Zawody sportowo-pożarnicze stanowią kluczowy element w szkoleniu i weryfikacji umiejętności Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) oraz Kobiecych Drużyn Pożarniczych (KDP). Są one platformą do rywalizacji, doskonalenia technik ratowniczych i zdobywania cennego doświadczenia, które przekłada się na skuteczność działań w sytuacjach zagrożenia. Organizowane są na różnych szczeblach - od gminnych po międzynarodowe, gromadząc rzesze strażaków i ich kibiców.
Międzynarodowe Zawody CTIF - "Olimpiada Pożarnicza"
Międzynarodowy Komitet Techniczny Prewencji i Zwalczania Pożarów (CTIF), działający od 1900 roku, jest ogólnoświatową organizacją stawiającą sobie za cel działanie na rzecz bezpieczeństwa strażaków. CTIF publikuje badania naukowe, artykuły i raporty, zapewnia wymianę doświadczeń oraz wiedzy w zakresie ochrony i ratownictwa. Komitet organizuje również różnorodne komisje, grupy robocze, imprezy i seminaria.
Regulamin Zawodów CTIF
Zawody CTIF, zwane często "Olimpiadą Pożarniczą", odbywają się co cztery lata w ceremoniale zbliżonym do olimpijskiego, obejmującym zapalenie znicza, uroczysty przemarsz i przysięgi zawodników, trenerów oraz sędziów. Po zakończeniu rywalizacji wyniki końcowe drużyn dzielone są na trzy strefy medalowe: złotą, srebrną i brązową.
Tradycyjne zawody sportowo-pożarnicze CTIF charakteryzują się konkretnymi zasadami. Drużyna składa się z 10 osób, przy czym najmłodszy zawodnik musi mieć ukończone 16 lat (liczy się rocznik). Nie ma górnych ograniczeń wiekowych, natomiast dla klasy B maksymalny wiek zawodnika do naliczania punktów to 65 lat (zawodnikom, którzy przekroczyli ten wiek, zaliczony zostanie wiek maksymalny - tj. 65 lat). Drużyna musi składać się wyłącznie z zawodników należących do tej samej jednostki.
W Polsce rozgrywane są eliminacje wojewódzkie i ogólnopolskie, które stanowią przepustkę do startu w zawodach międzynarodowych. Liczba drużyn, które awansują, jest określana przez organizatorów. Ostatnie ogólnopolskie zawody odbyły się 28 sierpnia 2021 roku w Koninie.
W dniach 17-24 lipca 2022 roku w Celje (Słowenia) odbyły się XVII Międzynarodowe Zawody Sportowo-Pożarnicze CTIF.
Konkurencje CTIF
Ćwiczenie Bojowe (bez użycia wody)
W ćwiczeniu bojowym bierze udział 9 zawodników. Rozpoczyna się ono od wydania rozkazu przez dowódcę drużyny. Po rozpoczęciu dowódca i łącznik udają się w kierunku przewidywanego stanowiska rozdzielacza. Rota 2 i rota 3 wraz z mechanikiem budują linię ssawną, składającą się z czterech odcinków węża ssawnego o długości 1.6m. Najważniejszym etapem ćwiczenia jest prawidłowe zbudowanie linii ssawnej, co wymaga poświęcenia największej liczby treningów. Poza skręceniem czterech węży ssawnych konieczne jest jeszcze założenie linek oraz podpięcie linii do motopompy. Linię główną oraz pierwszą linię gaśniczą rozwija rota 1. Zawodnicy tworzący rotę 2 mają najwięcej do zrobienia - budują linię ssawną oraz drugą linię gaśniczą. Wymagane wyposażenie obejmuje motopompę z nasadą ssawną A(4”) Ø 110 i przynajmniej jednym wylotem tłocznym B(3”) Ø 75 umieszczonym po prawej stronie (w kierunku natarcia), wyposażonym w uchwyt do wymaganego przestawienia, oraz czerwoną listwę o długości przynajmniej 3 m.
