Urlop w obliczu pożarów i sytuacji kryzysowych: Prawa i obowiązki

Okres letni i wakacyjny, choć kojarzy się z beztroską, niesie ze sobą również szereg zagrożeń. Wzrost temperatur i susze sprzyjają występowaniu pożarów, a zwiększona aktywność rekreacyjna może prowadzić do nieszczęśliwych zdarzeń. Jednocześnie, nieprzewidziane sytuacje, takie jak pożary na popularnych kierunkach turystycznych czy kryzysy w miejscu pracy, mogą znacząco wpłynąć na nasze plany urlopowe. Poniższa artykuł przedstawia kompleksowe podejście do tematu urlopu w kontekście zagrożeń pożarowych, zasad bezpieczeństwa, praw turystów oraz uprawnień pracowniczych.

Bezpieczeństwo podczas letniego wypoczynku

W związku z rozpoczęciem wakacji Straż Pożarna przypomina o zagrożeniach związanych z letnim okresem wypoczynkowym. Należy pamiętać, że w tym okresie beztroska, brawura i bezmyślność sprzyjają występowaniu nieszczęśliwych zdarzeń, mających często poważne skutki. Przestrzeganie podstawowych zasad bezpieczeństwa na drodze, nad wodą, w lesie oraz w czasie podróży jest kluczowe. Przypominamy również o nie rozpalaniu ognisk poza miejscami do tego przeznaczonymi, biorąc pod uwagę panujące warunki atmosferyczne.

Zapobieganie pożarom i zasady w lesie

Zgodnie z artykułem 30 Ustawy o lasach, na terenach leśnych, śródleśnych oraz w odległości do 100 metrów od granicy lasu nie wolno rozniecać ognia poza miejscami wyznaczonymi do tego celu przez właściciela lasu lub nadleśniczego. Stałe miejsca, gdzie wolno rozpalać ogniska, wyznacza nadleśniczy poprzez „techniczne zagospodarowanie lasu w celach turystyczno-wypoczynkowych”, np. przy miejscach biwakowania, obiektach turystycznych i edukacyjnych, stanicach turystycznych i harcerskich.

Bezpieczeństwo nad wodą

Podczas wypoczynku nad wodą należy bezwzględnie przestrzegać podstawowych zasad bezpieczeństwa:

• Nie wchodź do wody tam, gdzie kąpiel jest zakazana. Informują o tym znaki i tablice.
• Przestrzegaj regulaminu kąpieliska, na którym przebywasz.
• Nie skacz rozgrzany do wody.
• Nie pływaj w miejscach, gdzie jest dużo wodorostów lub wiesz, że występują zawirowania wody lub zimne prądy.
• Nie skacz do wody w miejscach nieznanych.
• Nie baw się w przytapianie innych osób korzystających z wody, spychanie do wody z pomostów, z materacy.
• Kąpiąc się na kąpieliskach, zwracaj uwagę na osoby obok nas - ktoś może potrzebować Twojej pomocy. Jeżeli będziesz w stanie mu pomóc, uczyń to, ale w granicach swoich możliwości.
• Nie wypływaj za daleko od brzegu po zapadnięciu zmroku.

Prawa turystów w obliczu pożarów za granicą

Zagrożenie pożarami nie jest ograniczone tylko do terytorium jednego kraju. Nasze placówki zagraniczne informują o kolejnych miejscach, gdzie występują pożary (m.in. Chorwacja, Tunezja czy Turcja) - informuje MSZ. W tak niepewnych czasach leniwy wypoczynek w luksusowym kurorcie łatwo może zamienić się w paniczną ucieczkę przed żywiołem. Pieniądze czasem odzyskać trudno, a sprawa może skończyć się w sądzie. Turcja, Włochy, Grecja - opinię publiczną w ostatnim czasie elektryzowały zdjęcia pożarów zbliżających się do turystycznych kurortów i dymów unoszących się nad pustymi plażami. Taki dreszczyk emocji zdecydowanie nie jest tym, czego większość klientów biur podróży oczekuje po wakacjach.

