Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej (ZOSP RP) od wielu lat organizuje ogólnopolskie konkursy historyczne. Ich głównym celem jest zachęcenie badaczy do zgłębiania i dokumentowania bogatej historii ruchu strażackiego, dziejów ochrony przeciwpożarowej oraz szerokiej działalności społecznej Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP). Konkursy te dają jednocześnie szansę na publikowanie własnych opracowań oraz dokumentowanie dorobku jednostek strażackich, które kształtowały historię lokalnych społeczności.
Cel i znaczenie konkursów
Konkursy historyczne ZOSP RP odgrywają kluczową rolę w pielęgnowaniu pamięci o strażackich tradycjach i dokonaniach. Każda zgłoszona praca jest oceniana pod kątem wartości merytorycznej, warsztatu naukowego oraz jej przydatności dla działalności Związku. Wyniki konkursów są ogłaszane podczas corocznych spotkań laureatów, co stanowi okazję do wymiany doświadczeń i popularyzacji wiedzy.
Tradycyjnie prace konkursowe, które zdobyły uznanie jury, wzbogacają zbiory biblioteki Zarządu Głównego Związku OSP RP. Biblioteka ta mieści się w budynku OSP Wesoła pod adresem ul. 1 Praskiego Pułku WP 31, 05-075 Warszawa-Wesoła, stając się cennym źródłem informacji dla przyszłych pokoleń historyków i badaczy.

Przegląd edycji i podsumowań
Podsumowanie konkursów w 2019 roku
W dniach 17-19 września 2019 roku w Toruniu odbyło się spotkanie kronikarzy i laureatów ogólnopolskich konkursów historycznych. Było to podsumowanie Ogólnopolskiego Konkursu Kronik oraz Konkursu na pamiętniki, wspomnienia, relacje i opracowania „Z dziejów OSP”, a także Konkursu na prace popularnonaukowe i badawcze dotyczące historii pożarnictwa.
Kulminacją tych wydarzeń było podsumowanie XXVI Ogólnopolskiego Konkursu Kronik, XXVI Konkursu na pamiętniki, wspomnienia, relacje i opracowania z dziejów OSP oraz XIV Konkursu na prace popularnonaukowe i badawcze dotyczące historii pożarnictwa, które miało miejsce 21 września 2019 roku w Auli im. Mieczysława Koterskiego Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.
Podczas tego wydarzenia druhna Anna Marecka wzięła udział w XXVI Konkursie na pamiętniki, wspomnienia, relacje i opracowania z dziejów OSP, a jej praca - „Ochotnicza Straż Pożarna w Przygłowie 1918-2018. Sto lat w służbie społeczeństwu” - została wyróżniona w tej kategorii. Należy tu podkreślić, iż niebywały wkład w powstanie tej książki miał druh naczelnik Michał Rytych, a podziękowania należą się również druhowi Bartłomiejowi Kolasińskiemu, który zaprojektował okładkę książki. W trakcie konkursu można było zwiedzić wystawę kronik OSP, a także odbyła się sesja popularnonaukowa na temat: „Pamięć i prawda w ruchu strażackim”.
HYMN OSP – Strażacy w akcji (OFFICIAL VIDEO)
Edycje konkursów na lata 2021-2022 i zasady uczestnictwa
Na XV Konkurs na prace popularnonaukowe i badawcze dotyczące historii pożarnictwa oraz na XXVII Konkurs na pamiętniki, wspomnienia, relacje i opracowania „Z dziejów OSP” zgłoszono 52 prace, w tym: albumy, opracowania, monografie, prace popularnonaukowe oraz licencjackie i dyplomowe. Oceny zgłoszonych prac dokonało jury pod przewodnictwem dr. Janusza Gmitruka.
Z kolei na XXVII Ogólnopolski Konkurs Kronik wpłynęło 88 kronik, w 134 tomach, nadesłanych z 13 województw. Twórcy tych kronik to kustosze pamięci o historii OSP i lokalnych społecznościach. Spotkanie stanowiło unikalną możliwość zapoznania się z kronikami z całego kraju. Kroniki oceniało jury pod przewodnictwem dr. hab. Władysława Tabasza.
Oddział Wojewódzki Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP Województwa Wielkopolskiego im. T. Ratajczaka w Poznaniu czeka na kroniki, pamiętniki, wspomnienia, opracowania i relacje „Z dziejów OSP” w Biurze Oddziału Wojewódzkiego do dnia 30 czerwca 2022 roku. Ważną zasadą jest, że ta sama kronika może być zgłoszona do Konkursu ponownie pod warunkiem, że nowe zapisy obejmują minimum dwa lata. Najlepsze kroniki i opracowania zostaną zgłoszone do Konkursu na szczeblu krajowym. Jednocześnie informujemy, że niezależnie trwa „Konkurs na prace popularno-naukowe i badawcze dotyczące pożarnictwa”, na który również przyjmowane są zgłoszenia.

Wybrane prace i twórcy
Wśród licznych, wartościowych prac zgłoszonych do konkursów, warto wymienić kilka przykładów, które świadczą o bogactwie i różnorodności dokumentowanych dziejów OSP:
- Anna Szypulska, Władysław Maria Świeczkowski (†), Gmina Janowiec Kościelny.
- Remigiusz Witkowski: „Bogu na chwałę, ludziom na pożytek. 145 lat Ochotniczej Straży Pożarnej Zduńskiej Woli”.
- Aleksandra Budzińska, Krzysztof Budziński: „W służbie Bogu i ludziom”.
- Edward Pokrywka, Tadeusz Sitarz: „Niemstów”.
- Marek Mirosław Dederko: „OSP w Sawinie”.
- Andrzej Pawlik: „Braterstwo Spod Znaku Świętego Floriana. Jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w Gminie Dąbrówno”.
- Grzegorz Podolak: „Południowe korzenie na północnej ziemi. Strażacka genealogia rodu Podolak”.
- Andrzej Pawlik: „Bogu na chwałę, ludziom na ratunek”.
Stulecie Związku OSP RP i "Florian 2050"
Związek OSP obchodził setną rocznicę zjednoczenia ruchu strażackiego. Z tej okazji wydane zostały cztery tomy Analiz strategicznych Florian 2050, będące ważnym wkładem w rozwój strategicznego myślenia o przyszłości ochrony przeciwpożarowej w Polsce.

tags: #konkurs #na #pamietniki #wspomnienia #relacje #i