Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) odgrywają niezastąpioną rolę w systemie bezpieczeństwa publicznego, szczególnie w obliczu zmieniających się warunków klimatycznych i rosnących zagrożeń. W województwie lubuskim, świadomość tej kluczowej funkcji przekłada się na szereg programów i konkursów mających na celu wsparcie jednostek OSP, zwiększenie ich potencjału ratowniczego oraz unowocześnienie wyposażenia.
Kluczowa rola OSP w bezpieczeństwie regionu
Działalność strażaków ochotników jest niezwykle szeroka i obejmuje reagowanie na różnorodne sytuacje kryzysowe. Radna Województwa Lubuskiego Małgorzata Paluch-Słowińska podkreślała: „Mamy zmiany klimatu, susze, powodzie i podtopienia. Straż pożarna często pojawia się na miejscu zagrożenia przed innymi służbami ratującymi życie. Wasza praca na rzecz ratowania życia, zdrowia i środowiska naturalnego zasługuje na najwyższe uznanie.” Włodarze gmin odgrywają także dużą rolę, wspierając te jednostki.
Inwestycje w bezpieczeństwo przynoszą wymierne korzyści. Jak wynika z analiz przedstawionych na jednej z konferencji, każda złotówka zainwestowana w system ratownictwa daje czternastokrotny zwrot w postaci tego, co da się uratować. Środki finansowe przekazywane OSP są uzupełnieniem działań innych instytucji i pozwalają na zakup wozów strażackich, budowę czy remont remiz, a także przygotowanie na wyzwania związane z ochroną ludności cywilnej.
Program „Lubuski Strażak”: edycje 2025 i 2026
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Zielonej Górze jest jednym z głównych inicjatorów programów wsparcia dla lubuskich OSP, cyklicznie ogłaszając nabory w ramach programu „Lubuski Strażak”.
„Lubuski Strażak - Wsparcie jednostek OSP w 2025 roku”
Program na rok 2025 został ogłoszony przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Zielonej Górze. Był on przeznaczony dla dwóch beneficjentów: jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu województwa lubuskiego oraz Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP (ZOSP RP). Budżet programu wynosił 900 000,00 złotych dla jednostek OSP oraz 400 000,00 złotych dla ZOSP RP.
W ramach tego programu, jeden wnioskodawca mógł złożyć jeden wniosek o dofinansowanie. Maksymalna kwota dotacji dla jednostek OSP wynosiła do 70% kosztów kwalifikacyjnych, przy czym maksymalna wartość pojedynczego dofinansowania to 30 tysięcy złotych.
„Lubuski Strażak - Wsparcie jednostek OSP w 2026 roku”
Kolejna edycja programu „Lubuski Strażak - Wsparcie jednostek OSP w 2026 roku” to jedna z kluczowych inicjatyw wspierających dotacje OSP w województwie lubuskim. Łączny budżet programu wynosi 1,3 mln zł, z czego 850 tys. zł trafi do jednostek OSP, a pozostałe 450 tys. zł przeznaczone jest na wsparcie Oddziału Wojewódzkiego ZOSP RP.
- Maksymalna dotacja: Jednostki OSP mogą otrzymać do 20 tys. zł, pokrywając do 70% kosztów kwalifikowanych. Taki sam poziom dofinansowania przewidziano dla Oddziału Wojewódzkiego ZOSP RP.
- Okres kwalifikowania kosztów: Koszty kwalifikowane mogą być ponoszone od 1 stycznia 2026 r. do 31 października 2026 r.
- Wypłata środków: Następuje na podstawie odrębnego wniosku o płatność, który należy złożyć do 16 listopada 2026 r.
- Warunki aplikowania: Wnioski muszą zostać zaakceptowane przez właściwy Zarząd Powiatowy Związku OSP RP. Z dofinansowania wykluczone są jednostki OSP, które otrzymały wsparcie w 2025 r.
- Terminy i miejsce składania wniosków: Nabór trwa od 17 lutego 2026 r. do 31 marca 2026 r. Wnioski wraz z wymaganymi załącznikami należy składać w siedzibie WFOŚiGW w Zielonej Górze przy ul. Miodowej 11.