Sytuacja podróżnych z biurem a wyjazdy indywidualne

Niezależnie od tego, czy ruszamy na urlop prywatnie, czy z biurem podróży, możemy nie być w stanie wykluczyć i przewidzieć wszystkich negatywnych konsekwencji prawnych z tym związanych. W przypadku prywatnego wyjazdu decydować będą warunki umowy pomiędzy hotelem a turystą albo warunki umowy serwisów, które pośredniczą przy zawieraniu takich umów. Zdaniem prawników trudno powoływać się obecnie na nadzwyczajne okoliczności zarówno w przypadku prywatnego, jak i zorganizowanego wyjazdu, gdyż każdorazowo należy weryfikować ogólne warunki umowy. Jeśli pojawią się postanowienia niezgodne z prawem, można je będzie uznać za niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego (tzw. klauzule abuzywne).

Na zwiększoną ochronę prawną mogą liczyć klienci biur podróży, którzy kupili imprezę turystyczną (czyli pakiet składający się z przynajmniej dwóch usług, np. dojazd i zakwaterowanie). Takiej ochronie nie podlegają klienci biur podróży, którzy kupili tzw. "dojazdy własne" - czyli za pośrednictwem biura załatwili hotel, a na miejsce zamierzają dojechać sami.

Odstąpienie od umowy i zwrot kosztów

Zgodnie z art. 47 ust. 4 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, podróżny może odstąpić od umowy o udział w imprezie turystycznej przed jej rozpoczęciem bez ponoszenia opłaty za odstąpienie w przypadku wystąpienia nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności (NNO) w miejscu docelowym lub jego najbliższym sąsiedztwie, które mają znaczący wpływ na realizację imprezy turystycznej lub przewóz podróżnych do miejsca docelowego. "Bezkosztowość" polega na tym, że organizator turystyki zwraca podróżnym w terminie 14 dni wszystkie dokonane przez nich wpłaty na poczet imprezy turystycznej (zazwyczaj bez całej składki z tytułu ubezpieczenia kosztów rezygnacji). Jeżeli okoliczności wskazane w tym przepisie nie występują, to wówczas organizator jest uprawniony do pobrania opłaty za rezygnację. W przypadku każdej wycieczki konieczna jest indywidualna i obiektywna ocena, czy można mówić o wystąpieniu NNO i czy mają one znaczący wpływ na realizację imprezy turystycznej.

W przypadkach leżących po stronie uczestnika wycieczki, termin zwrotu oraz jego wielkość określa umowa. W przypadkach nadzwyczajnych i wystąpienia nieuniknionych okoliczności sytuacja jest nieco inna. Organizator powinien wypłacić 100% kwoty wpłaconej w terminie 14 dni. Biura podróży mogą łatwiej odwołać wyjazd niż podróżni - dla zastosowania tego mechanizmu wystarczy im powiadomienie podróżnych i powołanie się na nagły żywioł w kontekście NNO, jeżeli uniemożliwia to zrealizowanie umowy.

Odpowiedzialność biura podróży

Pożar na wyspie Rodos, w myśl ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, może być uznany za nieuniknioną i nadzwyczajną okoliczność, co jest poza kontrolą strony powołującej się na taką sytuację, której skutków nie można było uniknąć, nawet gdyby podjęto wszelkie rozsądne działania. Biuro podróży może próbować zwolnić się z obowiązku zapłaty odszkodowania i zadośćuczynienia za przerwany urlop. Zasadą jest, że biuro podróży odpowiada za niezgodności, które mają miejsce podczas naszego wypoczynku. Zgodnie z ustawą z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, odpowiedzialność biura podróży jest niezależna od tego, czy dana usługa (np. zakwaterowanie) jest wykonywana bezpośrednio przez to biuro, czy tzw. innego dostawcę usług turystycznych (np. hotelarza).

