Odporność na Temperaturę Kombinezonów Strażackich

Odzież specjalna dla strażaków ma do spełnienia niezwykle ważną rolę - musi zapewnić jak najwyższy poziom bezpieczeństwa podczas podejmowanych działań ratowniczych oraz wykazywać doskonałą trwałość niezależnie od warunków. Co więcej, odzież taka powinna być również lekka, wygodna i komfortowa. Producenci kombinezonów strażackich musieli pomyśleć, jak zmniejszyć odczuwane przez strażaków obciążenie i ciepło w noszonej odzieży.

Kompletne ubranie, włączając w to wszelkie dodatki, charakteryzuje się odpornością na wysoką temperaturę. Dzięki obecności warstwy refleksyjnej w postaci folii metalizowanej na zewnętrznej powierzchni głównego materiału, ubranie potrafi skutecznie odbijać większość promieniowania cieplnego. Dzisiejszy strażak może być wezwany do wielu różnych sytuacji awaryjnych, dlatego potrzebuje szerokiego wachlarza rozwiązań ochronnych, aby być przygotowanym na każde warunki.

Schemat budowy wielowarstwowego kombinezonu strażackiego

Wielowarstwowa Konstrukcja Kombinezonu Strażackiego

Według rozporządzenia, ubranie specjalne dla strażaka składa się z kurtki i spodni o warstwowej konstrukcji oraz kurtki lekkiej o budowie jednowarstwowej. Każda warstwa pełni określoną funkcję:

  • Wierzchnia warstwa kompletu specjalnego ma za zadanie chronić strażaka przed płomieniami oraz wysokimi temperaturami. Wykonywana jest z niezwykle wytrzymałych włókien meta-aramidowych, para-aramidowych, a także z mieszanek tych włókien, zastosowanych w odpowiednich proporcjach.
  • Kolejną warstwą jest membrana, której rola polega na odprowadzaniu nadmiaru wody oraz ciepła wytwarzanego przez organizm.
  • Następnym elementem jest warstwa termoizolacyjna, chroniąca przed przenikaniem promieniowania cieplnego do wnętrza ubrania.
  • Ostatnią warstwę tworzy wykonana z niepalnego materiału podszewka, która może stanowić samodzielny element lub tworzyć integralną część z warstwą termoizolacyjną.

Tam gdzie nie jest konieczne stosowanie ciężkiej, wielowarstwowej odzieży, w zupełności wystarczy lekka kurtka jednowarstwowa. Zapewnia ona pełną swobodę ruchów, co jest szczególnie ważne podczas wielogodzinnych akcji ratowniczych. W rozporządzeniu z 2018 roku uwzględniono również ten element odzieży. Od tego czasu lekka kurtka wchodzi w skład podstawowego kompletu ubrania specjalnego dla strażaków PSP.

Bezpieczeństwo młodych strażaków | Odc. 5: Jak powinien ubierać się strażak?

Rodzaje Specjalistycznych Kombinezonów Ochronnych

Specjalistyczna odzież przeznaczona do ochrony pracowników przed wysokim poziomem promieniowania cieplnego istnieje od lat 30-tych XX wieku. Wyróżnia się kilka typów kombinezonów, przeznaczonych do różnych, specyficznych warunków:

  • Ubranie żaroodporne ciężkie spełnia zasadnicze wymagania bezpieczeństwa i ochrony zdrowia zawarte w dyrektywie 89/686/EWG/ rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej (Dz. U. Nr 80, poz. 737).
  • Odzież zbliżeniowa (proximity suit) jest przeznaczona do ochrony strażaka przed każdym pożarem wytwarzającym wysoki poziom promieniowania cieplnego. NFPA 1971 obejmuje zespoły ochronne do gaszenia pożarów zbliżeniowych, które zazwyczaj dotyczą działań zewnętrznych. Kombinezony zbliżeniowe są również używane do pracy w ogólnym obszarze wysokich temperatur, np. w hutach i zakładach hutniczych, a także do akcji ratowniczo-gaśniczych na lotniskach (ARFF). Maksymalna ochrona cieplna otoczenia dla kombinezonu zbliżeniowego wynosi około 500 stopni F (260 stopni C).
  • Kombinezon wejściowy (entry suit) używany jest do wejścia w ekstremalne temperatury i sytuacje wymagające ochrony przed całkowitym ogrzewaniem. Najczęściej wykonane są z Zetexu lub wermikulitu i nieglinizowane.

Należy pamiętać, że do akcji gaśniczych nie są przeznaczone zespoły zbliżeniowe i przeciwpożarowe do akcji gaśniczych na wejściu. Są one zaprojektowane w taki sposób, aby zapewnić poziom ochrony, który może być zgodny z wymogami taktycznymi zdarzenia.