Sztafeta Pożarnicza
W sztafecie pożarniczej bierze udział 8 zawodników. Po zakończeniu ćwiczenia bojowego dowódca drużyny wskazuje jednego zawodnika, który nie przystąpi do sztafety pożarniczej. Każdy zawodnik ma do pokonania dystans 50 m. Pierwszy zawodnik rozpoczyna bieg z prądownicą, która jest przekazywana kolejnym zawodnikom aż do pokonania całego dystansu. Przekazanie prądownicy powinno nastąpić w strefie zmiany (w przeciwnym wypadku naliczane są punkty karne). Na torze sztafety ustawione są trzy przeszkody. Trzeci zawodnik pokonuje równoważnię, siódmy zawodnik pokonuje ścianę, a zadaniem ósmego zawodnika jest pokonanie rury. Tor do czołgania wyposażony jest w 8 m (± 0,1 m) rurę wykonaną z drewna, tworzywa sztucznego lub metalu o gładkiej powierzchni wewnętrznej.
System Oceny i Punktacji
W każdej z konkurencji możliwe jest otrzymanie punktów ujemnych (karnych), przyznawanych za wykonanie czynności niezgodnych z regulaminem. Jeden punkt karny równy jest jednej sekundzie. Uzyskując nawet najlepszy czas, można otrzymać kilkadziesiąt punktów karnych i nie zająć wymarzonego miejsca. Aby uniknąć punktów karnych, należy trenować zgodnie z wytycznymi w regulaminie, ponieważ utrwalenie błędnych nawyków będzie trudne do naprawienia. Każda drużyna startuje z pulą 500 punktów dodatnich. Sumuje się uzyskany czas w ćwiczeniach (z uwzględnieniem ujemnych punktów) i odejmuje od puli startowej. Tak otrzymany wynik uwzględniany jest w klasyfikacji generalnej. W przypadku drużyn startujących w klasie B, uwzględniane są również punkty za wiek zawodników. Uzyskiwane czasy podczas Olimpiady robią wrażenie - najlepsze drużyny wykonują ćwiczenie bojowe w czasie poniżej 30 sekund i sztafetę w okolicach 51 sekund.
Najnowszą polskojęzyczną wersję regulaminu (wersja 6) z 2002 roku można znaleźć na stronach CTIF.
2016.06.19 zawody - MDP Morawica - sztafeta
Krajowe Zawody Sportowo-Pożarnicze w Polsce
Krajowe Zawody w Polanicy-Zdroju (4-6 września)
W dniach 4-6 września w Polanicy-Zdroju odbyły się krajowe zawody sportowo-pożarnicze, w których zjechało się z całej Polski 38 kobiecych i męskich drużyn ochotniczych straży pożarnych - najlepszych w swoich województwach. Uroczystość inauguracyjna odbyła się w Parku Zdrojowym. Otwarcia zawodów dokonali wspólnie wiceprezes ZG ZOSP RP dh Teresa Tiszbierek oraz zastępca Komendanta Głównego PSP nadbryg. Województwo opolskie reprezentowały drużyny kobiece z OSP Raszowa (gm. Leśnica, powiat strzelecki) oraz OSP Żelazna (gm. Dąbrowa, powiat ziemski - opolski). Drużyny męskie z województwa opolskiego to OSP Raszowa (gm. Leśnica, powiat strzelecki) oraz OSP Łomnica (gm. Kędzierzyn-Koźle, powiat kędzierzyńsko-kozielski). W sobotę, 5 września, na Stadionie Miejskim drużyny stanęły do walki o miano najlepszych w Polsce w sporcie pożarniczym. Zmagania drużyn, fantastyczny doping licznie przybyłych kibiców, a także świetna pogoda sprawiły, że były to bardzo udane zawody.
Skład Reprezentacji Województwa Opolskiego
- OSP Raszowa (drużyna kobieca): dowódca - Magdalena SŁABIAK, Iwona GALUS, Monika TOMANEK, Sabina SZCZUBEŁEK, Lidia MURLOWSKA, Teresa POLEWKA, Sabina TOMANEK, Beata PAKOSZ, Beata ZAWADZKA, obsługa motopompy - Tomasz KASUBEK.