Odpowiedzialność biura podróży nie ma jednak nieograniczonego charakteru i dotyczy to m.in. sytuacji opisanych w art. 50 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. Warto dodać, iż omawianymi okolicznościami mogą być sytuacje takie jak wybuch wojny czy epidemii, a także katastrofy naturalne, np. pożar. W kontekście oceny, czy mamy do czynienia z nieuniknioną i nadzwyczajną okolicznością, konieczne jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy faktycznie dana sytuacja była poza kontrolą strony powołującej się na taką sytuację. W szczególności pełna odpowiedzialność dotyczyć będzie sytuacji, w której na miejscu naszego planowanego wypoczynku panują już pożary. Biuro podróży, wiedząc o pożarze, nie powinno w takim wypadku dopuścić do odbycia imprezy turystycznej.

Wyłącznie odpowiedzialności biura podróży nie dotyczy zatem uprawnienia turysty do żądania obniżenia ceny. Zatem w sytuacji pożaru podczas urlopu jesteśmy uprawnieni do żądania obniżenia ceny od biura podróży. Co do zasady roszczenie o odszkodowanie lub zadośćuczynienie nie należy się podróżnemu, jeżeli niezgodność została spowodowana nieuniknionymi i nadzwyczajnymi okolicznościami. W przypadku jednak wykazania, że pożar nie jest taką niezgodnością (np. biuro podróży wiedziało o pożarach na miejscu urlopu), przysługuje nam jako podróżnym uprawnienie nie tylko żądania obniżenia ceny, ale także odszkodowania oraz zadośćuczynienia za zmarnowany urlop w postaci szkody niemajątkowej wyrażającej się w zawiedzionych nadziejach co do spodziewanych, przyjemnych przeżyć związanych z zakupioną imprezą turystyczną, a także wysoce negatywnych doznaniach związanych z uczestnictwem w niej.

Pomoc i świadczenia zastępcze

W przypadku, kiedy rozpoczęliśmy już nasz pobyt, a sytuacja (np. pożar) zagraża naszemu bezpieczeństwu, obowiązek zapewnienia transportu, transferu na lotnisko i powrotu do kraju spoczywa na organizatorze wycieczki. Dotyczy to również ewentualnej konieczności zakwaterowania podróżnego podczas przeprowadzania tychże działań.

Przykładem wyjątkowej ochrony z ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych jest obowiązek organizatora turystyki niezwłocznego udzielenia pomocy podróżnym, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji. W kontekście zmagania się z żywiołem i ewentualnych ewakuacji, chodzić może chociażby o pomoc rezydentów znających język obcy tym podróżnym, którzy takiego języka nie znają, ale także w skorzystaniu ze świadczeń zastępczych - np. zorganizowaniu porównywalnego zakwaterowania w innym hotelu, gdy do zakończenia imprezy turystycznej pozostało wiele dni, a z uwagi na zagrożenie żywiołem nie jest możliwe kontynuowanie pobytu w obiekcie objętym umową. Co więcej, w takich okolicznościach organizator powinien zapewnić warunki porównywalne z tymi uzgodnionymi w umowie i to bez obciążania podróżnych dodatkowymi kosztami - chyba, że ta trudna sytuacja powstała np. w wyniku ich rażącego niedbalstwa. Jeżeli jakość świadczeń zastępczych jest niższa, podróżnym przysługuje odpowiednie obniżenie ceny, którą zapłacili touroperatorowi za prawidłowe wykonanie umowy. Prawnicy wskazują, że organizator może wtedy kalkulować, że bardziej opłaca mu się skrócić pobyt klientów, niż ponosić koszty dodatkowego zakwaterowania zastępczego. Jeżeli jakość świadczeń zastępczych jest niższa, podróżnym przysługuje odpowiednie obniżenie ceny, którą zapłacili touroperatorowi za prawidłowe wykonanie umowy.

W sytuacji, gdy impreza turystyczna dobiega końca, jednak żywioł poważnie utrudnia lub wręcz uniemożliwia bezpieczny powrót do kraju zgodnie z umową, biuro podróży zobowiązane jest zapewnić klientom na swój koszt dalsze zakwaterowanie. Taki obowiązek ma jednak limit czasowy. Należy mieć świadomość, że takie "awaryjne" zakwaterowanie nie musi oznaczać dalszego pobytu w dotychczasowym hotelu - ustawodawca posługuje się tu sformułowaniem „zakwaterowania w miarę możliwości o kategorii równoważnej do określonej w umowie”.

