Kościół w Szreniawie, pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, to obiekt o bogatej historii, sięgającej średniowiecza. Choć współczesna bryła świątyni powstała na początku XX wieku, jej korzenie łączą się z fundacją szlachecką sprzed ponad siedmiuset lat.
Historia fundacji i średniowieczne początki
Początki parafii w Szreniawie wiążą się z postacią Bartosza Ligęzy, starosty krakowskiego, który ufundował pierwotną świątynię. Jak głosi akt erekcyjny z 26 listopada 1314 roku: „Ponieważ co w czasie ręka ludzka zdziałała, wnet po osobno wniwecz się obraca, przeto ja, Bartosz Ligęza, starosta krakowski (...) ufundowawszy w majątku mym Szreniawie kościół w części murowany, w części drewniany pod wezwaniem Narodzenia N. Maryi Panny, dotąd nie mający swego rządcy, przeznaczam dla jego rządcy następujące uposażenie…”.
Ród Ligęzów, pieczętujący się herbem Śreniawa, zadbał o wysoki status parafii. Proboszcz otrzymywał dom z ogrodem, grunty rolne, dziesięcinę oraz liczne przywileje. Parafia obejmowała swoim zasięgiem wiele okolicznych wsi, takich jak Adamowice, Sulisławice czy Maków, będąc ważnym centrum administracyjnym i religijnym.
Budowa nowej świątyni (1903-1909)
Wraz z rozwojem demograficznym na przełomie XIX i XX wieku, dawny kościół stał się zbyt ciasny dla 5 tysięcy parafian. W tej sytuacji, z inicjatywy proboszcza ks. Wincentego Biechońskiego, podjęto decyzję o budowie nowej, murowanej świątyni. Prace budowlane, prowadzone pod nadzorem m.in. Kazimierza Zdanowskiego i Stefana Kozłowskiego, napotykały liczne trudności finansowe.
Dopiero po objęciu parafii przez ks. Lucjana Tomasika w 1907 roku prace nabrały tempa. Świątynię powiększono o transept, a materiały budowlane pozyskano m.in. z rozbiórki starej dzwonnicy. Uroczystego poświęcenia nowego kościoła dokonał 12 września 1909 roku ks. Józef Kwiatkowski.
Opis architektoniczny
Kościół wzniesiony w latach 1903-1909 reprezentuje styl neogotycki. Jest to budowla murowana z cegły, nietynkowana, o układzie bazylikowym z transeptem. Do najważniejszych cech architektonicznych należą:
- Korpus trzynawowy z jednoprzęsłowym, trójbocznie zamkniętym prezbiterium.
- Wieża na planie prostokąta, zwieńczona hełmem w kształcie iglicy.
- Sklepienia gwiaździste w nawach i prezbiterium oraz krzyżowo-żebrowe w kruchcie.
- Fasada dekorowana blendami, arkadowaniem oraz portalem zamkniętym wimpergą.
Wnętrze świątyni kryje cenne wyposażenie przeniesione z wcześniejszych budowli, w tym obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem oraz gotycką rzeźbę drewnianą z ok. 1420 roku. W zbiorach parafialnych znajdują się także zabytkowe ornaty z XVII i XVIII wieku.
Bezpieczeństwo przeciwpożarowe: profilaktyka i ćwiczenia
Choć kościół w Szreniawie szczęśliwie uniknął prawdziwych katastrof, troska o jego bezpieczeństwo pozostaje priorytetem. W celach szkoleniowych przeprowadzono tu zaawansowane ćwiczenia taktyczno-bojowe jednostek straży pożarnej. Scenariusz zakładał pożar wieży kościoła i konieczność ewakuacji pracowników prowadzących prace renowacyjne. W akcji wykorzystano specjalistyczny sprzęt, w tym drabinę wysięgnikową SD-30, co pozwoliło strażakom na sprawne opanowanie symulowanego zagrożenia i skuteczną współpracę jednostek z różnych powiatów.