- OSP Żelazna (drużyna kobieca): dowódca - Justyna RYCHLIK, Anna KOHS, Marta PACUŁA, Lidia BALDY, Paulina PACUŁA, Brygida WODNIK, Wiktoria DUDEK, Joanna GŁADKI, Sara BIEDROŃ, obsługa motopompy - Bernard BIEDROŃ, kierownik drużyny - Paweł BALDY.
- OSP Raszowa (drużyna męska): dowódca - Andrzej ZAWADZKI, Szczepan KUBICA, Rafał KOLENDER, Tomasz BANNERT, Grzegorz REINERT, Piotr MURLOWSKI, Florian REINERT, Tomasz KOSUBEK, Marcin MURLOWSKI.
- OSP Łomnica (drużyna męska, woj. opolskie) z wynikiem 93,61 pkt.
Sukcesy i Historia Udziału w Krajowych Zawodach
Drużyna kobieca Ochotniczej Straży Pożarnej w Żelaznej wyróżnia się w skali kraju, trzykrotnie z rzędu wywalczyła tytuł wicemistrza kraju. Ich sukcesy rozpoczęły się w 2007 roku na Krajowych Zawodach Sportowo-Pożarniczych w Płocku, a następnie kontynuowane były w 2011 roku. Drużyny męskie z OSP Żelazna na Krajowych Zawodach Sportowo-Pożarniczych w 2003 roku w Toruniu zajęły IV miejsce, w 2007 roku w Płocku III miejsce, a w 2011 roku zdobyły I miejsce. OSP Łomnica po raz pierwszy uczestniczyła w Krajowych Zawodach Sportowo-Pożarniczych. Mimo debiutu, w kategorii ćwiczeń bojowych uzyskali dobry wynik tj. 34,13 sek., choć otrzymali 5 punktów karnych. OSP Raszowa również regularnie plasuje się w czołówce krajowych zawodów.
I Krajowe Zawody Sportowo-Pożarnicze OSP wg regulaminu CTIF odbyły się w Lądku w 2000 roku.
Przykładowe Wyniki Krajowych Zawodów (różne edycje/kategorie)
Poniżej przedstawiono wybrane wyniki z różnych krajowych edycji i kategorii, odzwierciedlające poziom rywalizacji:
KDP (Kobieca Drużyna Pożarnicza) - Wyniki Ogólne
- 1 miejsce: KDP Dobrów
- 2 miejsce: KDP Żelazna
- 3 miejsce: KDP Smardzewice
- 4 miejsce: KDP Raszowa
- 5 miejsce: KDP Łążyn
- 6 miejsce: KDP Szepietowo
OSP (Ochotnicza Straż Pożarna) - Wyniki Ogólne
- 1 miejsce: OSP Dobrów
- 2 miejsce: OSP Stara Wieś
- 3 miejsce: OSP Szkopy
- 4 miejsce: OSP Smardzewice
- 5 miejsce: OSP Czeczewo
- 6 miejsce: OSP Poniatów
- 7 miejsce: OSP Łomnica (woj. opolskie)
KDP - Inne Klasyfikacje
- 1 miejsce: KDP Szepietowo
- 2 miejsce: KDP Dobrów
- 3 miejsce: KDP Grodzisko Dolne
- 4 miejsce: KDP Smardzewice
- 5 miejsce: KDP Raszowa
- 6 miejsce: KDP Żelazna
OSP - Inne Klasyfikacje
- 1 miejsce: OSP Bystrowice
- 2 miejsce: OSP Raszowa
- 3 miejsce: OSP Stara Wieś
- 4 miejsce: OSP Poniatów
- 5 miejsce: OSP Dobrów
- 6 miejsce: OSP Cisie
Regionalne i Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze
Na szczeblu lokalnym również odbywają się liczne zawody, które są podstawą do kwalifikacji na wyższe etapy i stanowią ważny element integracji społeczności strażackiej.
Miejsko-Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze w Pińczowie (15 czerwca 2025 r.)