Postępowanie w przypadku sporów

Doświadczenie pokazuje, iż często w takich przypadkach dochodzi do sytuacji spornych, w których biuro podróży zmienia warunki lub odmawia wypłaty wpłaconych środków lub odszkodowania. W pierwszej kolejności warto zadbać o posiadanie jak największej ilości dowodów świadczących o zaistniałej sytuacji. W drugiej kolejności należy pisemnie wystąpić do biura podróży. Prawnicy alarmują też, że może dojść do sytuacji, gdy biuro podróży jeszcze przed rozpoczęciem imprezy turystycznej nie będzie chciało lub mogło rozwiązać z klientami umowy z powołaniem się na NNO, jednak będzie zmuszone zmienić główne właściwości usług turystycznych, np. zmienić hotel zagrożony żywiołem lub taki, który z uwagi na sytuację zagrażającą bezpieczeństwu personelu i klientów podjął decyzję o tymczasowym zamknięciu. W takim przypadku wspomniana ustawa nakłada na organizatora turystyki obowiązek poinformowania o tym klientów. Co więcej, ma to uczynić niezwłocznie i w sposób jasny, zrozumiały poinformować ich o zmianach w warunkach umowy, ich wpływie na cenę, a także wyznaczyć podróżnym czas na decyzję. Mogą oni bowiem przyjąć takie zmiany, a gdy prowadzą one do obniżenia jakości lub kosztów imprezy turystycznej, uprzednio zażądać obniżenia jej ceny. Mogą także - co jest bardzo ważnym uprawnieniem podróżnych - od umowy bezkosztowo odstąpić.

Biura podróży mogły już przećwiczyć awaryjne sytuacje podczas pandemii COVID-19. Prawnicy nieoficjalnie mówią, że epidemia wyczuliła biura na różnego rodzaju nagłe sytuacje. Idzie to jednak w niezbyt dobrym dla turystów kierunku, bo coraz częściej i coraz więcej informacji na temat tego, jak uniknąć nieprzyjemnej niespodzianki na urlopie, jest "zaszywanych" w umowach na końcu i tzw. "ogólnych warunkach uczestnictwa". Zdarzają się klauzule umowne, w których wskazują, że nawet lockdown nie będzie przeszkodą dla świadczenia usług lub że z płacenia konsumenta zwolni jedynie ogłoszenie stanu nadzwyczajnego. Każdorazowo takie przypadki będzie oceniał sąd. Jeśli z obiektywnie uzasadnionych przyczyn można uznać, że taki wyjazd wiąże się z ryzykiem, to biuro podróży jako podmiot profesjonalny powinno ten wyjazd odwołać, ponieważ odpowiada za bezpieczeństwo uczestnika wycieczki.

Oczywiście trudno jest uniknąć sytuacji losowych, takich jak pożary, jednak na wiele kwestii mamy wpływ, dokonując wyboru tej czy innej oferty. Nie dajmy się zwieść próbom jak najszybszego podpisania umowy. Wybierając dany region w konkretnym terminie, sprawdźmy, jak sytuacja wyglądała w poprzednich latach - są lokalizacje, w których np. ryzyko pożarów jest cykliczne.

Uprawnienia pracownicze dotyczące urlopu wypoczynkowego

Prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego jest prawem podmiotowym każdego pracownika (art. 152 § 1 Kodeksu pracy). Pracownik nie może się go zrzec. Pracodawca obowiązany jest udzielić pracownikowi urlopu wypoczynkowego w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo (art. 161 Kodeksu pracy).

Prawo do urlopu i planowanie

Zgodnie z art. 162 § 1 Kodeksu pracy statuuje się zasadę, wedle której urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów. Ustalając plan urlopów, pracodawca obowiązany jest uwzględnić wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. W przypadku, gdy pracodawca nie tworzy planu urlopów, termin wykorzystania urlopu powinien zostać ustalony w drodze porozumienia pomiędzy pracodawcą a pracownikiem.

Kiedy pracodawca może nakazać urlop?

Przepisy prawa pracy wprost przewidują tylko jedną sytuację, w której pracodawca może nakazać pracownikowi wykorzystanie urlopu wypoczynkowego. Zgodnie z art. 167¹ Kodeksu pracy, w okresie wypowiedzenia umowy o pracę pracownik jest obowiązany wykorzystać przysługujący mu urlop, jeżeli w tym okresie pracodawca udzieli mu urlopu. W takim przypadku wymiar udzielonego urlopu, z wyłączeniem urlopu zaległego, nie może przekraczać wymiaru wynikającego z przepisów art. 155¹ Kodeksu pracy. Udzielenie pracownikowi urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia zależne jest jedynie od woli pracodawcy. Uprawnienie pracodawcy do nakazania pracownikowi wykorzystania urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia jest niezależne od tego, która strona stosunku pracy złożyła oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę, a także od długości okresu wypowiedzenia. Uprawnienia pracodawcy nie ogranicza także wcześniej zaplanowany w planie urlopów lub w porozumieniu z pracownikiem termin wykorzystania urlopu. Na podstawie art. 167¹ Kodeksu pracy pracodawca może udzielić pracownikowi zarówno urlopu bieżącego, jak i zaległego. Do ustalenia wymiaru urlopu przysługującego za rok, w którym następuje rozwiązanie umowy o pracę, stosuje się art. 155¹ Kodeksu pracy.

Urlop zaległy i odpowiedzialność pracodawcy

Stosownie do dyspozycji art. 168 Kodeksu pracy, urlopu niewykorzystanego w terminie ustalonym zgodnie z art. 163 Kodeksu pracy należy pracownikowi udzielić najpóźniej do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego. Nie dotyczy to części urlopu udzielanego zgodnie z art. 167² Kodeksu pracy. Jeżeli pracodawca nie udzieli pracownikowi zaległego urlopu wypoczynkowego w terminie wskazanym w cytowanym przepisie, naraża się na odpowiedzialność za wykroczenie przeciwko prawom pracownika, zagrożone grzywną w kwocie od 1.000 do 30.000 zł (art. 282 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy). Pracodawca może się uchronić przed popełnieniem wykroczenia, wysyłając pracownika samodzielnie, bez wcześniejszego uzgadniania z nim, na zaległy urlop wypoczynkowy.

Przestój a urlop wypoczynkowy (kontekst kryzysowy)

Poza przypadkami opisanymi powyżej, pracodawca nie może nakazać pracownikowi wykorzystania urlopu wypoczynkowego. W szczególności niedopuszczalna jest sytuacja, w której z uwagi na obiektywne okoliczności (np. brak zamówień, pożar - w sensie kryzysu) pracodawca nie może chwilowo zapewnić pracownikom pracy i wysyła ich na urlop. Tym samym, w obecnych okolicznościach spowodowanych epidemią wirusa COVID-19, pracodawca nie ma podstaw prawnych, aby narzucić swoim pracownikom wykorzystanie urlopu wypoczynkowego w okresie, w którym nie mogą realnie świadczyć pracy. Decyzja władz o zamknięciu restauracji, galerii handlowych czy obiektów sportowych spowodowała, że pracodawcy działający w tych branżach nie mogą zapewnić swoim pracownikom pracy.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie mogą też wymagać od nich wykorzystania w tym czasie przysługującego im urlopu wypoczynkowego. Taka sytuacja stanowi bowiem przestój, za który należy się tzw. wynagrodzenie postojowe. Nie mają tutaj zastosowania przepisy o urlopie wypoczynkowym, lecz art. 81 Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60% wynagrodzenia. Te nadzwyczajne okoliczności, z którymi mamy teraz do czynienia, nie są w żaden sposób uregulowane przez przepisy Kodeksu pracy. W interesie wszystkich uczestników rynku pracy powinno być ich przetrwanie z jak najmniejszymi stratami. Dlatego też niezwykle ważne jest, aby pracownicy i pracodawcy wypracowali niezbędne kompromisowe rozwiązania, które pozwolą trwać stosunkom pracy zarówno w trakcie epidemii, jak i po jej zakończeniu.

Specjalne rodzaje zwolnień od pracy

Przepisy prawa pracy przyznają pracownikom dodatkowe wolne na czas uczestniczenia w ważnych wydarzeniach rodzinnych oraz pełnienie obowiązków społecznych. Zasady udzielania tego typu urlopów określone zostały w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz. U. Nr 60, poz. 281).

Urlop okolicznościowy na wydarzenia rodzinne

Pracownikowi przysługują dodatkowe dni wolne na czas uczestniczenia w ważnych wydarzeniach rodzinnych. Wymiar urlopu okolicznościowego wynosi 1 lub 2 dni, w zależności od rodzaju wydarzenia i stopnia pokrewieństwa.

Obowiązki społeczne (strażacy, krwiodawcy, wykładowcy)

Nie tylko wydarzenia rodzinne, ale także pełnienie różnych funkcji może wiązać się z koniecznością wystąpienia o dodatkowy urlop. Przykładem jest czas niezbędny do wzięcia udziału w posiedzeniu komisji pojednawczej w charakterze członka tej komisji. Dodatkowe wolne otrzymają również osoby, które poza pracą zawodową wykonują zadania społecznie użyteczne:

• Strażacy: Czas koniecznego wypoczynku pracownika po zakończeniu akcji ratowniczej ustala osoba, która kierowała taką akcją.
• Krwiodawcy: Pracodawca ma obowiązek zwolnić od pracy pracownika będącego krwiodawcą na czas oznaczony przez stację krwiodawstwa w celu oddania krwi, a także na czas niezbędny do przeprowadzenia zaleconych przez stację krwiodawstwa okresowych badań lekarskich, jeżeli nie mogą one być wykonane w czasie wolnym od pracy.
• Wykładowcy: Dodatkowy urlop otrzyma także pracownik - wykładowca, w celu przeprowadzenia zajęć dydaktycznych w szkole zawodowej, w szkole wyższej, w placówce naukowej albo w jednostce badawczo-rozwojowej. Łączny wymiar zwolnień z tego tytułu nie może przekraczać 6 godzin w tygodniu lub 24 godzin w miesiącu. Zasady te dotyczą również pracownika prowadzącego szkolenia na kursie zawodowym.
• Członkowie rady nadzorczej: Pracodawca jest obowiązany zwolnić od pracy pracownika będącego członkiem rady nadzorczej, działającej u zatrudniającego go pracodawcy, na czas niezbędny do uczestniczenia w posiedzeniach tej rady.

Co do zasady, za czas zwolnienia od pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia ustalonego według reguł obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop. Pracodawca wydaje zaświadczenie określające wysokość utraconego wynagrodzenia za czas tego zwolnienia.

Odwołanie pracownika z urlopu

Zdarzają się sytuacje, kiedy z ważnych dla przedsiębiorcy powodów pracownik musi przerwać urlop i wrócić do pracy. Odwołanie pracownika z urlopu wypoczynkowego jest dopuszczalne na podstawie art. 167 Kodeksu pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. Zgodnie z tym przepisem pracodawca może odwołać pracownika z urlopu tylko wówczas, gdy jego obecności w zakładzie wymagają okoliczności nieprzewidzianych w chwili rozpoczynania urlopu. Pracodawca odwołujący pracownika z urlopu zobowiązany jest do rekompensaty kosztów poniesionych przez pracownika, związanych bezpośrednio z tym odwołaniem (art. 167² Kodeksu pracy). Otrzymany zwrot kosztów przez pracownika nie jest przychodem ze stosunku pracy, a rekompensata jest wolna od obciążeń podatkowo-składkowych (art. 21 ust. 1 pkt 20 ustawy o PIT).

tags: #kiedy #ide #naurlop #pozar