Konkurs „Zwiększenie potencjału ratowniczego OSP” (2024)
W odpowiedzi na rosnące potrzeby związane z bezpieczeństwem publicznym, Zarząd Województwa Lubuskiego ogłosił w 2024 roku otwarty konkurs ofert na realizację zadania publicznego pn. „Zwiększenie potencjału ratowniczego Ochotniczych Straży Pożarnych z województwa lubuskiego”.
Inicjatywa ta ma na celu nie tylko zwiększenie możliwości interwencyjnych OSP, ale również podniesienie standardów wyposażenia, co jest kluczowe dla efektywnego reagowania w sytuacjach kryzysowych. Na realizację zadania publicznego przeznaczono łączną kwotę 300 000 zł, z maksymalnym finansowaniem pojedynczego projektu na poziomie 20 000 zł.
Oferty można było składać wykorzystując aplikację Generator eNGO, dostępną na stronie internetowej wskazanej przez Zarząd Województwa. Było ważne, aby oferta została złożona zarówno w formie elektronicznej, jak i papierowej, z zachowaniem spójności sumy kontrolnej. Złożenie oferty po wyznaczonym terminie skutkowało jej odrzuceniem.
Konkurs „Zwiększenie potencjału ratowniczego Ochotniczych Straży Pożarnych z województwa lubuskiego” to znacząca inicjatywa, mająca na celu zwiększenie efektywności i gotowości operacyjnej jednostek OSP w regionie, przyczyniając się do budowania bezpieczniejszego środowiska dla mieszkańców województwa lubuskiego.
Dofinansowania i ich efekty: Głosy samorządowców i świadectwa wsparcia
Wsparcie dla OSP jest doceniane przez władze lokalne i samych strażaków. Burmistrz Babimostu Zbigniew Woziński podziękował Urzędowi Marszałkowskiemu za wsparcie, podkreślając znaczenie środków dla remontu remizy w Nowym Kramsku, która była budowana w 1979 roku.
Gratulacje dla samorządów i strażaków przekazał Arkadiusz Mieczyński, dyrektor Departamentu Infrastruktury Transportowej Urzędu Marszałkowskiego i druh OSP. Wspomniał o zaangażowaniu radnego Rady Miejskiej w Babimoście, Oskara Eckerta, który „wydeptał ścieżkę” do urzędników, aby środki finansowe trafiły na miejsce.
W ramach różnych programów, wsparcie otrzymały liczne gminy. Poniżej przedstawiono przykładowe dotacje dla wybranych gmin:
| Gmina | Kwota dofinansowania |
|---|---|
| Babimost | 35 tys. zł |
| Bojadła | 35 tys. zł |
| Czerwieńsk | 12 tys. zł |
| Kożuchów | 25 tys. zł |
| Małomice | 8 tys. zł |
| Zabór | 25 tys. zł |
| Żary | 30 tys. zł |
Historyczne dane i zakres wsparcia
Wsparcie dla Ochotniczych Straży Pożarnych w województwie lubuskim ma swoją historię i kontynuację. W roku 2020 zawarto 18 umów na łączną kwotę 293 825,28 zł, a w 2021 roku - 12 umów na łączną kwotę 296 275,52 zł. Pieniądze te były przeznaczone między innymi na zakup niezbędnego sprzętu i wyposażenia.
W 2024 roku przekazano 491 247,00 zł w ramach 8 umów. Dodatkowo, w trybie konkursowym podpisano 31 umów na kwotę 600 000,00 zł. Łączna kwota wsparcia w tym okresie wyniosła 1 091 247,00 zł. Dwie umowy dotyczyły dofinansowania zakupów pojazdów strażackich, natomiast pozostałe wspierały zakup specjalistycznego sprzętu.
Istotnym elementem wzmocnienia lubuskich OSP było również wsparcie ze środków Unii Europejskiej, dzięki którym zakupiono 26 wozów ratowniczo-gaśniczych. Projekt ten był realizowany przez biuro Zarządu Oddziału Wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP.