwarancją, posiada automatyczną skrzynię z 24 biegami do przodu i do tyłu. Bardzo mały promień skrętu wynoszący 3,5 m umożliwi łatwe manewrowanie pomiędzy drzewami, a duża moc (automatycznie regulowana do ok. 130 KM) pozwoli na wykonywanie bruzd mineralizacyjnych w trudnym terenie przy wykorzystaniu ciężkiego pługa. Kierowca ma zapewniony komfort pracy w kabinie wyposażonej w ogrzewanie, radio, klimatyzację i fotel z amortyzacją. Dodatkowym oprzyrządowaniem jest ładowacz czołowy o udźwigu min. 1650 kg oraz łyżka wielofunkcyjna „4 w 1” o szerokości 2 m. Ciągnik będzie wykorzystywany do wielu prac związanych z ochroną przeciwpożarową, takich jak:
- wykonywanie pasów zaporowych w terenie leśnym i nieleśnym w czasie akcji gaśniczych,
- wykaszanie poboczy dojazdów pożarowych kosiarką bijakową,
- zasypywanie i wyrównywanie dołów oraz usuwanie przeszkód na dojazdach pożarowych,
- mineralizacja pasów przeciwpożarowych typu B.
- Dron z termowizją: Zakup drona z termowizją i stacji ładowania do mobilnego systemu obserwacji i wykrywania pożarów wraz z oprogramowaniem i stacją roboczą do przetwarzania danych stanowi uzupełnienie systemu obserwacyjno-alarmowego, o którym mowa w Instrukcji Ochrony Przeciwpożarowej Lasu.
Pożar stodoły 30.03.2020 widok z drona z termowizją
Współpraca z Państwową Strażą Pożarną
W Kampinoskim Parku Narodowym konsekwentnie wzmacniane są działania na rzecz ochrony przeciwpożarowej oraz poprawy bezpieczeństwa odwiedzających. Współpraca pomiędzy Kampinoskim Parkiem Narodowym a Państwową Strażą Pożarną odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa jednego z najcenniejszych obszarów przyrodniczych w Polsce. Podczas spotkania KPN z PSP omówiono wdrożenie nowego kanału łączności KPN w radiostacjach PSP, szczegóły wdrożenia nowego systemu łączności, możliwości wykorzystania zasobów GIS Kampinoskiego Parku Narodowego przez stanowiska kierowania PSP, a także dostępu do dedykowanej platformy wspierającej działania operacyjne.
Trwałość i Wpływ na Środowisko
Przyjęte w projekcie rozwiązania nie wpływają negatywnie na środowisko przyrodnicze, zdrowie ludzi i inne obiekty budowlane. Nie generują żadnych zanieczyszczeń, nie są źródłem wibracji i hałasów ani źródłem promieniowania, w szczególności jonizacyjnego, pola elektromagnetycznego i innych zakłóceń. Wieże sprzyjają ochronie przyrody na terenie Parku Narodowego. Trwałość przedsięwzięcia zapewnią odpowiednie zapisy w zadaniach ochronnych Kampinoskiego Parku Narodowego i w Planie Ochrony Kampinoskiego Parku Narodowego.
tags: #kampinos #system #przeciwpozarowy