W Pińczowie przeprowadzono miejsko-gminne zawody sportowo-pożarnicze, w których wzięło udział 12 drużyn (w tym 9 OSP, 1 KDP i 2 MDP). Komisję sędziowską stanowili funkcjonariusze i pracownicy KP PSP w Pińczowie. Konkurencję sztafeta pożarnicza wygrała jednostka OSP Kozubów z wynikiem 62,5 pkt i KDP Podłęże z wynikiem 82 pkt. W konkurencji ćwiczenie bojowe najlepsi byli strażacy z jednostki OSP Kozubów z wynikiem 27,60 pkt. Puchary i nagrody wręczyła Pani Beata Kita - Zastępca Burmistrza Miasta i Gminy Pińczów oraz dh Stanisław Sternak - Vice Prezes Zarządu Oddziału Miejsko-Gminnego OSP RP w Pińczowie. Przygotowanie zawodów oceniono jako bardzo dobre.
Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze w Zagajowie (15 czerwca 2025 r.)
W Zagajowie zorganizowano gminne zawody sportowo-pożarnicze z udziałem 20 drużyn (12 OSP, 4 KDP i 4 MDP). Komisję sędziowską powołał Komendant Powiatowy PSP w Pińczowie mł. bryg. Mariusz Fodymski. W sztafecie pożarniczej zwyciężyła jednostka OSP Sędowice I z wynikiem 57 pkt oraz KDP Pawłowice z wynikiem 73 pkt. W ćwiczeniu bojowym najlepsi byli strażacy z OSP Sędowice I z wynikiem 26,79 pkt. Puchary i nagrody wręczyli Bogusław Kowalczyk - Wójt Gminy Michałów oraz Jarosław Wleciał - Prezes Zarządu Oddziału Gminnego OSP RP w Michałowie. Zawody, zorganizowane przez Zarząd Oddziału Gminnego OSP RP w Michałowie przy udziale OSP Zagajów oraz KP PSP w Pińczowie, oceniono jako bardzo dobrze przygotowane.
Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze w Złotej (29 czerwca 2025 r.)
W Złotej przeprowadzono gminne zawody sportowo-pożarnicze, w których wzięło udział 13 drużyn (9 OSP, 1 KDP i 3 MDP). Komisję sędziowską tworzyli funkcjonariusze i pracownicy KP PSP w Pińczowie. Sztafetę pożarniczą wygrała jednostka OSP Złota I z wynikiem 59,6 pkt i KDP Nieprowice z wynikiem 84,5 pkt. W ćwiczeniu bojowym najlepsi byli strażacy z jednostki OSP Złota II z wynikiem 23,50 pkt. Puchary i nagrody wręczyli Pan Waldemar Podsiadło - Wójt Gminy Złota oraz dh Marcin Pruś - Prezes Zarządu Oddziału Gminnego OSP RP w Złotej. Przygotowanie zawodów oceniono jako bardzo dobre.
Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze w Ożarowie (Sobótka)
W Ożarowie odbyły się Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze Ochotniczych Straży Pożarnych, Kobiecych Drużyn Pożarniczych i Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych. Straż Pożarna z Sobótki zdobyła pierwsze miejsca we wszystkich trzech kategoriach. Burmistrz Ożarowa i prezes Zarządu Oddziału Powiatowego Związku OSP RP, druh Marcin Majcher, podkreślił, że zawody zostały zorganizowane ponownie po trzech latach przerwy, co świadczy o odbudowie po pandemii i potrzebie rywalizacji, szkolenia oraz zdobywania doświadczeń. Zawody odbyły się bezpiecznie i bez skarg, według nowego, uproszczonego regulaminu. Konkurencje rozegrano prawidłowo, a dużą pomocą w bojówce służyła motopompa, która niedawno trafiła na stan Szymanówki dzięki dofinansowaniu Komendanta Powiatowego PSP w wysokości 22 tys. złotych.
Drużyny rywalizowały w dwóch konkurencjach: sztafecie pożarniczej i ćwiczeniu bojowym. Zespoły składały się z 9 osób, z czego 7 brało udział w sztafecie, 8 w tzw. „bojówce”, a 1 osoba była rezerwowa.
