Od 1 sierpnia 2020 roku w Polsce obowiązują nowe przepisy dotyczące rejestracji jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 metrów. Zmiany te wprowadził elektroniczny ogólnokrajowy system o nazwie REJA24. System ma na celu uporządkowanie dotychczasowego stanu prawnego, uproszczenie procesu rejestracji oraz zwiększenie bezpieczeństwa na wodach.
Nowy System Rejestracji REJA24
System REJA24 ma zapewnić stały dostęp do danych (24/7) dla służb ratowniczych, organów ścigania i administracji państwowej. Dokument rejestracyjny przybiera formę wygodnej i funkcjonalnej karty plastikowej, zawierającej podstawowe informacje o jednostce pływającej. Jednocześnie stanowi on dowód polskiej przynależności państwowej i dowód własności jednostki. Nowe regulacje mają również utrudnić powtórną legalizację skradzionych jednostek pływających oraz silników zaburtowych, ułatwiając jednocześnie wykrywanie sprawców tych przestępstw.
Organy Rejestrujące
Rejestracja jednostek pływających odbywa się za pośrednictwem wybranych organów rejestrujących. Właściciele jednostek pływających mogą kierować wnioski o rejestrację do wybranego spośród 382 organów rejestrujących, prowadzonych przez:
- starostów powiatów,
- prezydentów miast na prawach powiatów,
- właściwe polskie związki sportowe, takie jak Polski Związek Żeglarski (PZŻ) oraz Polski Związek Motorowodny i Narciarstwa Wodnego (PZMWiNW).
Zakres Obowiązkowej Rejestracji
Obowiązkowi rejestracji podlegają następujące jednostki pływające o długości do 24 m, przeznaczone lub używane do uprawiania sportu, rekreacji lub połowu ryb:
- jachty oraz jednostki pływające używane do amatorskiego połowu ryb, o długości co najmniej 7,5 m lub napędzie mechanicznym o mocy co najmniej 15 kW;
- jednostki pływające używane do połowów rybackich;
- jednostki pływające uprawiające żeglugę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o ile nie posiadają innej niż polska przynależności.
Wszystkie jednostki pływające, które nie podlegają obowiązkowej rejestracji, mogą zostać zarejestrowane na wniosek właściciela.
Jednostki Zwolnione z Obowiązkowej Rejestracji
Obowiązkowi rejestracji nie podlegają:
- jednostki pływające przeznaczone wyłącznie do regat i zawodów sportowych, posiadające klasę regatową i ważny certyfikat wydany przez polski związek sportowy albo podmiot właściwy dla państwa bandery jachtu, a także regatowe łodzie wiosłowe;
- jednostki pływające napędzane wyłącznie siłą ludzkich mięśni;
- deski surfingowe, deski z żaglem lub inne podobne jednostki pływające.
Proces Rejestracji Jednostki Pływającej
Wymagane Dokumenty
Aby dokonać rejestracji jednostki pływającej, należy przygotować następujące dokumenty:
- Wniosek o rejestrację - należy go pobrać, wydrukować i wypełnić czytelnym podpisem.
- Dowód własności jednostki pływającej - może to być faktura VAT, umowa sprzedaży, umowa zamiany, umowa darowizny, prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. W przypadku jednostek budowanych systemem gospodarczym wymagane jest pisemne oświadczenie budowniczego.
- W przypadku jednostek pływających wybudowanych przed dniem 1 stycznia 2020 r. (lub przed 1 sierpnia 2020 r. w innym fragmencie tekstu) dowodem własności może być również oświadczenie właściciela. Takie oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań i musi zawierać klauzulę: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”.
- Dokument tożsamości właściciela (do wglądu) - dowód osobisty lub inny dokument ze zdjęciem.
- W przypadku, gdy właścicielem jednostki pływającej jest osoba prawna, wymagany jest aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) (do wglądu). Sprawy związane z rejestracją w imieniu osoby prawnej mogą załatwiać wyłącznie osoby do tego upoważnione.
- W przypadku prowadzenia sprawy przez pełnomocnika, do wniosku należy dołączyć oryginał pełnomocnictwa lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa oraz dowód wniesienia opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. Opłata skarbowa za pełnomocnictwo nie dotyczy pełnomocnictwa udzielonego małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu lub rodzeństwu.
Wymogi Dotyczące Dokumentów Zagranicznych
Dokumenty sporządzone w języku obcym dołącza się wraz z ich tłumaczeniem na język polski, sporządzonym przez tłumacza przysięgłego lub potwierdzonym przez właściwego konsula. W przypadku braku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tłumacza przysięgłego danego języka, dopuszcza się tłumaczenie wykonane przez tłumacza przysięgłego państwa, z którego jednostka pływająca została sprowadzona.
Składanie Wniosku i Odbiór Dokumentów
Wniosek o rejestrację składa się w postaci papierowej do organu rejestrującego osobiście albo przez przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Po zweryfikowaniu kompletności wniosku, organ rejestrujący wydaje (w terminie do 7 dni) zaświadczenie o złożeniu wniosku o rejestrację. Właściciel jednostki pływającej może posługiwać się tym zaświadczeniem do czasu wydania dokumentu rejestracyjnego lub doręczenia decyzji o odmowie wpisania jednostki do rejestru.
Odbiór dokumentu rejestracyjnego może nastąpić jedynie w organie rejestrującym, dokument nie może być przesłany wnioskodawcy. Z chwilą zarejestrowania jednostka pływająca uzyskuje polską przynależność. Właściciel otrzymuje wraz z dokumentem rejestracyjnym unikalny kod, umożliwiający wprowadzenie do rejestru informacji mających na celu zwiększenie skuteczności prowadzenia działań ratowniczych.