Materiały o wysokiej odporności na temperaturę

Materiały Używane w Produkcji Odzieży Żaroodpornej

W produkcji specjalistycznej odzieży żaroodpornej wykorzystuje się zaawansowane technologicznie materiały, które zapewniają wymaganą ochronę:

  • Szkło aluminiowane łączy w sobie refleksyjność aluminiowanej powierzchni zewnętrznej z tkaniną szklaną. Tkanina szklana nie pali się ani nie wspomaga spalania i oferuje kombinację właściwości od wysokiej wytrzymałości po odporność ogniową.
  • Aluminizowany Nomex łączy aluminizowaną powierzchnię zewnętrzną z Nomexem, materiałem z natury trudnopalnym z włókien aramidowych firmy DuPont.
  • Aluminizowany Rayon łączy aluminizowaną powierzchnię zewnętrzną z Rayonem, co zapewnia doskonałą izolację.

Wymogi Ergonomii i Szkolenia Użytkowników

Użytkownicy (ratownicy, strażacy) mający używać ubioru w akcjach ratowniczych muszą być odpowiednio wcześniej przeszkoleni w zakresie prawidłowego i w miarę szybkiego zakładania ubioru i dopasowania do własnej sylwetki. Użytkownik powinien czuć się w ubraniu w miarę swobodnie i pewnie. Szelki spodni powinny być tak wyregulowane, aby ratownik nie był skrępowany w czasie akcji ratowniczej.

Zaleca się, aby w jednostkach ratowniczo-gaśniczych utworzyć zespół ratowników, którzy byliby przeszkoleni w zakresie używania ubrań odbijających promieniowanie cieplne przeznaczonych do specjalnej akcji przeciwpożarowej. Ratownik pod ubiorem ochronnym powinien posiadać inne ubranie oraz obuwie strażackie, bezwzględnie powinien posiadać aparat powietrzny oraz hełm strażacki. Po założeniu ubioru należy założyć ochraniacze obuwia, zapiąć zamki błyskawiczne, zatrzasnąć zatrzaski oraz dociągnąć paski opinające nogi nad stopą.

Ubiór jest zapakowany w specjalny pojemnik wykonany z tkaniny szklanej metalizowanej z doszytymi uchwytami do przenoszenia ubioru.

Wpływ Czynnika Ludzkiego i Prawidłowego Użytkowania

Jednym z najważniejszych czynników, które decydują o tym, jak ochronny może być kombinezon strażacki w danej sytuacji, jest czynnik ludzki. Odzież ochronna spełnia swoje właściwości, na tyle na ile jest prawidłowo noszona. Jeśli użytkownik zdecyduje się usunąć np. wewnętrzną warstwę ze względu na wygodę, właściwości ochronne zostaną całkowicie utracone. Istotną rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa odgrywa również czas oraz okoliczności noszenia odzieży przez strażaków, którzy czasem noszą ją wtedy, kiedy nie jest to konieczne.

Mimo, że ogień jest oczywistym zagrożeniem dla bezpieczeństwa strażaków, to przyczyną urazów oprócz oparzeń są także problemy z sercem, stres cieplny i upadki. Aby uniknąć stresu cieplnego, który ze względu na zmiany temperatury może objawiać się obniżeniem wydolności fizycznej oraz psychicznej, a także wzrastać wraz ze stresem sytuacyjnym, strażakom zaleca się zdejmowanie kombinezonów strażackich, gdy tylko znajdą się z dala od ognia.

Bardzo ważne jest również, aby po każdym użyciu zapewnić odpowiednie czyszczenie sprzętu. Przykładowym zagrożeniem może być sytuacja, w której strażacy ścinają drzewa, a cząsteczki drewna osadziły się na odzieży, która w przeciwnym razie byłaby ognioodporna. W tym przypadku te małe, łatwopalne kawałki drewna narażą strażaka na niebezpieczeństwo, jeśli jego odzież nie zostanie odpowiednio wyprana. Warto, aby strażacy wiedzieli, kiedy i jak najlepiej stosować odzież ochronną. Poprzez odpowiednie używanie kombinezonów strażackich w trudnych i niebezpiecznych warunkach, strażacy mogą uzyskać najlepszą ochronę.

Strażak w kombinezonie z elementami odblaskowymi w zadymionym otoczeniu

Widoczność i Bezpieczeństwo

Dzięki jaskrawym elementom odblaskowym na ubraniu, ratownicy są lepiej widoczni i łatwiejsi do zidentyfikowania również w utrudnionych warunkach, np. w nocy lub w zadymionym otoczeniu. Najnowsza odzież specjalna dla strażaków posiada doskonale widoczne elementy w jaskrawym, żółtym kolorze. Rozwiązanie to stosowane jest już w wielu krajach Unii Europejskiej.

Określenie Okresu Ochrony

Okres, przez który zostanie zapewniona ochrona przez ubiór USC-4 nie może być dokładnie określony, będzie on zależny od napotkanych specyficznych warunków. Surowość tych warunków może zmieniać się bardzo szybko i znacząco. Okres ochrony zapewniony przez ubiór zostanie także zmniejszony, jeżeli użytkownik jest już obciążony poprzednią czynnością.

tags: #kombinezon #strazacki #do #jakiej #temperatury