Wyniki Gminnych Zawodów w Ożarowie
- W konkurencji Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych zwyciężyli chłopcy z Sobótki, na drugim miejscu znalazł się zespół z Wyszmontowa.
- W konkurencji Kobiecych Drużyn Pożarniczych zwyciężyły panie z Sobótki, drugie miejsce zajęła drużyna z Wyszmontowa.
Zawody sędziowali pracownicy Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Opatowie (asp. Jakub Łowicki - sędzia główny, mł. asp. Rafał Kijanka, strażak Iwona Gach) oraz sekretarz gminy i przewodniczący Powiatowej Komisji Rewizyjnej Związku OSP RP w Opatowie, Tomasz Sobieraj. Druh Łukasz Adamski podkreślił, że na zwycięstwo Sobótki złożyła się wytężona praca całego Zarządu OSP oraz dobre kontakty z młodzieżą. Zwycięska drużyna OSP z Sobótki wystąpiła w składzie: Damian Choda, Artur Gogół, Wiktor Kaczmarczyk, Artur Morgaś, Jakub Opala, Mateusz Smolarski, Karol Sobczyk, Marcin Sobczyk, Łukasz Zdonek.
Powiatowe Zawody Sportowo-Pożarnicze w Strawczynku (XII edycja)
Na stadionie Centrum Sportowo-Rekreacyjnym OLIMPIC w Strawczynku odbyły się XII Powiatowe Zawody Sportowo-Pożarnicze, które zgromadziły najlepsze drużyny z całego powiatu kieleckiego. Wydarzenie to dostarczyło ogromnych emocji, ducha walki i niezapomnianych chwil, prezentując siłę, determinację i współpracę strażaków. Zawody odbyły się przy wsparciu Zarządu Powiatu w Kielcach, a wśród obecnych byli członkowie Zarządu Powiatu - Mariusz Ściana i Cezary Majcher, wiceprzewodniczący Rady Powiatu Łukasz Woźniak oraz radni powiatowi. Organizatorem była Komenda Miejska PSP w Kielcach pod przewodnictwem st. bryg. Mariusza Góry, Komendanta Miejskiego PSP. Uczestniczyli również zastępca Świętokrzyskiego Komendanta Wojewódzkiego bryg. Michał Janowski, prezes Oddziału Powiatowego ZOSP RP dh Ireneusz Żak oraz senator Krzysztof Słoń. Zawody składały się z dwóch konkurencji: sztafety pożarniczej z przeszkodami oraz ćwiczenia bojowego. Liczyła się każda sekunda, precyzja i zespołowa współpraca. Przedstawiciele władz powiatowych podkreślali ogromne zaangażowanie strażaków, ich poświęcenie i gotowość niesienia pomocy. Cezary Majcher podziękował druhom za wysiłek włożony w przygotowania i udział w zawodach, podkreślając, że strażacy ochotnicy są wzorem współpracy, dyscypliny i poświęcenia. Gratulacje skierowano do wszystkich drużyn - zarówno zwycięzców, jak i uczestników, doceniając ich pasję i poświęcenie jako inspirację dla całej społeczności.
Znaczenie i Popularność Zawodów
Zawody sportowo-pożarnicze, zarówno krajowe, jak i międzynarodowe, są niezwykle istotne dla rozwoju i utrzymania wysokiego poziomu gotowości operacyjnej jednostek OSP i KDP. Pozwalają one na weryfikację umiejętności, wymianę doświadczeń i budowanie ducha zespołowego. Mimo ich znaczenia, tradycyjne zawody pożarnicze są wciąż mało popularne w naszym kraju w porównaniu do tzw. zawodów "Na mokro" (rozgrywanych wg Regulaminu Zawodów Sportowo-Pożarniczych Ochotniczych Straży Pożarnych). Promocja tych wydarzeń oraz aktywny udział w nich są kluczowe dla zwiększenia świadomości i zaangażowania w ochotnicze straże pożarne.