Koszty Rejestracji i Innych Opłat
Wysokości opłat ustalone zostały w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 7 lutego 2020 r. w sprawie wysokości opłat związanych z rejestracją jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m (Dz. U. z 2020 r. poz. 248).
Szczegółowe Opłaty
- 80,00 zł - opłata za rozpatrzenie wniosku o rejestrację i wydanie dokumentu rejestracyjnego.
- 80,00 zł - opłata za zmianę danych w rejestrze i wydanie nowego dokumentu rejestracyjnego.
- 80,00 zł - opłata za wydanie wtórnika dokumentu rejestracyjnego.
- W przypadku utraty albo uszkodzenia dokumentu rejestracyjnego, wtórnik wydaje, na wniosek właściciela, organ rejestrujący. Do wniosku dołącza się oświadczenie zawierające informacje o fakcie i okolicznościach utraty albo uszkodzenia dokumentu. Oświadczenie, składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań i musi zawierać klauzulę: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia".
- 60,00 zł - opłata ulgowa za rozpatrzenie wniosku o rejestrację i wydanie dokumentu rejestracyjnego w przypadku, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 12 kwietnia 2018 r. o rejestracji jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m. Opłata ta dotyczy jednostek, które podlegają obowiązkowej ponownej rejestracji w systemie REJA24 w określonych terminach.
- 15,00 zł - opłata za wydanie odpisu lub wyciągu z rejestru jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m.
- 17,00 zł - opłata skarbowa za złożenie pełnomocnictwa. Opłatę tę wnosi się na rachunek bankowy właściwego urzędu miasta lub gminy.
Uwaga: Opłata za rozpatrzenie wniosku o rejestrację nie podlega zwrotowi, nawet w przypadku nieuwzględnienia wniosku, pozostawienia sprawy bez rozpoznania z powodu braku wymaganej dokumentacji lub decyzji o odmowie wpisania jednostki do rejestru.
Sposoby Wnoszenia Opłat
Opłaty za rozpatrzenie wniosku o rejestrację i wydanie dokumentu rejestracyjnego można wnosić:
- Bezpośrednio w kasie Biura Polskiego Związku Żeglarskiego (płatność gotówką lub kartą płatniczą).
- Na rachunek bankowy organu rejestrującego (np. dla PZŻ: odbiorca Polski Związek Żeglarski, al. ks. J. Poniatowskiego 1, 03-901 Warszawa, nr rachunku bankowego: 19 1240 6218 1111 0000 4620 9146, tytuł przelewu: REJA24 oraz imię i nazwisko właściciela).
Opłatę skarbową za pełnomocnictwo (17,00 zł) można wnieść na rachunek bankowy Urzędu Miasta, Centrum Obsługi Podatnika, z dopiskiem „Opłata skarbowa za pełnomocnictwo”, lub w kasie Urzędu Miasta.
Terminy Rejestracji Dotychczasowych Jednostek
Dotychczasowa rejestracja w organach sprzed wejścia w życie ustawy jest aktualna w terminach przejściowych:
- do 1 sierpnia 2021 r. - dla jednostek zarejestrowanych do dnia 1 stycznia 2000 r. (włącznie),
- do 1 lutego 2022 r. - dla jednostek zarejestrowanych do dnia 1 stycznia 2006 r. (włącznie),
- do 1 lutego 2023 r. - dla jednostek zarejestrowanych po dniu 1 stycznia 2006 r.
Przed upływem powyższych terminów należy dokonać ponownej rejestracji, za którą pobrana zostanie opłata w wysokości 60 zł (opłata ulgowa). Właściciel jednostki pływającej, która zgodnie z dotychczasowymi przepisami nie podlegała obowiązkowi rejestracji, ma obowiązek ją zarejestrować w terminie 17 miesięcy od dnia 1 sierpnia 2020 r. (czyli do 1 stycznia 2022 r.).
Postępowanie Odwoławcze
Od decyzji organu rejestrującego przysługuje odwołanie do:
- Ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej - w przypadku jednostki pływającej, co do której we wniosku o rejestrację zawarto informację o zamiarze jej eksploatowania na wodach morskich albo na wodach morskich i śródlądowych.
- Ministra właściwego do spraw żeglugi śródlądowej - w przypadku jednostki pływającej, co do której we wniosku o rejestrację zawarto informację o zamiarze jej eksploatowania na wodach śródlądowych.
Podstawa Prawna Rejestracji Jednostek Pływających
Sprawy związane z rejestracją jachtów morskich i śródlądowych regulują następujące akty prawne:
- Ustawa z dnia 12 kwietnia 2018 r. o rejestracji jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m (Dz. U. z 2020 r. poz. 1500).
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, 695, 1298).
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 17 kwietnia 2020 r. w sprawie rejestracji jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m (Dz. U. z 2020 r. poz. 763).
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 7 lutego 2020 r. w sprawie wysokości opłat związanych z rejestracją jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m (Dz. U. z 2020 r. poz. 248).
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 15 stycznia 2020 r. w sprawie sposobu prowadzenia rejestru jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m (Dz. U. z 2020 r. poz. 157).
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 30 września 2019 r. w sprawie powierzenia prowadzenia rejestru jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m i administrowania nim (Dz. U. z 2019 r. poz. 1957).
- Ustawa z dnia 18 września 2001 r. Kodeks morski.
tags: #koszty #rejestracja #lodzi #ratowniczej #osp