Struktura Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) w Polsce przewiduje istnienie komisji zajmujących się dokumentacją i badaniem historii. Te specjalistyczne jednostki funkcjonują na różnych szczeblach organizacji, od szczebla ogólnokrajowego po lokalne oddziały gminne. Ich głównym zadaniem jest zachowanie i popularyzacja dziedzictwa pożarnictwa oraz działalności społecznej OSP.
Powoływanie i zakres działania Komisji Historycznych w strukturach ZOSP RP
W ramach Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej (ZOSP RP) powoływane są komisje odpowiedzialne za działalność naukową, kulturalno-społeczną, dokumentacyjną i historyczną.
- Zarząd Główny powołuje Komisję ds. działalności naukowej, kulturalno-społecznej, dokumentacyjnej i historycznej.
- Zarząd oddziału wojewódzkiego powołuje komisję ds. działalności naukowej, kulturalno-społecznej, dokumentacyjnej i historycznej.
- Zarząd oddziału powiatowego powołuje komisję ds. działalności naukowej, kulturalno-społecznej, dokumentacyjnej i historycznej.
- Zarząd oddziału gminnego również powołuje komisję ds. działalności naukowej, kulturalno-społecznej, dokumentacyjnej i historycznej.
Pracami zarządów oddziałów wojewódzkich i prezydiów kieruje prezes. Funkcja przewodniczącego komisji historycznej pokrywa się z okresem kadencji Zarządu Oddziału Powiatowego, jest powierzana na Zjeździe Zarządu Oddziału, a przewodniczący Komisji Historycznej zostaje jednocześnie członkiem Prezydium Zarządu Oddziału Powiatowego Związku OSP RP. Dobór członków do składu komisji powierzany jest przewodniczącemu. Przewodniczący decyduje, aby tworzyli ją przedstawiciele poszczególnych gmin powiatu, którzy dobrowolnie, osobiście zgłoszą akces do działalności w Komisji Historycznej.
Działalność Komisji Historycznej przy Zarządzie Oddziału Powiatowego ZOSP RP w Bielsku-Białej
Przykładem aktywnej pracy tego typu organów jest działalność Komisji Historycznej przy Zarządzie Oddziału Powiatowego Związku OSP RP w Bielsku-Białej.
Zarys historyczny powołania i działalności
W dniu 19 września 2002 roku Plenum Zarządu Oddziału Powiatowego Związku OSP RP w Bielsku-Białej, na posiedzeniu wyjazdowym w Uni-bet, podjęło uchwałę o powołaniu Komisji Historycznej. Jej przewodnictwo powierzono druhowi Władysławowi Skoczylasowi z OSP Kozy.
W kadencji 2011-2016 Komisja historyczna w Bielsku-Białej liczyła 24 członków (21 mężczyzn i 3 kobiety), którzy osobiście zgłosili akces działania w niej. Frekwencja na posiedzeniach wynosiła przeciętnie 82 procent. W 2012 roku siedem osób z powiatu bielskiego brało udział w tygodniowym ogólnopolskim szkoleniu kronikarzy zorganizowanym przez Zarząd Główny Związku OSP RP, a trzy osoby uczestniczyły w kursie zorganizowanym w 2013 roku.
Sprawozdania z działalności
Sprawozdanie z działalności Komisji Historycznej Zarządu Oddziału Powiatowego Związku OSP RP w Bielsku-Białej za 2018 rok zostało przedstawione podczas uroczystego spotkania członków Komisji, które odbyło się 29 stycznia w OSP Szczyrk. Komisja skorzystała wówczas z gościnności władz samorządowych oraz Prezesa Zarządu OSP dh. Tomasza Przybyły i dh. Wiesława Steczka.
Centralne inicjatywy: Konkursy i spotkania Komisji ds. Działalności Naukowej, Kulturalno-Społecznej, Dokumentacyjnej i Historycznej przy ZG ZOSP RP
Na szczeblu centralnym prace są koordynowane przez Komisję ds. działalności naukowej, kulturalno-społecznej, dokumentacyjnej i historycznej przy Zarządzie Głównym ZOSP RP. Posiedzenia tej Komisji odbywają się regularnie, na przykład:
- 4 grudnia w siedzibie Związku OSP RP w Warszawie.
- 7 września 2023 roku w siedzibie Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie.
- Pierwsze w bieżącej kadencji posiedzenie odbyło się 22 lutego 2023 roku w Warszawie.
Konkursy organizowane są od wielu lat, aby zachęcić badaczy do zgłębiania historii Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP, dziejów ochrony przeciwpożarowej i szerokiej działalności społecznej OSP. Dają one szansę na publikowanie własnych opracowań oraz dokumentowanie dorobku jednostek strażackich, które kształtowały historię lokalnych społeczności. Każda praca oceniana jest pod kątem wartości merytorycznej, warsztatu naukowego oraz przydatności dla działalności Związku. Wyniki konkursu ogłaszane są podczas corocznych spotkań laureatów innych konkursów historycznych.
Przykłady docenionych prac obejmują:
- Anna Szypulska, Władysław Maria Świeczkowski (†), Gmina Janowiec Kościelny.
- Remigiusz Witkowski Bogu na chwałę, ludziom na pożytek. 145 lat Ochotniczej Straży Pożarnej Zduńskiej Woli.
- Aleksandra Budzińska, Krzysztof Budziński W służbie Bogu i ludziom.
- Edward Pokrywka, Tadeusz Sitarz Niemstów.
- Marek Mirosław Dederko OSP w Sawinie.
- Andrzej Pawlik Braterstwo Spod Znaku Świętego Floriana. Jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w Gminie Dąbrówno.
- Grzegorz Podolak Południowe korzenie na północnej ziemi. Strażacka genealogia rodu Podolak.
- Andrzej Pawlik Bogu na chwałę, ludziom na ratunek.
Tradycyjnie prace konkursowe wzbogacają zbiory biblioteki Zarządu Głównego Związku OSP RP, która mieści się w budynku OSP Wesoła pod adresem ul. 1 Praskiego Pułku WP 31, 05-075 Warszawa-Wesoła.
tags: #komisja #historyczna #osp